Cështjet:
- Planifikimi i sistemeve
- Analiza e sistemeve.
- Dizenjimi i detajuar
Implementimi i sistemeve.
• Software kontabël dhe të ndërmarrjes.
• Software të informacionit kontabël në Shqipëri.
Cikli i jetës së zhvillimit të sistemeve
1. Hetimi dhe planifikimi.
2. Analiza.
3. Dizenjimi.
4. Implementimi, ndjekja dhe mirëmbajtja
Rezultati: ndryshim sistemi, implementim sistemi i ri, riorganizim.
Simptomat e nevojës për studim sistemi:
1. Shlyerje e vonuar furnitorë, LLP
2. Shpërndarje e vonuar mallrash
3. Rritje në inventarë dhe dalje jashtë përdor.
4. Ngadalësim qarkullim inventari
5. Tejzgjatje e mbledhjes LLA
6. Raporte financiare të vonuara.
7. Menaxhim jo i mirë i MM dhe Det.tatimore.
8. Ankesa të drejtuesve që skanë info.të duhura
1. Planifikimi i sistemeve
1. Këndvështrim i gjerë në studimin e sistemit.
2. Grup pune ndër disiplinor.
3. Bashkëpunim me komitetin e posacëm.
Hetimi paraprak i sistemit – ndan simptomat nga shkaqet.
Raporti i Hetimit Paraprak.
2. Analiza e sistemeve
1. Kuptimi i qëllimeve të organizatës. (qëllime sipas niveleve).
2. Shqyrtimi i funksionimit të sistemit. (eliminimi i dobësive pa prekur pikat e forta, mblidhen të dhëna)
3. Analiza e të dhënave. (ndërtohen skema, harta procesesh, etj)
4. Vlerësimi i fizibilitetit të sistemeve.
Vlerësimi i fizibilitetit të sistemeve:
- Fizibiliteti teknik. (burimet teknike, hardware e software)
- Fizibiliteti operacional. (përputhshmëria me sistemet sistemet aktuale të shfrytëzimit)
- Fizibiliteti kohor. (skeduli)
- Fizibiliteti ligjor.
- Fizibiliteti ekonomik. (analiza kosto-përfitim, kosto përsëritëse ose jo).
Raporti i Analizës së Sistemeve.
3. Dizenjimi i detajuar i sistemeve
1. Dizenjimi i outputeve. (të ndryshme nga ekzistueset)
2. Dizenjimi i proceseve. (skema sistemi, programesh, diagramat E-R)
3. Dizenjimi i inputeve. (modelimi i bazës së të dhënave).
Raporti i Specifikimeve të Sistemit.
Përzgjedhja e një SIK:
• Bazohet në Raportin e Specifikimeve të Sistemit.
• Faktorët:
– Aftësia përpunuese e sistemeve.
– Kostot-përfitimet
– Fleksibiliteti
– Përputhshmëria
– Mbështetja nga ofruesi
• Vlerësimi me pikë.
• Canned Software deri tek Programe të shkruara specifikisht.
4. Implementimi i sistemit.
1. Përgatitja e vendndodhjes fizike.
2. Përcaktimi i ndryshimeve funksionale.
3. Përzgjedhja e personelit të ri.
4. Trainimi i personelit.
5. Blerja dhe instalimi i paisjeve kompjuterike.
6. Përcaktimi i kontrolleve të brendshme.
7. Konvertimi i skedarëve të të dhënave.
8. Blerja e software.
9. Testimi i software.
10. Konvertimi në sistemin e ri (direkt, paralel, modular)
Teknika ndihmë gjatë implementimit:
1. Teknika PERT – Program Evaluation and Review Technique.
2. Skemat Gantt.
3. Software, eProject, Microsoft Project, PlanBee, TimeLine.
Shqyrtimi pas implementimit:
• Objektivi – monitorimi i ecurisë së sitemit.
• Zakonisht pas një viti në përdorim.
• Ndërtohet Raporti i Shqyrtimit pas
Implementimit.
Mirëmbajtja e sistemit:
• Kryhet nga departamenti IT, ose ofruesi.
• Vazhdon deri në fund të jetës së sistemit.
• Merr 70-80% të kostos totale të projektit të sistemit.
Software kontabël dhe të ndërmarrjes.
• Software kontabël të thjeshtë. (low-end)
• Software të kategorisë së mesme. (midrange)
• Software kontabël të specializuar e integruar. (high-end)
• Software të ndërmarrjes (enterprise-wide systems, ERP)
Software kontabël të thjeshtë:
• Aplikacione të Librit të Madh, moduli i shitjeve dhe i blerjeve.
• I shtohen edhe AQT, Listë-pagesa, etj.
• Ofrohen në nivele (nga 10 deri në 20).
• Janë nga 100 USD – 3000 USD.
• Për firmat e vogla; sistemi nuk suporton shumë transaksione apo përdorues.
• Microsoft Accounting, Quickbooks, Peachtree, etj.
Software të kategorisë së mesme.
• Ofrohen në module të vecanta (virtualisht kombinime pa fund).
• Tipare si ceqe në monedha të huaja, ndarja e komisioneve mes shumë agjentëve.
• Blihen ose merren me qera npm Internet.
Software të specializuar
• Për situata të vecanta.
• Shoqëri të specializuara, hoteleri, OJF.
• Ofrojnë deri në kodin bazë (source code).
• Hotel TM, Cougar Mountain fund Suite, etj.
Sistemet ERP
• ERP – Enterprise Resource Planning
• Prekin gjithë aspektet për cfarëdo organizatë.
• Rrjedhin nga MRP – Material Resource Planning.
• MRP I – shitjet për të ndërtuar skedulin e prodhimit dhe blerjen e lëndës së parë.
• MRP II – zgjerohen me planifikim edhe të PD dhe SHPP.
Tiparet kryesore të ERP:
• Përbëhen nga shumë module / aplikacione.
• Aplikacionet janë të integruara.
• Përpunim real-time.
• Janë shumë komplekse (deri qindra parametra të ndërthurur).
• Depozitim në baza të dhënash voluminoze.
• E-business dhe lidhje me SCM, CRM dhe PRM.
• lidhje mainframe..tani klient/server. Suportohen nga UNIX, Windows NT, Windows 2000. “hosted solution”.
Software kontabël në Shqipëri.
• Instituti i Modelimeve në Biznes. (Alpha, Alpha Shop, Alpha Net, Alpha Resto-Bar, Alpha Platinum, WinLine)
• Infosoft Group sh.a. (Financa 4.0 dhe 5.0)
• Bilanc 2007. (bilanc2007, Bilanc 2008 ekspress, Bilanc 2008 standard).
• Produkte të sektorit bankar (FlexCube Solutions, BOS, MIDAS) dhe të OJF.
• ERP – KESH dhe sistemi i Thesarit (hosted solution).
• Everest, AccPac, MAS 90, Dynamics GP.