marketkonekt
0 0
0
 
Detajet e Aktit
Titulli: Per procedurat tatimore.
Tipi i Aktit: Udhëzim
Numri i Aktit: 4
Statusi i Aktit: I shfuqizuar
Data e Aktit: 10.02.2004
Data e aprovimit te Aktit: 10.02.2004
Numri i neneve: --
Numri i fletores zyrtare: 15
Data e fletores zyrtare: 22.03.2004
Aktiviteti: Procedurë Tatimore
Propozuar nga: Ministri i Financave
Pershkrimi i Aktit: Dispozita te pergjithshme.
Amendamente
1 Për proçedurat tatimore.
2 Për procedurat tatimore.
3 Për disa ndryshime në udhëzimin nr. 2, datë 30.1.2006 "Për procedurat tatimore"
Akte te ngjashem
1 Për proçedurat tatimore.
Permbajtja e Aktit 
  
Permbajtja:UDHEZIM
Nr. 4, date 10.2.2004

PER PROCEDURAT TATIMORE

Ne mbështetje te nenit 102 pika 4 te Kushtetutës se Republikës se Shqipërisë dhe ne zbatim te nenit 74 te ligjit nr.8560, date 22.12.1999 "Për Procedurat Tatimore ne Republikën e Shqipërisë" , Ministri i Financave,

UDHEZON :

1. ADMINISTRATA TATIMORE
1.1. PERBERJA E ADMINISTRATES TATIMORE
Administrata tatimore është i vetmi autoritet qe administron tatimet dhe taksat ne Republikën
e Shqipërisë. Administrata tatimore përbëhet nga :
- Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve;
- Degët e tatimeve ne rrethe;
- Komisioni i apelimit te tatimeve;
- Zyrat tatimore te pushtetit vendor;
Asnjë autoritet tjetër nuk mund te administroje tatime dhe taksa. Zyrat tatimore te pushtetit
vendor administrojnë tatime e taksa për aq sa legjislacioni tatimor ua lejon atyre një gjë te tille.
1.2. DETYRAT E ADMINISTRATES TATIMORE
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve dhe degët e saj ne rrethe kryejnë detyrat e përcaktuara
ne nenet 17 e 18 te ligjit.
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve kryen detyrat e mëposhtme:
- Organizon dhe drejton veprimtarinë e te gjithë administratës tatimore për te siguruar
mbledhjen e detyrimeve tatimore me karakter kombëtar.
- Studion dhe përpunon politikat fiskale te shtetit ne periudha te caktuara kohe, nëpërmjet propozimit dhe përgatitjes se projektligjeve dhe akteve te tjera nënligjore qe kane te bëjnë me tatimet dhe taksat ne Republikën e Shqipërisë.
- Përgatit udhëzime dhe rregullore ne zbatim te legjislacionit tatimor.
- Siguron një zbatim uniform te ligjeve dhe te rregulloreve qe kane te bëjnë me tatimet.
- Përgatit udhëzime, metodika, shpjegime dhe opinione për edukimin e tatimpaguesve për
zbatimin e legjislacionit tatimor.
- Përgatit projektprogramin e te ardhurave tatimore për vitin pasardhës.
- Mbledh sistematikisht te dhëna, mbikëqyr tatimet dhe taksat kombëtare dhe ato vendore, si
dhe përgatit raporte e analiza qe kane te bëjnë me mbledhjen e te ardhurave tatimore.
- Zgjidh konfliktet ndërmjet degëve.
- Siguron bashkëpunimin e institucioneve te specializuara te kontabilitetit për sa ato janë te
lidhura me zbatimin e sistemit tatimor.
- Organizon dhe ve ne jete edukimin profesional dhe trajnimin e personelit te organeve
tatimore.
- Siguron etiken profesionale brenda Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve dhe degëve te
saj.
- Kryen te gjitha detyrat e tjera te nevojshme për administrimin e drejte te sistemit tatimor. Për përgatitjen e projektprogramit te te ardhurave tatimore për vitin pasardhës ne shkalle
vendi, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, përdor metodat dhe teknikat e njohura te analizës dhe te programimit financiar ne nivel makroekonomik. Tregues baze te këtij programimi janë, ecuria e realizimit te te ardhurave tatimore ne vite për çdo lloj tatimi, treguesit e rritjes ekonomike për vitin planifikues, niveli mesatar dhe ai i parashikuar i inflacionit, ndikimi i ndryshimeve ne legjislacionin fiskal, ndikimi i ndryshimeve te ndjeshme strukturore ne ekonomi.
Për përgatitjen e projektprogramit te te ardhurave tatimore për vitin pasardhës ne shkalle rrethi, degët e tatimeve marrin për baze numrin e tatimpaguesve, formën juridike te tyre, llojin e veprimtarisë qe kryejnë, te dhënat mbi volumin e xhiros se realizuar ne periudhat e mëparshme, detyrimet e pagueshme sipas dispozitave te ligjeve te veçanta tatimore etj.
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve ka degët e veta ne rrethe. Kryetari i degës drejton degën e tatimeve. Ai emërohet dhe shkarkohet nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve. Degët e tatimeve pajisin tatimpaguesit me certifikate tatimore, hartojnë projektprogramin e te ardhurave tatimore për rrethin, ndjekin dhe përgjigjen për realizimin e programit te te ardhurave tatimore, përpunojnë deklaratat tatimore, përcaktojnë dhe nxjerrin detyrimin tatimor,bëjnë ruajtjen dhe organizimin e dokumentacionit, kryejnë kontrollin e tatimpaguesve dhe mbledhjen e tatimeve, zbatojnë vendimet e veçanta te ekzekutimit.
1.3. KOMISIONI I APELIMIT TE TATIMEVE
Komisioni i apelimit te tatimeve është pjese e administratës tatimore, siç përcaktohet ne
nenin 15 te ligjit. Ai përbëhet nga 7 persona qe emërohen nga Ministri i Financave. Një nga anëtarët e këtij Komisioni është punonjës i Ministrisë se Drejtësisë, një punonjës i propozuar nga Ministri i Ekonomisë, një punonjës i Ministrisë se Financave dhe një punonjës i Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve. Emërimi i tyre nga Ministri i Financave behet me propozim te titullarëve te institucioneve te mësipërme. Përfaqësuesi i Ministrisë se Financave është edhe Kryetar i Komisionit te ape limit te tatimeve i cili ka autoritetin e mbledhjes se këtij Komisioni. Dy anëtarë te tjerë te Komisionit emërohen nga Ministri i Financave sipas propozimit te bashkimit te dhomave te tregtisë dhe Industrisë ne konsultim me shoqatat e biznesit dhe anëtari tjetër mbi bazën e propozimit te shoqatave te ekonomisteve. Anëtarët e Komisionit te apelimit te tatimeve duhet te jene me profesionin e ekonomistit dhe juristit. Ne përbërje te Komisionit do te jete edhe një sekretar. Mandati i anëtarëve te Komisionit te apelimit te tatimeve është jo me pak se dy vjet, me te drejte ripropozimi dhe riemërimi. Komisioni i apelimit te tatimeve i merr vendimet me shumice te thjeshte votash. Votimi i anëtarëve te Komisionit behet i hapur.
Ky Komision mblidhet sa here është e nevojshme për shqyrtimin ne afat te ankesave te
tatimpaguesve. Anëtarët e Komisionit shpërblehen për çdo mbledhje te Komisionit.
Komisioni i Apelimit te Tatimeve nuk mund te shqyrtoje një ankese te një tatimpaguesi nëse
kjo ankese nuk është shqyrtuar me pare ne nivelin me te ulet te apelimit.
Vendimet e Komisionit te apelimit te tatimeve janë te pavarur. Ato nuk mund te ndikohen, influencohen apo diktohen nga asnjë autoritet tjetër, kushdo qofte ai. Për te marre vendimet e tij, Komisioni është i veshur me te gjithë autoritetin e nevojshëm për shqyrtimin e ankesave te tatimpaguesve, përfshirë këtu te drejtën për te bere hetime, verifikime dhe rillogaritje te detyrimeve tatimore te përcaktuara. Vendimet e Komisionit te apelimit te tatimeve merren me shumice votash.
1.4. MARREDHENIET E ADMINISTRATES TATIMORE ME ORGANET E TJERA SHTETERORE.
Ne zbatim te nenit 23 te ligjit, organet tatimore nuk mund te ngarkohen me detyrën për te vjele detyrime te tjera me natyre jotatimore qe kane tatimpaguesit ndaj organeve te tjera shtetërore apo për te kërkuar plotësimin e çfarëdo kushti tjetër te vene nga këto organe. Përjashtim këtu behet vetëm ne rastet kur me ligj përcaktohet ndryshe, pra kur me ligj përcaktohet shprehimisht se tatimpaguesi nuk mund te pajiset me certifikate te ushtrimit te veprimtarisë pa plotësuar kushtin e caktuar.
1.5. MARREVESHJET ME AUTORITETET E HUAJA TATIMORE
Ne zbatim te nenit 24 te ligjit, te drejtën ligjore për zbatimin e marrëveshjeve apo
Konventave bilaterale dhe multilaterale, te cilat përmbajnë dispozita tatimore, e ka Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve dhe jo degët e tatimeve ne rrethe. Ne rastet kur tatimpaguesit paraqiten ne degët e tatimeve ne rrethe dhe kërkojnë përjashtime ose lehtësi tatimore qe lidhen me zbatimin e marrëveshjeve ndërkombëtare te përfunduara nga vendi ynë, ato duhet t'i kalohen për shqyrtim Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve. Ky rregull do te zbatohet për marrëveshjet bilaterale për eliminimin e tatimeve te dyfishta dhe për parandalimin e evazionit fiskal te përfunduara nga vendi ynë, si dhe për dispozitat tatimore qe mund te përmbajnë marrëveshje te tjera, si marrëveshjet për transportin ndërkombëtar, marrëveshjet e ndihmave, marrëveshjet e kredive etj. Degët e tatimeve ne rrethe, ne çdo rast zbatojnë me përpikëri legjislacionin e brendshëm tatimor. Ato veprojnë sipas dispozitave te marrëveshjeve ndërkombëtare, vetëm ne rastin kur marrin përgjigje zyrtare me shkrim nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve.
2. PROCEDURAT E ADMINISTRIMIT TE TATIMEVE
2.1. REGJISTRIMI I TATIMPAGUESVE.
2.1.1. Ne zbatim te nenit 14 te ligjit, çdo tatimpagues i cili përfshihet ne një veprimtari
ekonomike, pavarësisht cili është qëllimi dhe rezultati i saj (fitimi apo humbja) është i detyruar te deklaroje ne organin tatimor veprimtarinë qe realizon apo do te realizoje. Deklarimi i veprimtarisë behet ne te gjitha rastet kur tatimpaguesi furnizon mallra apo shërbime, kryen transaksione me pasuri te cilat kane elemente te taksueshme, luan rolin e ndërmjetësit, te përfaqësuesit tatimor etj. Tatimpaguesi duhet te paraqitet ne organin tatimor te juridiksionit me qellim qe te sqaroje pozicionin e tij lidhur me detyrimet tatimore, te kryeje procedurat e regjistrimit dhe te pajisjes me dokumentin përkatës.
Me qellim identifikimin e veprimtarive ekonomike dhe zbatimin e legjislacionit tatimor mbi këto veprimtari, ne zbatim te nenit 23, paragrafi i dyte i Ligjit, organet dhe institucionet e tjera shtetërore dhe jo shtetërore janë te detyruara qe te japin për organin tatimor informacionet qe disponojnë lidhur me veprimtarinë e personave fizike, juridike dhe natyrale me te cilët kane marrëdhënie bashkëpunimi, shërbimi, licencimi, regjistrimi etj. Këto organe janë te detyruara te kërkojnë nga organi tatimor konfirmimin e statusit te personit me te cilin hyjnë ne marrëdhënie juridike apo shërbimi. Ne veçanti janë te detyruar te kërkojnë vërtetimin nga organi tatimor për personat me te cilët kane marrëdhënie nëse janë tatimpagues te regjistruar :
- Zyrat e regjistrimit te pasurive te paluajtshme lidhur me faktin nëse janë te regjistruar si tatimpagues personat fizike natyrale, te cilët paraqiten ne rolin e investitorit ne fushën e ndërtimit dhe tregtimit te pasurive te paluajtshme.
- Zyrat e licencimit te veprimtarive profesionale, apo te aktiviteteve te tjera qe kane nevoje
për licenca specifike.
- Njësitë dhe zyrat qe akordojnë leje si: leje ndërtimi, leje shfrytëzimi dhe te tjera te
ngjashme me to.
- Entet prokuruese te çdo institucioni te cilat pranojnë oferta për furnizime mallrash apo
shërbimesh nga persona te ndryshëm.
- Njësitë apo zyrat te cilat likuidojnë faturat e furnizimit me mallra apo shërbime nga
persona te ndryshëm.
Një person qe nuk kërkon te pajiset me certifikatën e ushtrimit te veprimtarisë dhe ushtron ne fakt veprimtari nuk është i përjashtuar nga përgjegjësia tatimore. Ne këtë rast, personi, është objekt i sanksioneve ne baze te dispozitave te këtij ligji dhe te ligjeve te tjera tatimore, për ushtrim veprimtarie pa leje.
Për tu pajisur me certifikatën e ushtrimit te veprimtarisë, veprohet si me poshtë:
a) Personat juridike e fizike me qarkullim vjetor me te madh se kufiri i regjistrimit për
tatimin mbi vlerën e shtuar, përveç vendimit te gjykatës paraqesin edhe kërkesën për regjistrim duke plotësuar formularin përkatës. Kërkesa për regjistrim, paraqitet vetëm ne organin tatimor te rrethit ku personi ka selinë. Selia e tatimpaguesit është vendi ku ai ushtron aktivitetin kryesor te tij. Se bashku me kërkesën për regjistrim, këto persona duhet te paraqesin statutin, aktin e themelimit te shoqërisë, aktmarrëveshjen me Institutin e Sigurimeve Shoqërore dhe vërtetimin për anëtarësimin ne Dhomën e Tregtisë. Ato duhet te plotësojnë gjithashtu dhe çdo kërkesë tjetër te përcaktuar ne ligje te tjera. Organet tatimore nuk pajisin tatimpaguesin me Certifikatën e Ushtrimit te Veprimtarisë, kur dispozitat ligjore ne fuqi kërkojnë plotësimin e kushteve te tjera përpara pajisjes me këtë Certifikate.
Personat fizike e juridike me qarkullim vjetor me te madh se kufiri i regjistrimit për TVSH te cilët plotësojnë te gjitha kërkesat e mësipërme, regjistrohen dhe pajisen nga organi tatimor i rrethit me Certifikatën përkatëse te ushtrimit te veprimtarisë, brenda pese ditësh nga momenti i paraqitjes se kërkesës për regjistrim dhe formularit përkatës. Regjistrimi dhe certifikata e ushtrimit te veprimtarisë se tatimpaguesit është e përhershme, pra ajo merret ne momentin e krijimit dhe regjistrimit për here te pare te tatimpaguesit dhe nuk përsëritet çdo vit.
b) Personat juridike e fizike me qarkullim vjetor me te vogël se kufiri i regjistrimit për tatimin mbi vlerën e shtuar tatimpaguesit e taksës vendore mbi biznesin e vogël, përveç vendimit te gjykatës, paraqesin edhe kërkesën për regjistrim duke plotësuar formularin përkatës. Këto persona paraqesin gjithashtu edhe kontratën me Institutin e Sigurimeve Shoqërore. Ato duhet te plotësojnë gjithashtu dhe çdo kërkesë tjetër te përcaktuar ne ligjin nr.8978, date 12.12.2002 "Për taksen vendore mbi biznesin e vogël" dhe ne ligje te tjera, si pajisja paraprakisht me licencën profesionale.
Personat fizike e juridike me qarkullim vjetor me te vogël se kufiri i regjistrimit për TVSH, te cilët plotësojnë te gjitha kërkesat e mësipërme, regjistrohen dhe pajisen nga organi tatimor i rrethit me certifikatën përkatëse te ushtrimit te veprimtarisë, brenda pese ditësh nga momenti i paraqitjes se kërkesës për regjistrim dhe formularit përkatës nga ana e tyre. Regjistrimi dhe certifikata e ushtrimit te veprimtarisë jepet çdo vit, brenda afatit dhe procedurave te përcaktuara ne Ligjin nr.8978, date 12.12.2002 "Për taksen vendore mbi biznesin e vogël".
c) Te gjithë tatimpaguesit, janë te detyruar t'i njoftojnë organeve tatimore ndryshimet e
mëposhtme:
- ndryshimin e emrit
- ndryshimin e adresës se selisë
- ndryshimin e adresës se filialeve, degëve apo njësive
- ndryshimin ne formën juridike
- krijimin ose hapjen e filialeve, degëve apo njësive te reja
- ndryshimet ne llojin e veprimtarisë ekonomike.
Njoftimi behet brenda 30 ditëve nga data ne te cilën tatimpaguesi ka bere ndryshimet e
mësipërme.
d) Regjistrimi i ortakërive
Ortakëritë janë forma te veçanta te organizimit te shoqërive qe bien dakord për te kryer se
bashku veprimtari te përkohshme, me qëllime fitimi. Ortakëritë nuk krijohen si persona juridike me vete, ne format e parashikuara nga ligji "Për shoqëritë tregtare", nga "Kodi Civil" apo nga ligje te tjera te veçanta. Si te tilla ato nuk krijohen me vendim gjykate dhe as nuk regjistrohen ne gjykate. Për këtë arsye, për regjistrimin e tyre si tatimpagues ne organet tatimore, ortakëritë nuk janë te detyruara te fitojnë me pare personalitet juridik (te drejte juridike për te ushtruar veprimtari) dhe as te detyruara te paraqesin vendim përkatës te gjykatës ne këto organe, Nga ana tjetër, ato janë te detyruara te respektojnë çdo kërkesë tjetër te përcaktuar me lart lidhur me regjistrimin ne organet tatimore, si dhe çdo tatimpagues tjetër.
dh) Regjistrimi i organizatave jofitimprurëse
Organizatat jofitimprurëse, fondacionet, njësitë e zbatimit te projekteve dhe organet e tjera
te ngjashme qe kryejnë veprimtari fetare, humanitare, bamirëse, shkencore, ose arsimore qe nuk rezultojnë me fitim, janë te detyruar te regjistrohen ne organet tatimore dhe te pajisen me certifikate tatimore. Për t'u pajisur me certifikate tatimore, personat e mësipërm duhet te paraqesin ne organet tatimore, vendimin e gjykatës qe miraton regjistrimin e tyre, aktin e themelimit, statutin, aktmarrëveshjen me Institutin e Sigurimeve Shoqërore dhe informacione te tjera, duke plotësuar "Formulari i kërkesës për regjistrim", forma e te cilit është sipas modelit bashkëngjitur këtij udhëzimi. Organet tatimore mbajnë një regjistër te veçante për evidentimin e këtyre personave, duke i konsideruar ato për efekte fiskale si tatimpagues pasive.
Këto organizata janë te detyruara te njoftojnë organet tatimore nëpërmjet një deklarate për çdo ndryshim te mëvonshëm qe lidhet me emrin, adresën e selisë dhe te degëve, formën juridike etj., siç përcaktohet ne piken "c" te pikës "2.1.1" te këtij udhëzimi.
Organizatat jofitimprurëse, fondacionet, njësitë e zbatimit te projekteve dhe organet e tjera te ngjashme qe kryejnë veprimtari fetare, humanitare, bamirëse, shkencore ose arsimore, te cilët krahas aktivitetit te tyre me karakter fetar, humanitar, bamirës, shkencor ose edukativ kryejnë edhe aktivitete te tjera te karakterit ekonomik, janë te detyruar te regjistrojnë veças këto aktivitete ne organet tatimore, njëlloj si çdo tatimpagues tjetër qe ushtron veprimtari ekonomike, siç përcaktohet ne shkronjën "a" dhe "b" te pikës "2.1.1" te këtij udhëzimi.
e) Evidentimi i tatimpaguesve te paregjistruar
Për tatimpaguesit e identifikuar nga punonjësit e administratës tatimore qendrore dhe
vendore, qe ushtrojnë veprimtari pa u regjistruar ne administratën tatimore, krijohet dhe mbahet një regjistër shtese, qe shoqëron regjistrin baze te tatimeve. Ne këtë regjistër shënohen te dhënat e subjekteve te identifikuara nga Policia Tatimore, por te paregjistruar ne administratën tatimore. Te dhënat e këtij regjistri janë si me poshtë:
- Emri i tatimpaguesit;
- Adresa e tatimpaguesit;
- Data e njoftimit ose konstatimit;
- Data e plotësimit te regjistrimit;
- NIPT-i.
2.1.2. Tërheqja e certifikatës se ushtrimit te veprimtarisë është një mase ndëshkuese e përkohshme qe ndërmerret nga organi tatimor qe ka lëshuar këtë certifikate. Kjo mase merret ne te gjitha rastet kur tatimpaguesi kryen shkelje te renda siç është mospagimi i detyrimeve te prapambetura tatimore (përfshirë këtu gjobat dhe interesat eventuale) për te cilat ligjet specifike tatimore parashikojnë mbylljen e veprimtarisë dhe vetëm pasi ndaj tatimpaguesit janë marre te gjitha masat e tjera paraprake administrative te parashikuara nga këto ligje. Tatimpaguesi, te cilit i është hequr përkohësisht certifikata e ushtrimit te veprimtarisë, nuk ka te drejte te ushtroje me aktivitet. Ushtrimi i aktivitetit ne këtë rast, konsiderohet si aktivitet i paregjistruar (pa leje) dhe dënohet siç përcaktohet ne nenin 49 te Ligjit "Për Procedurat Tatimore ne Republikën e Shqipërisë". Kur tatimpaguesi e ka rregulluar situatën e cila çoi ne heqjen e certifikatës se ushtrimit te veprimtarisë, organi tatimor bën rikthimin e saj.
2.1.3. Tatimpaguesit qe kane vendosur te mbyllin veprimtarinë e tyre (te çregjistrohen), kërkojnë nga gjykata ku kane marre te drejtën për te ushtruar veprimtari, te marre vendimin përkatës te mbylljes se veprimtarisë. Gjykata, njofton organin tatimor te rrethit përkatës për kërkesën e tatimpaguesit. Organi tatimor, kur tatimpaguesi nuk ka paguar te gjitha detyrimet tatimore (përfshirë këtu dhe dënimet administrative e interesat eventuale) brenda 20 ditësh nga data e marrjes se njoftimit nga gjykata, paraqet kundërshtimin për çregjistrimin e këtij tatimpaguesi. Kur organi tatimor e paraqet kundërshtimin përkatës brenda 20 ditëve, gjykata nuk mund te marre vendim për çregjistrimin e tatimpaguesit. Këtë vendim ajo mund ta marre, vetëm pasi organi tatimor i rrethit përkatës, ka tërhequr kundërshtimin dhe ka konfirmuar me shkrim se tatimpaguesi qe kërkon mbylljen e veprimtarisë ka rregulluar situatën dhe nuk ka me detyrime tatimore te papaguara (përfshirë këtu gjobat dhe interesat eventuale).
Ne qofte se, për një tatimpagues te çregjistruar vërtetohet me vone se ka pasur një detyrim tatimor te papaguar, çregjistrimi nuk e çliron atë nga përgjegjësia për te paguar këto detyrime se bashku me penalitetet përkatëse.
2.1.4. Organet tatimore kane te drejte te çregjistrojnë çdo tatimpagues, kur provohet se ai për çfarëdo arsye, ne vitin e fundit fiskal nuk ka ushtruar veprimtari. Ne këtë rast, këtu tatimpagues mbahen pasive ne një regjistër te veçante te organeve tatimore. Mund te kalohen ne te regjistruar si pasive, te gjithë tatimpaguesit qe gjate vitit te mëparshëm kalendarik, realisht nuk kane kryer xhiro. Theksojmë se, këtu behet fjale për tatimpaguesit qe realisht nuk kane kryer xhiro dhe për këtë nuk kane deklaruar për me shume se 12 muaj rresht. Pra, para ndërmarrjes se hapit për kalimin si pasive te një tatimpaguesi, organi tatimor paraprakisht provon me sa me shume fakte e dokumente se ai realisht gjate 12 muajve te fundit nuk ka kryer aktivitet. Me fjale te tjera, për çdo tatimpagues te tille, paraprakisht ndërmerren këto veprime.
1. Te jete marre një konfirmim me shkrim nga sektori i policisë tatimore (përgjegjësi i këtij sektori dhe inspektori i zonës përkatëse) , se tatimpaguesi nga verifikimi ne vendin apo adresën e deklaruar te ushtrimit te veprimtarisë, nuk është gjendur.
2. Te jete verifikuar ne vend duke mbajtur një procesverbal prej jo me pak se dy personash (një inspektor i sektorit te vlerësimit dhe mbledhjes dhe një inspektor kontrolli), i cili te vërtetojë se tatimpaguesi nuk është gjendur.
3. Te jete vërtetuar përsëri nëpërmjet një procesverbali te hartuar nga inspektori përkatës, qe tatimpaguesi gjate vitit te fundit tatimor nuk ka kryer asnjë import.
4. Te jete vërtetuar gjithashtu nëpërmjet një procesverbali te hartuar nga inspektori përkatës, qe tatimpaguesi gjate vitit te fundit tatimor nuk ka kryer asnjë leke xhiro nëpërmjet te dhënave qe disponohen nga thesari.
5. Te jene bere te gjitha përpjekjet e tjera te mundshme nëpërmjet verifikimit te te dhënave te tjera si te PMU-ve, te Bankës Botërore etj., si dhe te dhënave qe mund te rezultojnë gjate ushtrimit te kontrolleve ne tatimpagues te tjerë.
Vetëm pasi janë ndërmarrë te gjitha hapat e mësipërme, sektori i regjistrimit, te gjithë këto tatimpagues i kalon ne te regjistruar si pasive, gjë qe me fjale te tjera do te thotë qe këto tatimpagues nuk janë çregjistruar përfundimisht, por mbahen te regjistruar si pasive. Ne këtë moment për këto tatimpagues nuk është e detyrueshme te printohen deklaratat mujore te TVSH pasi ato nuk do te jene me te detyruar te deklarojnë.
Pasi këto tatimpagues te kenë kaluar ne pasive, ato do te jene nen mbikëqyrjen e vazhdueshme te organit tatimor. Mbikëqyrja ne këtë rast nënkupton verifikimin e vazhdueshëm te te dhënave te doganës, te thesarit, te te dhënave nga kontrollet e ushtruara ne subjekte te tjera, te te dhënave te financuesve te tjerë te ndryshëm si PMU-te etj. Ne rastin kur nga këto te dhëna rezulton se tatimpaguesi ka kryer aktivitet, ai kalohet ne tatimpaguesit e regjistruar si aktive dhe ndaj tij merren te gjitha masat e duhura ligjore.
2.2. PERCAKTIMI I DETYRIMIT TATIMOR
2.2.1. Detyrimet tatimore përcaktohen siç parashikohet ne ligjet e veçanta tatimore. Për këtë përdoren mënyrat e njohura te përcaktuara ne këto ligje, te cilat janë:
a) Vetëvlerësimi dhe vetedeklarimi i detyrimit tatimor. Kjo mënyrë përdoret ne përgjithësi për tatimet indirekte si TVSH dhe akciza, si dhe për një kategori te ardhurash personale si te ardhurat nga qiratë, te ardhurat nga emfiteoza, te ardhurat nga e drejta e autorit përfshirë honorarët nga pronësia intelektuale dhe honorarët industriale nga patentat, emri tregtar etj. Vetëvlerësimi, dhe vetedeklarimi behet edhe për te ardhurat me burim jashtë territorit te Republikës e Shqipërisë te realizuara nga një person rezident shqiptar etj.
b) Parapagimi i detyrimit tatimor. Kjo mënyrë përdoret vetëm ne rastin e parapagimit te tatimit mbi fitimin gjate vitit ushtrimor. Ne këtë rast vlerësimi përfundimtar i detyrimit tatimor, behet ne momentin e paraqitjes se deklaratës vjetore te te ardhurave te tatueshme (te fitimit dhe humbjes).
c) Mbajtja ne burim. Kjo mënyrë përdoret kryesisht për tatimin mbi te ardhurat personale si; për pagat, për interesat, dividendët, huate, kalimin e pronësisë, lojërat e fatit, sipas përcaktimit ne ligjin nr.8438, date 28.12.1998 "Për tatimin mbi te ardhurat".
Por cilado qofte mënyra e përcaktimit te detyrimit tatimor, organet tatimore kane për detyre te kontrollojnë saktësinë e përcaktimit te te gjithë detyrimeve tatimore. Nëpërmjet kontrolleve, mund te kryet verifikimi i saktësisë se deklarimeve tatimore për tatimin mbi fitimin, për TVSH dhe për te gjithë llojet e tjera te detyrimeve tatimore.
Nëse nga një kontroll i ushtruar për tatimin mbi fitimin, rezulton se fitimi i deklaruar nga tatimpaguesi mbi bazën e deklaratës vjetore te te ardhurave te vitit ose viteve paraardhëse nuk është i vërtetë, organet tatimore korrigjojnë jo vetëm detyrimin tatimor te vitit ose viteve paraardhëse por mbi bazën e këtyre detyrimeve te korrigjuara, ndryshojnë edhe këstet e parapagimit te tatimit mbi fitimin për vitin korent. Për këtë qellim, ato respektojnë te gjithë standardet e njohura te kontrollit, duke njoftuar njëkohësisht ne mënyrë zyrtare tatimpaguesin e kontrolluar.
Ne te njëjtën mënyrë veprohet edhe ne rastet kur nga kontrollet e ushtruara nga organet tatimore rezulton se tatimpaguesi i kontrolluar nuk ka deklaruar e paguar te gjitha detyrimet tatimore. Edhe ne këtë rast pra, organet tatimore njoftojnë zyrtarisht tatimpaguesin për vlerësimin e detyrimit te ri tatimor te bere lidhur me te.
Ne zbatim te nenit 33, paragrafi gjashte, organi tatimor ka te drejte te nxjerre vendime te veçanta ekzekutive (urdhër bllokimi, urdhër për moskryerjen e transaksioneve me pasuri te tundshme apo te patundshme te personit etj), te cilat bëjnë te mundur sigurimin e mbledhjes se detyrimeve tatimore ligjore nga persona te cilët janë te përfshirë ne një veprimtari ekonomike dhe qe tentojnë te shmangin detyrimet tatimore nëpërmjet largimit, mosparaqitjes, transferimit te aseteve dhe pasurive te tjera te patundshme etj. Këto vendime ekzekutive janë te detyrueshme për tu zbatuar nga organet dhe institucionet e tjera shtetërore dhe joshteterore te cilat kane marrëdhënie juridike apo shërbimi me këta persona. Për te patur te drejtën e pajisjes me certifikatën e ushtrimit te veprimtarisë, te gjithë personat janë te detyruar te fitojnë personalitetin juridik te drejtën juridike për te ushtruar veprimtari, pra te marrin vendimin përkatës te gjykatës. Menjëherë pas marrjes se këtij vendimi, personi kërkon te regjistrohet ne organet tatimore, pra te pajiset me certifikatën e ushtrimit te veprimtarisë duke plotësuar formularin e kërkesës për regjistrim, forma e te cilit është sipas modelit te përcaktuar nga ana e Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve.
2.2.2. Organet tatimore bëjnë vlerësim te detyrimit tatimor te tatimpaguesve me metodat alternative te përcaktuara ne nenin 36 te ligjit, duke improvizuar situatën reale te tyre, nëpërmjet rikarakterizimit te transaksioneve te kryera nga ana e tyre gjate një periudhe tatimore te caktuar. Një gjë e tille vendoset te behet nga organet tatimore vetëm ne qofte se për tatimpaguesin ekzistojnë kushtet e mëposhtme:
a) Kur tatimpaguesi për një periudhe te caktuar tatimore nuk ka deklaruar detyrimet tatimore te tij siç përcaktohet ne ligjet specifike tatimore. Kështu për shembull nëse një tatimpagues nuk paraqet deklaratën mujore te TVSH për një periudhe tatimore te caktuar apo për disa periudha tatimore (muaj), organi tatimor pasi ka zbatuar te gjitha procedurat paraprake te përcaktuara ne ligjin nr.7928, date 27.4.1995 dhe ne udhëzimin ne zbatim te tij, ka te drejte te beje vlerësim nga zyra te detyrimit tatimor te këtij tatimpaguesi. Ne te njëjtën mënyrë veprohet edhe ne rastet kur tatimpaguesi nuk paraqet deklaratat e tjera tatimore, si deklaratën e te ardhurave te tatueshme (bilancin e veprimtarisë ekonomiko financiare) te një viti te caktuar, deklaratën e akcizës, deklaratat e tatimit mbi te ardhurat personale për ato kategori te ardhurash për te cilat deklarimi sipas ligjit përkatës është i detyrueshëm. Ne këtë rast, vlerësimi tatimor, duke përdorur metodat alternative te përcaktuara ne nenin 36 te ligjit, mund te behet edhe direkt nga zyra, pa qene e nevojshme kryerja e një kontrolli ne vend pranë tatimpaguesit. Njoftimi për vlerësimin tatimor nga zyra i dërgohet zyrtarisht tatimpaguesit me firmën e kryetarit te degës se tatimeve.
b) Kur gjate kontrollit te kryer nga organet tatimore nuk gjendet dokumentacioni i duhur për përcaktimin e detyrimit tatimor ose kur ky dokumentacion është me te meta te tilla serioze, te cilat nuk lejojnë paraqitjen e situatës reale te tatimpaguesve dhe llogaritjen e detyrimeve te tyre tatimore. Kemi te bëjmë me një situate te tille për shembull ne rastet kur gjate kontrollit tatimpaguesi nuk paraqet asnjë dokument për transaksionet e kryera gjate një periudhe tatimore, nuk ka mbajtur asnjë regjistrim siç përcaktohet ne ligjin nr.7661, date 19.1.1993 "Për Kontabilitetin", ne ligjin nr.7928, date 27.4.1995 "Për TVSH", ne ligjin nr.8438, date 28.12.1998 "Për tatimin mbi te ardhurat" dhe ne ligjin nr. 7758, date 12.10.1993 "Për dokumentimin dhe mbajtjen e llogarive për tatimet". Kemi te bëjmë gjithashtu me një situate te tille edhe ne rastet kur gjate kontrollit provohet se tatimpaguesi nuk ka paraqitur një pjese te dokumentacionit ose te regjistrimeve, si dhe kur dokumentacioni dhe regjistrimet e paraqitura janë dukshëm me te meta, te pavërteta dhe te pabesueshme. Ne këto raste, inspektori apo inspektoret tatimore qe janë te ngarkuar me kryerjen e kontrollit, i propozojnë me shkrim kryetarit te degës se tatimeve qe te urdhërojë, po me shkrim, përdorimin e metodave alternative për përcaktimin e detyrimit tatimor te tatimpaguesit. Pra, vlerësimi tatimor, duke përdorur metodat alternative te përcaktuara ne piken "b" te neni 36 te ligjit, behet gjithmonë ne kuadrin e një kontrolli ne vend pranë tatimpaguesit. Ne asnjë rast, ky vlerësim nuk mund te behet direkt nga zyra.
c) Kur, gjate kontrollit te kryer nga organet tatimore rezulton se tatimpaguesit kane
manipuluar dukshëm e ne mënyrë te qarte çmimet e shitjes se mallrave ose te shërbimeve.
d) Kur tatimpaguesit kryejnë me leke ne dore dhe jo me kalime ne llogari, transaksione shitblerjeje qe kalojnë shumën prej 500 mije leke për vitin 2004 dhe 300 mije leke për vitet 2005 e me pas.
2.2.3. Ne kushtet e përcaktuara ne pikat "a", "b", "c", "d" te pikës "2.2.2." me sipër, organet tatimore janë te detyruara te përdorin metodat alternative te vlerësimit tatimor, te përcaktuara ne nenin 36 te ligjit, duke vepruar si me poshtë:
a) Ne situatën kur tatimpaguesi nuk ka paraqitur një deklarate tatimore për një periudhe te caktuar siç përshkruhet ne piken "a" me sipër, organet tatimore mund te kryejnë një kontroll ne vend te situatës se tatimpaguesit. Kur kryerja e kontrollit ne vend, për çfarë do arsye, nuk është e mundur, organet tatimore bëjnë vlerësim tatimor nga zyra për periudhën përkatëse tatimore. Për te bere këtë vlerësim, organet tatimore gjykojnë mbi bazën e te dhënave qe mund te disponojnë për këtë tatimpagues siç janë për shembull te dhënat e periudhave te mëparshme tatimore, te dhënat për importet, te dhënat për transaksionet e kryera me fonde buxhetore (te marra ne degët e thesarit) apo me fonde te donatoreve te ndryshëm, te dhënat e siguruara nga klientët apo furnitorët e tatimpaguesit, te dhënat për numrin e punonjësve, te dhënat për çmimet e mallrave apo shërbimeve te kryera nga tatimpagues te tjerë te ngjashëm etj. Kjo mënyrë e vlerësimit tatimor përdoret sidomos lidhur me detyrimet tatimore për TVSH. Vlerësimi tatimor nga zyra mbi bazën e këtyre te dhënave behet vetëm pasi ndaj tatimpaguesit janë respektuar te gjitha procedurat e përcaktuara ne ligjin dhe ne udhëzimin "Për TVSH". Vlerësimi tatimor nga zyra i kryer si me sipër i dërgohet tatimpaguesit zyrtarisht dhe ky shërben njëkohësisht si njoftim detyrimi dhe kërkesë për te paguar. Vlerësim tatimor nga zyra mund te behet edhe për detyrimet tatimore për tatimin mbi fitimin, ne rastet kur ushtrimi i kontrollit ne vend është i pamundur jo për arsye qe kane te bëjnë me punën e organeve tatimore, por me faktin se tatimpaguesi nuk gjendet apo ai refuzon te kontrollohet. Vlerësimi tatimor nga zyra për këto raste, behet duke u bazuar ne te dhënat e periudhave te mëparshme, kapacitetet dhe aktivet qe zotëron tatimpaguesi, ne numrin e te punësuarve, llojin e veprimtarisë etj. Tatimpaguesi ka te drejte te apeloje vlerësimin tatimor sipas procedurave te parashikuara ne ligj.
b) Siç përmendet ne germën "b" me sipër, kur gjate kontrollit te kryer nga organet tatimore nuk gjendet dokumentacioni i duhur për përcaktimin e detyrimit tatimor ose kur ky dokumentacion është me te meta te tilla serioze te cilat nuk lejojnë paraqitjen e situatës reale te tatimpaguesve dhe llogaritjen e detyrimeve te tyre tatimore, organet tatimore përdorin metodat alternative te përcaktimit te detyrimeve tatimore. Ne te gjitha këto raste, organet tatimore, ne kuadrin e ushtrimit te një kontrolli tatimor, kane te drejte te rikarakterizojne transaksionet e tatimpaguesit, duke improvizuar një situate sa me reale te tij ne mënyrë qe te përcaktojnë detyrimet tatimore nëpërmjet vlerësimit tatimor i cili i jepet tatimpaguesit ne përfundim te kontrollit. Një gjë e tille mund te behet si ndaj tatimpaguesve me qarkullim vjetor me te madh se kufiri i regjistrimit për TVSH, ashtu edhe ndaj tatimpaguesve qe janë te regjistruar si biznese te vogla dhe qe i nënshtrohen tatimit te thjeshtuar mbi fitimin. Vlerësimi tatimor, duke përdorur metodat alternative, te përcaktuara ne piken "b" te nenit 36 te ligjit, behet gjithmonë ne kuadrin e një kontrolli ne vend pranë tatimpaguesit dhe vetëm pasi për te, te këtë urdhëruar kryetari i degës se tatimeve. Inspektori apo inspektoret tatimore qe janë te ngarkuar me kryerjen e kontrollit, kur konstatojnë se tatimpaguesi nuk ka mbajtur dokumentacion apo kur ky dokumentacion është me te meta serioze, i propozojnë me shkrim kryetarit te degës se tatimeve qe te urdhërojë me shkrim përdorimin e metodave alternative për përcaktimin e detyrimit tatimor te tatimpaguesit. Për te bere një gjë te tille, organet tatimore gjykojnë mbi bazën e te dhënave qe mund te disponojnë për këtë tatimpagues siç janë për shembull te dhënat e periudhave te mëparshme tatimore, te dhënat për importet, te dhënat për transaksionet e kryera me fonde buxhetore (te marra ne degët e thesarit) apo me fonde te donatoreve te. ndryshëm, te dhënat e siguruara nga klientët apo furnitorët e tatimpaguesit te dhënat për numrin e punonjësve, te dhënat për çmimet e mallrave apo shërbimeve te kryera nga tatimpagues te tjerë te ngjashëm, te dhënat për kapacitet dhe aktivet qe zotëron tatimpaguesi etj. Vlerësimi tatimor i kryer si me sipër i dërgohet tatimpaguesit zyrtarisht dhe ky shërben njëkohësisht si njoftim detyrimi dhe kërkesë për te paguar këtë detyrim. Tatimpaguesi ka te drejte te apeloje vlerësimin tatimor sipas procedurave te parashikuara ne ligj.
c) Ne zbatim te germës c te pikës 2.2.2., me sipër organet tatimore bëjnë vlerësim te detyrimit tatimor me metodat alternative edhe ne rastin kur, gjate një kontrolli fiskal ne vend pranë tatimpaguesit, rezulton se ai ka deformuar dukshëm e ne mënyrë te qarte me çmimet e shitjes se mallrave apo te shërbimeve. Kemi te bëjmë me deformim te çmimeve te shitjes, ne rastin kur tatimpaguesi për periudha te gjata kohe pretendon se shet me çmime te tilla qe ndryshojnë dukshëm ne ulje, pa asnjë shkak te argumentuar e te provuar, nga çmimi real i tregut. Vlerësimi tatimor duke përdorur metodat alternative te përcaktuar ne piken "c" te nenit 36 te ligjit behet gjithmonë ne kuadrin e një kontrolli ne vend pranë tatimpaguesit dhe vetëm pasi për te te këtë urdhëruar kryetari i degës se tatimeve. Inspektori apo inspektoret tatimore qe janë ngarkuar me kryerjen e kontrollit, kur konstatojnë një gjë te tille, i propozojnë me shkrim kryetarit te degës se tatimeve qe te urdhërojë po me shkrim përdorimin e metodave alternative për përcaktimin e detyrimit tatimor te tatimpaguesit. Për te bere vlerësimin tatimor, ne këtë rast, administrata tatimore merr për baze çmimet reale te tregut, te konstatuara për te njëjtën periudhe për mallra apo shërbime te njëjta ne tatimpagues te tjerë qe kryejnë veprimtari te ngjashme. Çmimet reale te tregut përllogariten ne baze te kontrolleve e sondazheve te here pas hershme te administratës tatimore pranë tatimpaguesve. Këto sondazhe apo kontrolle janë te përpikta ne vend dhe kryhen posaçërisht për te konstatuar çmimet reale te shitjes nga ana e tatimpaguesve ne momente te caktuara. Ato kryhen ne mënyrë te befasishme dhe shoqërohen kurdoherë me ane te një procesverbali konstatimi. Kontrolle apo sondazhe te tilla kryhen sidomos pranë tatimpaguesve te mëdhenj dhe për një numër te kufizuar mallrash apo shërbimesh, kryesisht te konsumit masiv. Çmimet reale te tregut, mund te sigurohen gjithashtu, edhe nëpërmjet burimeve te mundshme te informacionit, nëpërmjet shpalljeve apo afishimeve publike, reklamave etj.
d) Edhe ne rastin kur tatimpaguesit kryejnë me leke ne dore dhe jo me kalime ne llogari, transaksione shitblerje qe kalojnë shumën prej 500 mije lekesh për vitin 2004 dhe 300 mije leke për vitin 2005 e me pas, organet tatimore kane te drejte te bëjnë vlerësimin e detyrimit tatimor me metoda alternative. Vlerësimi me këto metoda me këtë rast është kurdoherë rezultat i një kontrolli tatimor dhe ne asnjë rast ai nuk behet nga zyra. Inspektori apo inspektoret tatimore qe janë te ngarkuar me kryerjen e kontrollit, kur konstatojnë se tatimpaguesi ka kryer me leke ne dore transaksione qe kalojnë kufirin e përcaktuar me ligj, i propozojnë me shkrim kryetarit te degës se tatimeve qe te urdhërojë po me shkrim përdorimin e metodave alternative për përcaktimin e detyrimit tatimor te tatimpaguesit. Pra, vlerësimi tatimor, duke përdorur metodat alternative te përcaktuara ne piken "d" te ligjit, behet gjithmonë ne kuadrin e një kontrolli ne vend pranë tatimpaguesit dhe vetëm pasi për te te këtë urdhëruar kryetari i degës se tatimeve.
2.2.4. Tatimpaguesit qe kryejnë furnizime mallrash apo shërbimesh, janë te detyruar te afishojnë çmimet e shitjes se mallit apo te shërbimit qe furnizojnë, pavarësisht nga natyra e furnizimit dhe nga statusi i blerësit. Kjo dispozite është e detyrueshme për te gjithë tatimpaguesit si për ato qe bëjnë furnizime mallrash apo shërbimesh me pakice ashtu dhe për ato qe bëjnë furnizime mallrash apo shërbimesh me shumice, pavarësisht nga fakti se janë tatimpagues qe i nënshtrohen dhe janë regjistruar për taksen vendore mbi biznesin e vogël apo i nënshtrohen dhe janë te regjistruar ne tatimin mbi vlerën e shtuar. Për tatimpaguesit qe furnizojnë mallra apo shërbime me pakice, kjo do te thotë se ato janë te detyruar te afishojnë ne mënyrë te dukshme çmimin e çdo malli apo shërbimi qe ato furnizojnë. Kurse tatimpaguesit qe furnizojnë mallra apo shërbime me shumice, ne baze te kësaj dispozite janë te detyruar gjithashtu qe te kenë disponibile ne vendin e furnizimit listën e çmimeve te mallrave apo shërbimeve qe furnizojnë. Kjo liste i vihet ne dispozicion administratës tatimore sa here qe kjo e fundit e kërkon një gjë te tille.
2.3. PAGIMI I DETYRIMEVE TATIMORE
2.3.1. Detyrimet tatimore paguhen ne degët e bankave, ne agjencitë bankare dhe ne zyrat postare, organet qendrore drejtuese te te cilave kane marrëveshje me Drejtorinë e Përgjithshme te Tatimeve. Ne këto marrëveshje përcaktohet lloji i detyrimit qe do te arkëtohet për llogari te organeve tatimore, vendi i arkëtimit te këtyre detyrimeve, kushtet qe duhet te plotësohen dhe mënyra e dhënies se informacioneve për pagesat e arkëtuara
2.3.2. Detyrimet tatimore paguhen sipas afateve te përcaktuara ne ligjet e veta tatimore. Detyrimi mujor për tatimin mbi vlerën e shtuar paguhet brenda datës 14 te muajit pasardhës. Askush nuk mund te shtyje afatin e pagesës se këtij detyrimi.
Për llojet e tjera te detyrimeve tatimore, ne raste te veçanta e te argumentuara nga tatimpaguesi, Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, me kërkesën e tatimpaguesit, mund te lëshojë një autorizim me shkrim për miratimin e zgjatjes se afatit te pagesës. Zgjatja e afatit te pagesës nuk mund te jete me shume se 30 dite nga afati i përcaktuar ne ligjet e veçanta tatimore. Autorizimi për miratimin e zgjatjes se afatit te pagesës se një detyrimi tatimor për tatimpaguesit qe kërkojnë një gjë te tille jepet ne rastet e mëposhtme :
e) Kur tatimpaguesi provon se nuk mundet ta respektoje afatin për shkaqe shëndetësore te tij ose te stafit te tij qe merret me përgatitjen e deklaratës tatimore te tatimit mbi fitimin, te tatimit mbi te ardhurat personale apo te ndonjë tatimi tjetër.
f) Kur tatimpaguesi i te ardhurave personale provon se nuk mund te beje deklaratën e te ardhurave personale te tij për shkaqe objektive, si ne rastin e kryerjes se shërbimit ushtarak.
g) Kur tatimpaguesi provon se për arsye objektive e te argumentuara nuk mund te respektoje afatet ligjore te deklarimit tatimor.
Ne çdo rast, zgjatja e afatit te pagesës nuk ndërpret llogaritjen dhe pagimin e interesave. Ato llogariten dhe paguhen duke marre për baze afatin ne te cilin duhej te paguheshin detyrimet tatimore siç përcaktohet ne ligjet e veçanta tatimore.
Për tatimpaguesit qe kërkojnë shtyrje te afatit te deklarimit dhe pagesës se një detyrimi tatimor, Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve mund te kërkojë garanci. Kërkesa për garanci behet me shkrim dhe i dërgohet tatimpaguesit. Garancia jepet nga njëra prej bankave, klient i se cilës është tatimpaguesi qe kërkon shtyrjen e afatit te pagesës. Ne këtë rast banka qe lëshon garancinë, behet garantë për detyrimin e tatimpaguesit. Pasi tatimpaguesi paraqet dokumentin e kësaj garancie, Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve autorizon miratimin e zgjatjes se afatit te deklarimit dhe pagesës se detyrimit tatimor.
2.3.3. Ne zbatim te nenit 41 te ligjit, për shkaqe qe kane te bëjnë me gjendjen e keqe te përkohshme financiare te tatimpaguesit, ky i fundit mund te kërkojë te paguaje me këste një detyrim tatimor te papaguar. Organet tatimore për te pranuar pagesën me këste te një detyrimi tatimor, mund te kërkojnë nga tatimpaguesi paraqitjen e një garancie. Garancia jepet nga njëra prej bankave, klient i se cilës është tatimpaguesi qe kërkon pagesën me këste. Ne këtë rast banka qe lëshon garancinë, behet garantë për detyrimin e tatimpaguesit. Kur plotësohen kushtet e mësipërme, organet tatimore pranojnë pagesën me këste te detyrimit tatimor duke hartuar ne këtë rast një marrëveshje me shkrim me tatimpaguesit. Pagesa me këste nuk mund te pranohet për një periudhe me te gjate se 9 muaj nga momenti i hartimit te marrëveshjes. Pagesa me këste e një detyrimi tatimor, nuk ndërpret llogaritjen e interesave për te gjithë detyrimin. Pranimi i pagesës me këste te një detyrimi tatimor te papaguar, nga organet tatimore, do te thotë se gjate periudhës për te cilën është rene dakord për pagimin me këste, ndaj tatimpaguesit nuk mund te merren masat e nxjerrjes me force te detyrimeve tatimore te përcaktuara ne nenet 45 e 46 te ligjit (nxjerrja e vendimeve ekzekutive për bllokimin e llogarive bankare, sekuestrimin e pasurisë, mbylljen e veprimtarisë etj.). Këto masa merren vetëm pasi ka përfunduar afati për te cilin është pranuar pagesa me këste dhe kur tatimpaguesi nuk ka respektuar derdhjen e kësteve ne shumën e duhur dhe ne afatin e caktuar.
2.3.4. Kur një tatimpagues nuk mundet te paguaje menjëherë te gjithë shumën e detyrimit i cili përbëhet, përveç shumës se tatimit te papaguar, edhe nga interesa dhe dënime administrative, pagesat e kryera nga ai llogariten ne fillim për likuidimin e tatimit te papaguar, me pas te interesave dhe ne fund te dënimeve administrative. Kështu për shembull ne qofte se për një tatimpagues qe paguan 800 mije leke nga detyrimi i tij tatimor prej 1 milion leke, i cili përbëhet nga 500 mije leke tatim i papaguar, 200 mije leke interesa dhe 300 mije leke dënim administrativ (gjobe), detyrimi i tij i mbetur tatimor është 200 mije leke dhe ky detyrim është vetëm dënim administrativ i papaguar. Ne këtë rast pra tatimi i papaguar dhe interesat janë likuiduar plotësisht, kurse nga dënimet administrative janë likuiduar vetëm 100 mije leke.
2.3.5. Ne rastet kur një tatimpagues nuk paguan shumën e plote te detyrimit tatimor brenda afateve te përcaktuara ne ligjet e veçanta tatimore, ai detyrohet te paguaje interesa mbi shumën e detyrimit tatimor te papaguar duke filluar nga data ne te cilën pagesa ka qene e detyrueshme, deri ne datën ne te cilën ajo kryhet. Interesi për mospagimin e detyrimeve tatimore brenda afateve te përcaktuara, llogaritet 2 për qind për muajin e pare apo një pjese te tij dhe 1.3 për qind për muajt pasardhës ose pjese te tyre. Interesi minimal qe zbatohet për detyrimet tatimore te papaguara nuk mund te jete me i vogël se 5 për qind. Për mospagimin ne kohe te parapagimeve te tatimit mbi fitimin, nuk zbatohen interesa për pagese te vonuar. Për këtë tatim, interesat zbatohen për mospagimin ne kohe te detyrimeve qe rezultojnë ne momentin e paraqitjes se deklaratës vjetore dhe te rillogaritje përfundimtare te tatimit mbi fitimin.
Ne çdo rast interesat konsiderohen pjese e pandare e detyrimit tatimor te tatimpaguesit. Interesat mblidhen duke respektuar te gjitha procedurat sipas te cilave mblidhen edhe tatimet e papaguara dhe derdhen ne llogarinë përkatëse te te ardhurave tatimore.
Për detyrimet e paguara ne afat qe lidhen me taksen vendore mbi biznesin e vogël dhe ato qe lidhen me tatimin e thjeshtuar mbi fitimin, nuk llogariten interesa sipas paragrafit te mësipërm, por zbatohen dënime administrative (gjoba për pagese te vonuar).
2.4. MBLEDHJA ME FORCE E DETYRIMEVE TATIMORE
2.4.1. Procedurat e zakonshme te mbledhjes me force te detyrimeve tatimore, fillojnë vetëm
pasi ndaj tatimpaguesit qe ka detyrime te prapambetura te papaguara, janë ndërmarrë te gjitha masat paraprake dhe janë respektuar te gjitha procedurat e njoftimit te përcaktuara ne ligjet e veçanta tatimore. Detyrimet e papaguara mund te rrjedhin për dy arsye. Se pari për shkak te mospagimit ne kohe te detyrimeve te deklaruara si te pagueshme nga vete tatimpaguesi dhe se dyti nga mospagimi ne kohe i detyrimeve te rezultuara nga një rivlerësim tatimor i bere për çfarëdo arsye.
2.4.1.1 Ne rastin kur kemi te bëjmë me mospagimin brenda 30 ditëve nga data kur duhej te ish kryer pagesa (date e përcaktuar ne ligjet e veçanta tatimore) te një detyrimi tatimor te deklaruar si i pagueshëm nga vete tatimpaguesi, ndaj tij fillojnë procedurat e nxjerrjes me force te detyrimeve tatimore. Ne këtë rast tatimpaguesi nuk mund te apeloje, pasi detyrimi i tij tatimor është vlerësuar dhe deklaruar si i pagueshëm nga vete ai. Për këtë, dega e tatimeve e rrethit përkatës vepron si me poshtë:
- Lëshon një urdherbllokimi ne dy kopje, ne baze te te cilit urdhërohen te gjitha bankat ku tatimpaguesi debitor mund te këtë llogarite e tij, te bllokojnë një shume sa detyrimi tatimor i papaguar i tatimpaguesit ose te gjithë gjendjen e llogarisë bankare, kur ajo është me e vogël se detyrimi tatimor i papaguar. Ne qofte se tatimpaguesi ka me shume se një llogari ne te njëjtën banke, banka, mbi bazën e urdhrit te organit tatimor, bllokon llogarinë/llogarite qe kane shumën e mjaftueshme te detyrimit te papaguar. Me marrjen e urdhrit te mësipërm nga dega e tatimeve, banka, brenda te njëjtës dite pune ne te cilën ka marre urdhrin, bllokon llogarinë apo depozitën e debitorit, ne masën e detyrimit te papaguar dhe lajmëron menjëherë debitorin për bllokimin qe ajo ka vene mbi llogarinë apo depozitën e tij.
- Pas kësaj tatimpaguesi ka te drejte qe te deklaroje ne degën e tatimeve numrin e llogarisë se tij likuiduese e cila posedon shumën e duhur. Për këtë, përveç deklaratës ai detyrohet te paraqesë edhe dokumentin përkatës bankar, i cili vërteton numrin e llogarisë se tij likuiduese dhe shumën përkatëse qe ajo posedon e cila duhet te jete jo me e vogël se detyrimi i papaguar. Brenda 3 ditëve pune bankare nga data e paraqitjes se kësaj deklarate te shoqëruar me dokumentin bankar përkatës, dega e tatimeve, lëshon një urdhër për zhbllokimin e te gjitha llogarive te tjera te tatimpaguesit ne bankat e tjera. Ne qofte se për çfarëdo arsye organi tatimor nuk lëshon urdhrin e mësipërm te zhbllokimit, banka bën vete zhbllokimin e llogarive te tatimpaguesit vetëm ne qofte se kane kaluar 20 dite-pune bankare nga data e marrjes se urdhër bllokimit.
- Tatimpaguesi debitor ka 10 dite-pune bankare kohe nga data e marrjes nga banka te urdhrit te bllokimit për te bere vullnetarisht pagesën. Date e marrjes nga banka te urdhër bllokimit quhet data kur banka konfirmon mbërritjen e tij nëpërmjet një vule bankare ne te dy kopjet e lëshuara nga organi tatimor, njëra nga te cilat i jepet punonjësit te organit tatimor qe e dorëzon atë. Ne qofte se tatimpaguesi debitor nuk e bën pagesën vullnetarisht, dega e tatimeve e rrethit lëshon një Urdhër ekzekutimi mbi bazën e te cilit banka menjëherë, brenda te njëjtës dite-pune vepron mbi llogarinë apo depozitën e tatimpaguesit duke ekzekutuar urdhrin e ekzekutimit te organit tatimor dhe duke kaluar nga llogaria apo depozita e tij ne llogarinë e organit tatimor përkatës një shume sa detyrimi i papaguar tatimor i tatimpaguesit ose te gjithë gjendjen e llogarisë bankare, kur ajo është me e vogël se detyrimi tatimor i papaguar. Urdhër ekzekutimi lëshohet jo me vone se 5 dite-pune bankare nga data e përfundimit te afatit prej 10 dite-pune bankare te lëshimit te urdhër bllokimit. Ne rastin kur gjendja e llogarisë bankare është me e vogël nga detyrimi tatimor i papaguar, banka kalon ne llogarinë e organit tatimor te gjithë shumën gjendje ne llogarinë e tatimpaguesit dhe llogaria e tatimpaguesit mbetet e bllokuar deri sa te behet i mundur kalimi i te gjithë shumës se kërkuar ne llogarinë e organit tatimor.
2.4.1.2 Kur kemi te bëjmë me mospagimin ne kohe te detyrimeve tatimore qe rezultojnë nga një rivlerësim tatimor, i cili nuk është apeluar nga ana e tatimpaguesit, dega e tatimeve e rrethit përkatës vepron sipas pikës 2.4.1.1. me lart. Po ne këtë mënyrë veprohet edhe ne rastet kur tatimpaguesi apelon por apelimi i tij nuk është pranuar nga shkalla respektive e apelimit, për shkak se apelimi nuk është bere brenda afatit ligjor prej 30 ditësh nga data e kryerjes se rivlerësimit tatimor, se nuk është parapaguar tatimi i përcaktuar sipas rivlerësimit (pa interesat dhe dënimet eventuale) apo se nuk është paraqitur garancia e nevojshme bankare para apelimit. Urdhri i bllokimit ne çdo rast do te përmbajë përveç arsyes se lëshimit te tij dhe shumës se detyrimit te papaguar, edhe faktin nëse tatimpaguesi ka apeluar apo jo, si dhe ne rastin e mospranimit te apelimit edhe shkakun e këtij mospranimi.
2.4.1.3 Kur kemi te bëjmë me mospagimin ne kohe te detyrimeve tatimore qe rezultojnë nga një rivlerësim tatimor, i cili është apeluar nga ana e tatimpaguesit dhe apelimi është pranuar nga shkalla e pare e apelimit, dega e tatimeve e rrethit nuk mund te bllokoje llogarinë bankare te tatimpaguesit. Dega e tatimeve e rrethit përkatës mund ta beje një gjë te tille vetëm pasi te ketë përfunduar procesi i apelimit dhe vendimi i shkalles se fundit te apelimit te jete i formës se prere ne favor te administratës tatimore. Ne ketë rast dega e tatimeve e rrethit përkatës vepron si me poshtë :
- Lëshon një urdhër, ne baze te te cilit urdhërohen te gjitha bankat ku tatimpaguesi debitor mund te ketë llogarite e tij, te bllokojnë një shume sa detyrimi tatimor i papaguar i tatimpaguesit ose te gjithë gjendjen e llogarisë bankare, kur ajo është me e vogël se detyrimi tatimor i papaguar. Ne qofte se tatimpaguesi ka me shume se një llogari ne te njëjtën banke, banka, mbi bazën e urdhrit te organit tatimor, bllokon llogarinë/llogarite qe kane shumën e mjaftueshme te detyrimit te papaguar. Urdhri bllokimi i mësipërm do te shoqërohet me vendimin e shkalles se fundit te apelimit i cili ka marre formën e prere dhe është ne favor te administratës tatimore. Me marrjen e urdhrit te mësipërm nga dega e tatimeve, banka, brenda te njëjtës dite-pune ne te cilën ka marre urdhrin e bllokimit, bllokon llogarinë apo depozitën e debitorit, ne masën e detyrimit te papaguar dhe lajmëron menjëherë debitorin për bllokimin qe ajo ka vene mbi llogarinë apo depozitën e tij.
- Pas kësaj tatimpaguesi ka te drejte qe te deklaroje ne degën e tatimeve numrin e llogarisë se tij likuiduese, e cila posedon shumën e duhur. Për ketë, përveç deklaratës ai detyrohet te paraqesë edhe dokumentin përkatës bankar, i cili vërteton numrin e llogarisë se tij likuiduese dhe shumën përkatëse qe ajo posedon, e cila duhet te jete jo me e vogël se detyrimi i papaguar. Brenda 3 ditëve pune bankare nga data e paraqitjes se kësaj deklarate te shoqëruar me dokumentin bankar përkatës, dega e tatimeve, lëshon një urdhër për zhbllokimin e te gjitha llogarive te tjera te tatimpaguesit ne bankat e tjera.
- Tatimpaguesi debitor ka 10 dite-pune bankare kohe nga data e marrjes se urdhrit te bllokimit për te bere vullnetarisht pagesën. Ne te kundërt (kur tatimpaguesi debitor pra nuk e bën një gjë te tille), dega e tatimeve e rrethit lëshon një urdhër ekzekutimi mbi bazën e te cilit banka menjëherë brenda te njëjtës dite-pune vepron mbi llogarinë apo depozitën e tatimpaguesit duke ekzekutuar urdhrin e ekzekutimit te organit tatimor dhe duke kaluar nga llogaria apo depozita e tij ne llogarinë e organit tatimor përkatës një shume sa detyrimi i papaguar tatimor i tatimpaguesit ose te gjithë gjendjen e llogarisë bankare, kur ajo është me e vogël se detyrimi tatimor i papaguar. Urdhër ekzekutimi lëshohet jo me vone se 5 dite-pune bankare nga data e përfundimit te afatit prej 10 ditësh-pune bankare te lëshimit te urdhër bllokimit. Ne rastin kur gjendja e llogarisë bankare është me e vogël nga detyrimi tatimor i papaguar, banka kalon ne llogarinë e organit tatimor te gjithë shumën gjendje ne llogarinë e tatimpaguesit dhe llogaria e tatimpaguesit mbetet e bllokuar deri sa te behet i mundur kalimi i te gjithë shumës se kërkuar ne llogarinë e organit tatimor.
2.4.2. Procedurat e jashtëzakonshme te mbledhjes me force te detyrimeve tatimore te papaguara, fillojnë vetëm pasi me pare janë ndërmarrë te gjitha veprimet e përcaktuara ne nenin 45 te ligjit "Procedurat e zakonshme te mbledhjes me force te detyrimeve" dhe ne piken 2.4.1, me sipër te këtij udhëzimi. Pra, zbatimi i nenit 46 "Procedurat e jashtëzakonshme te mbledhjes me force te detyrimeve", ndërmerret për tatimpaguesit me detyrime tatimore te papaguara ndaj te cilave nuk është bere e mundur mbledhja e detyrimeve nëpërmjet vendimit ekzekutiv te nxjerre për bankat nga kryetari i degës se tatimeve te rrethit përkatës.
Për zbatimin e nenit 46 te ligjit, organet tatimore, aplikojnë proceduarat e jashtëzakonshme për mbledhjen me force te detyrimeve duke vepruar si me poshtë:
a) Kryetari i degës se tatimeve te rrethit përkatës, për te gjitha llojet e detyrimeve tatimore te papaguara, me përjashtim te detyrimeve për TYSH-ne, mund te nxjerre një vendim ekzekutiv, ne baze te te cilit urdhërohet mbyllja e mjediseve ku tatimpaguesi me detyrime te papaguara ushtron veprimtarinë e tij ekonomike. Mbyllja e mjediseve te veprimtarisë behet nga punonjësit e Policisë Tatimore dhe vazhdon derisa tatimpaguesi te ketë paguar detyrimet e tij tatimore te papaguara, por jo me shume se 30 dite. Për detyrimet e papaguara për TVSH-ne, vendimi ekzekutiv për mbylljen e mjediseve te veprimtarisë nxirret nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve ne baze te propozimit te kryetarit te degës se tatimeve te rrethit përkatës.
b) Ne qofte se edhe pas 30 ditësh nga mbyllja e mjediseve te veprimtarisë, tatimpaguesi nuk ka paguar detyrimin e tij tatimor, kryetari i degës se tatimeve te rrethit përkatës, për te gjitha llojet e detyrimeve tatimore te papaguara me përjashtim te detyrimeve për TVSH-ne, mund te nxjerre një vendim ekzekutiv, ne baze te te cilit urdhërohet sekuestrimi i pasurive te biznesit te tatimpaguesit. Ndërsa për detyrimet e papaguara për TVSH-ne, vendimi ekzekutiv nxirret nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve ne baze te propozimit te kryetarit te degës se tatimeve te rrethit përkatës. Shuma e pasurive qe urdhërohet te sekuestrohen sipas vendimit ekzekutiv te mësipërm nuk mund te jete me e madhe se shuma nëpërmjet se cilës sigurohet pagimi i detyrimit tatimor te papaguar nga tatimpaguesi. Vendimi ekzekutiv zbatohet nga Policia Tatimore. Kur zbatohet masa e sekuestrimit, fillimisht sekuestrohen pasuritë e luajtshme te biznesit te tatimpaguesit me detyrime te papaguara tatimore dhe kur është e nevojshme kalohet ne sekuestrimin e pasurive te paluajtshme te biznesit te tij (këtu nuk behet fjale për pasurinë shtëpiake individuale). Pasuritë e sekuestruara, kalojnë ne favor te shtetit dhe llogariten te konfiskuara brenda 30 ditësh nga nxjerrja e vendimit ekzekutiv te sekuestrimit. Ato shiten sipas akteve normative ne fuqi. Te ardhurat e arkëtuara nga shitja e tyre, pasi zbriten shpenzimet e ruajtjes dhe te shitjes, përdoren për likuidimin e detyrimit tatimor te papaguar. Pjesa e te ardhurave qe mund te mbetet mbas likuidimit te te gjithë detyrimit tatimor te papaguar, i kthehet tatimpaguesit.
c) Ne qofte se edhe pas nxjerrjes se vendimit ekzekutiv për sekuestrimin e pasurive te tatimpaguesit, për arsye te ndryshme nuk arrihet te paguhet detyrimi tatimor i tatimpaguesit, atehere ndaj këtij te fundit behet denoncim ne organet e prokurorisë, ne baze te nenit 181 te Kodit Penal. Për te bere denoncimin fillimisht dega e tatimeve te rrethit përkatës, i propozon Drejtorit te Përgjithshëm te Tatimeve te autorizoje denoncimin e tatimpaguesit me detyrime tatimore te papaguara. Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, pasi sigurohet se ndaj tatimpaguesit janë zbatuar te gjitha masat e duhura administrative për mbledhjen e detyrimit te papaguar, autorizon kryetarin e degës se tatimeve, te beje denoncimin ne organin e prokurorisë se rrethit përkatës. Pas marrjes se këtij autorizimi, kryetari i degës detyrohet te përgatisë dosjen dhe te beje menjëherë denoncimin ne organin e prokurorisë se rrethit përkatës.
d) Kur tatimpaguesi nuk mund te paguaje detyrimet e tij tatimore te papaguara, organi tatimor ku është i regjistruar tatimpaguesi, kërkon fillimin e procedurave te falimentimit, si kreditor i interesuar, ne mbështetje te ligjit nr. 8901, date 23.05.2002 "Për falimentimin".
3. MASAT NDESHKUESE NDAJ TATIMPAGUESVE SHKELES
3.1. DENIMET ADMINISTRATIVE
3.1.1. Ne zbatim te nenit 47 te ligjit, për shkeljen e dispozitave te legjislacionit tatimor jepen dënime administrative (gjoba). Dënimet administrative jepen ne përputhje me përcaktimet e bëra ne ligjet e veçanta tatimore dhe ne nenet 49 deri ne 53 te ligjit "Për procedurat tatimore ne Republikën e Shqipërisë".
Ne çdo rast dënimet administrative (gjobat) konsiderohen pjese e pandare e detyrimit tatimor te tatimpaguesit. Ato mblidhen duke respektuar te gjitha procedurat sipas te cilave mblidhen edhe tatimet e papaguara dhe derdhen ne llogarinë përkatëse te te ardhurave tatimore.
Ne rastet kur tatimpaguesi kryen me shume se një shkelje, jepen dënime administrative
(gjoba) te veçanta për secilën shkelje.
3.1.2. DENIMET PER SHKELJET LIDHUR ME REGJISTRIMIN
Ne zbatim te pikës 1.a. te nenit 49 te ligjit, tatimpaguesi konsiderohet i papajisur me
certifikate (i paregjistruar) ne këto raste:
1. Kur tatimpaguesit me qarkullim me te madh se kufiri i regjistrimit për TVSH-ne, ushtrojnë veprimtari pa u pajisur me pare me certifikatën e ushtrimit te veprimtarisë. Ne ketë rast, ndaj këtyre tatimpaguesve merret fillimisht masa e mbylljes se veprimtarisë për 15 dite kalendarike. Ne qofte se tatimpaguesi brenda afatit 15-ditor regjistrohet ne organin tatimor, ndaj tij nuk vendoset masa e gjobës. Ne te kundërt, kur tatimpaguesi nuk regjistrohet edhe pas kalimit te afatit prej 15 ditësh mbylljeje, ndaj tij merret masa e gjobës prej 75 mije lekesh. Te papajisur me certifikate (te paregjistruar) konsiderohen edhe çdo filial, dege apo njësi e një tatimpaguesi qe nuk është pajisur me certifikatën sekondare te NIPT-it. Ne te gjitha këto raste tatimpaguesit dënohen me gjobe 75 mije leke.
2. Ndaj tatimpaguesve me qarkullim me te vogël se kufiri i regjistrimit për TVSH-ne (tatimpaguesit e taksës vendore mbi biznesin e vogël dhe tatimpaguesit e tatimit te thjeshtuar mbi fitimin) nuk janë pajisur me certifikatën e ushtrimit te veprimtarisë për vitin përkatës ushtrimor dhe për çdo njësi ne te cilën tatimpaguesit ushtrojnë veprimtari, merret fillimisht masa e mbylljes se veprimtarisë për 15 dite kalendarike. Ne qofte se tatimpaguesi brenda afatit 15-ditor regjistrohet ne organin tatimor, ndaj tij nuk vendoset masa e gjobës. Ne te kundërt, kur tatimpaguesi nuk regjistrohet edhe pas kalimit te afatit prej 15 ditësh mbylljeje, ndaj tij merret masa e gjobës prej 35 mije lekesh. Shkeljet e tjera lidhur me regjistrimin dënohen sipas ligjit "Për taksen vendore mbi biznesin e vogël" dhe ligjit "Për tatimin mbi te ardhurat", kapitulli "Tatimi i thjeshtuar mbi fitimin" .
3. Ne zbatim te pikës 1.b. te nenit 49 te ligjit, tatimpaguesit kryejnë shkelje, nëse nuk u
njoftojnë organeve tatimore ndryshimet e mëposhtme :
a) ndryshimin e emrit,
b) ndryshimin e adresës se selisë dhe te filialeve, degëve apo njësive,
c) ndryshimin ne formën juridike,
d) krijimin ose hapjen e filialeve, degëve apo njësive te reja,
e) ndryshimet ne llojin e veprimtarisë ekonomike.
Për mos njoftimin e ndryshimeve te mësipërme te gjithë tatimpaguesit e regjistruar për TVSH-ne dënohen me gjobe 35 mije leke, kurse te gjithë tatimpaguesit e tjerë dënohen sipas ligjit "Për taksen vendore mbi biznesin e vogël" dhe ligjit "Për tatimin mbi te ardhurat", kapitulli "Tatimi i thjeshtuar mbi fitimin". '
Kur edhe pas vendosjes se gjobave te mësipërme, tatimpaguesit vazhdojnë te ushtrojnë veprimtari pa u pajisur me certifikate, kryetari i degës se tatimeve te rrethit përkatës nxjerr një vendim ekzekutiv ne baze te te cilit urdhërohet vendosja e sekuestros mbi pasuritë e biznesit te tatimpaguesit dhe mbyllja e aktivitetit te tij. Ky vendim ekzekutiv ekzekutohet nga punonjësit e Policisë Tatimore.
3.1.3. DENIMET PER AGJENTET TATIMORE
Mos llogaritja, mos mbajtja dhe mos transferimi ne buxhet ne mënyrë korrekte dhe ne kohen e duhur i tatimeve te mbajtura ne burim, si dhe mostransferimi ne buxhet i taksave te arkëtuara, përbën shkelje dhe agjentet tatimore ne ketë rast detyrohen te paguajnë përveç detyrimit tatimor edhe një gjobe te barabarte me ketë detyrim.
Mosmbajtja e regjistrimeve për pagesat e bëra për çdo tatimpagues te veçante, si dhe për tatimet e taksat e mbajtura për këto pagesa, te cilat janë transferuar ne buxhet, përbën shkelje dhe dënohet me gjobe herën e pare me 10 mije leke dhe ne rast përsëritjeje me 50 mije leke.
Ne zbatim te nenit 50 te ligjit, agjentet tatimore te ngarkuar me mbledhjen e tatimeve dhe taksave, janë te detyruar t'u japin ne çdo kohe organeve tatimore, te dhëna për tatimet dhe taksat e transferuara ne buxhet. Ata janë te detyruar gjithashtu te bëjnë çdo muaj aktrakordime për tatimet dhe taksat e mbledhura.
Mosdhënia e dokumentacionit te kërkuar nga organet tatimore për kontrollin e saktësisë se llogaritjeve, te mbajtjes ne burim dhe te pagimit te tatimeve e taksave, përbën shkelje dhe dënohet me gjobe ne masën 50 mije leke.
3.1.4. DENIMET PER MOSDHENIE INFORMACIONI
Ne zbatim te neneve 51 e 65 te ligjit, një tatimpagues i cili gjate kontrollit te organeve tatimore nuk jep te gjitha informacionet e kërkuara, dokumentet, regjistrimet etj,., kryen shkelje e cila dënohet me gjobe 100 mije leke.
Ne zbatim te nenit 51 te ligjit, personat te cilët ne baze te nenit 66 janë te detyruar te japin ne mënyrë automatike (pa kërkesë) informacione te ndryshme për organet tatimore dhe nuk e bëjnë një gjë te tille, dënohen me gjobe 200 mije leke. Te detyruar për te dhënë informacione ne mënyrë automatike, pa kërkesën e organeve tatimore janë sistemi gjyqësor, Drejtoria e Përgjithshme e Doganave, zyrat e regjistrimit te pasurive, si dhe te gjithë punëdhënësit.
Ne zbatim te nenit 51 te ligjit, personat te cilët ne baze te nenit 67 janë te detyruar te japin informacione përkundrejt kërkesës me shkrim te organeve tatimore dhe nuk e bëjnë një gjë te tille, dënohen me gjobe 200 mije leke. Te detyruar për te dhënë informacione si me lart janë :
- shoqëritë e sigurimeve,
- shoqëritë tregtare,
- bankat dhe institucionet financiare,
- fondet e investimeve,
- agjentet e pasurive te paluajtshme,
- personat e përfshirë ne transaksione shitblerjesh,
- institucionet dhe personat juridike vendas apo te huaj, për pagesat ndaj personave jorezidente.
3.1.5. DENIMET PER MOSDOKUMENTIM
Ruajtja, përdorimi dhe transportimi i mallrave justifikohet ne çdo çast me dokumentin
përkatës. Për çdo rast qe kemi te bëjmë me shitje te mallrave, tatimpaguesi shitës është i detyruar te lëshojë dokumentet e mëposhtme për çdo shitje qe realizon:
- Kupon tatimor ne rastin kur tatimpaguesi është i pajisur me arke regjistruese. Ky kupon i
jepet klientit për çdo shitje te kryer.
- Dëftesë tatimore ne rastin kur tatimpaguesi nuk është pajisur me arke regjistruese. Dëftesat
tatimore përgatiten ne dy kopje me letër vetekopjuese nga te cilat njëra i jepet klientit.
- Fature te thjeshte tatimore, e cila lëshohet vetëm nga tatimpaguesit, te cilët shesin mallra apo shërbime për klientë te cilët nuk janë konsumatore finale te mallit apo shërbimit, por i kryejnë këto blerje për qellim përpunimi apo rishitje, pra janë subjekte te regjistruara për tatimet. Tatimpaguesi duhet t'i japë klientit një fature për çdo shitje mallrash apo shërbimesh. Fatura do te përbëhet nga dy kopje duke përdorur letër vetekopjuese ose letër karbon, dhe tatimpaguesi i jep një kopje klientit dhe një kopje e mban vete. Fatura duhet te jete me numër serial dhe numri i faturës duhet te shënohet ne librin e shitjeve dhe blerjeve.
Kur tatimpaguesit e tatimit te thjeshtuar mbi fitimin nuk përmbushin ndonjërën nga kërkesat e mësipërme, ne baze te pikës "d" te nenit 32/8 te ligjit nr.8979, date 12.12.2002 "Për tatimin mbi te ardhurat", atë dënohen me një gjobe prej 40 000 lekesh. Nëse këto tatimpagues nuk paguajnë brenda 15 ditëve detyrimin tatimor dhe gjobën përkatëse, ne baze te pikës 4 te nenit 32/8 te ligjit te mësipërm, dega e tatimeve vendos mbylljen e veprimtarisë deri ne pagimin e plote te detyrimeve dhe te gjobave.
Kur tatimpaguesit me xhiro mbi 8 milionë leke (te regjistruar ne TVSH), nuk përmbushin ndonjërën nga kërkesat e mësipërme, ne baze te nenit 52 te ligjit nr.8560, date 22.12.1999 "Për procedurat tatimore" dhe te pikës 3.1.5 te udhëzimit ne zbatim te tij, atë dënohen me një gjobe prej 40 000 lekesh.
Transportimi i mallrave justifikohet ne çdo rast me dokumentin përkatës. Për çdo rast qe kemi te bëjmë me shitje te mallrave, tatimpaguesi shitës është i detyruar te lëshojë faturën përkatëse te shitjes, e cila ne rastin kur shitësi është tatimpagues i regjistruar ne TVSH do te jete fature tatimore me TVSH me numër serial dhe ne rastin kur shitësi është tatimpagues i tatimit te thjeshtuar mbi fitimin fature e thjeshte shitjeje.
Mosdokumentimi, me një nga dokumentet e mësipërme i mallrave ne transport është shkelje dhe dënohet me një gjobe prej 40 mije lekesh, si dhe me bllokimin e lejes se qarkullimit te mjetit. Leja e qarkullimit te mjetit bllokohet nga punonjësit e Policisë Tatimore, te cilët brenda 24 orëve e dorëzojnë atë tek kryetari i degës se tatimeve ne rreth, se bashku me aktin e konstatimit për vendosjen e gjobës. Leja e qarkullimit te mjetit i kthehet transportuesi nga kryetari i degës se tatimeve ne rreth vetëm ne qofte se:
- tatimpaguesi shkelës ka paguar gjobën e vendosur ose
- tatimpaguesi ka apeluar ne afat ne degën e tatimeve masën e bllokimit te lejes se qarkullimit dhe gjobën.
Kur nuk kemi te bëjmë me shitje te mallrave, por me lëvizje te brendshme te tyre (nga magazina ne magazine ose dyqan, nga qendra e tatimpaguesit drejt filialeve apo degëve te tij), lëvizja dokumentohet me dokumentin e shoqërimit te mallit, i cili do te ketë formën dhe përmbajtjen sipas formularit bashkëngjitur kësaj shkrese. Ne rastet kur punonjësit e Policisë Tatimore dyshojnë për vërtetësinë e dokumentit te shoqërimit te mallit, ato marrin masa për te shoqëruar mallin deri ne destinacionin e shënuar ne dokument. Kur rezulton se tatimpaguesi ne fakt mallin e kishte te destinuar për shitje (pra nuk kemi te bëjmë me shitje te brendshme), ai dënohet si me sipër.
Këtu nuk behet fjale për shkeljet qe kane te bëjnë me mosleshimin e faturës se TVSH, e cila
dënohet siç përcaktohet ne ligjin "Për TVSH" dhe ne udhëzimin për zbatimin e tij.
3.1.7. DENIMET PER MOSLEJIMIN E HYRJES DHE TE KONTROLLIT
Moslejimi nga tatimpaguesit i hyrjes dhe pengimi për kryerjen e kontrollit nga ana e
organeve tatimore apo përpjekjet e tatimpaguesve për te ndaluar veprimin e organeve tatimore direkt apo indirekt, vete ose nëpërmjet një personi tjetër, konsiderohen shkelje te këtij ligji dhe dënohen :
a) Tatimpaguesit e regjistruar për TVSH dënohen me gjobe 1 milion leke.
b) Tatimpaguesit e regjistruar për taksen vendore mbi biznesin e vogël dhe tatimpaguesit e
tatimit te thjeshtuar mbi fitimin dënohen me gjobe 10 mije leke.
3.1.8. SHKELJET DHE DENIMET PEN ALE
Fshehja e qëllimshme e te dhënave me synimin për t'u shmangur nga pagimi i detyrimeve
tatimore përbën shkelje penale. Ne ketë rast, organet tatimore janë te detyruara te zbatojnë fillimisht te gjitha procedurat e nxjerrjes se detyrimeve dhe marrin te gjitha masat administrative. Pasi janë marre te gjitha masat administrative, për tatimpaguesin ne fjale, kryetari i degës se tatimeve te rrethit përkatës, ne zbatim te nenit 180 te Kodit Penal, i propozon Drejtorit te Përgjithshëm te Tatimeve te autorizoje denoncimin e tatimpaguesit. Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, pasi sigurohet se ndaj tatimpaguesit janë zbatuar te gjitha masat e duhura administrative, autorizon kryetarin e degës se tatimeve, te beje denoncimin ne organin e prokurorisë se rrethit përkatës. Pas marrjes se këtij autorizimi, kryetari i degës detyrohet te përgatisë dosjen, te beje menjëherë denoncimin dhe te ndjeke hetimin dhe gjykimin e çështjes.
3.1.9. SHKELJET DHE DENIMET PER KRYERJEN E ARKETIMEVE DHE PAGESAVE ME LEKE NE DORE
3.1. 9.1. Kryerja me leke ne dore dhe jo nëpërmjet kalimit nga llogaria likuiduese e blerësit ne llogarinë likuiduese te shitësit e transaksioneve te shitblerjes qe e kalojnë vlerën 500 mije leke për vitin 2004 dhe 300 mije leke për vitet 2005 e me pas, përbën shkelje si për shitësin ashtu dhe për blerësin dhe dënohet me një gjobe sa 5 për qind e vlerës se transaksionit te kryer. Nëse këto transaksione nuk kalojnë nëpërmjet kanaleve bankare, pra nga llogaria e blerësit ne llogarinë e shitësit, konsiderohet shkelje dhe dënohet me gjobe si me poshtë:
- Ne rastin kur blerësi e ka paguar me leke ne dore shitësin, megjithëse vlera e transaksionit është me shume se 500 mije leke për vitin 2004 dhe 300 mije leke për vitet 2005 e me pas, aplikohet një gjobe e barabarte me 5 për qind te vlerës se transaksionit si për blerësin, ashtu edhe për shitësin.
- Ne rastin kur blerësi e ka likuiduar detyrimin duke paguar me mandatarkëtimi ne banke shumën e caktuar dhe banka e ka transferuar shumën përkatëse ne llogarinë likuiduese te shitësit, aplikohet një gjobe e barabarte me 5 për qind te vlerës se transaksionit vetëm për blerësin.
3.1.9.2. Për rastet kur vlera e transaksionit (vlera e furnizimit) është me shume se 500 mije leke për vitin 2004 dhe 300 mije leke për vitet 2005 e me pas, pavarësisht nga fakti se blerësi dhe shitësi mund te kenë rene dakord për një plan pagesash pjesore lidhur me ketë furnizim dhe secila pjese e saj është me e vogël se shumat e mësipërme, likuidimi i detyrimit kërkohet te behet nëpërmjet kalimit te mjeteve nga llogaria likuiduese e blerësit ne llogarinë likuiduese te shitësit për çdo pagese pjesore qe lidhet me atë furnizim. Nëse këto transaksione pjesore nuk kalojnë nëpërmjet kanaleve bankare, pra nga llogaria e blerësit ne llogarinë e shitësit, konsiderohet shkelje dhe dënohet me gjobe si me poshtë:
- Ne rastin kur blerësi i ka bere ne cash pagesat pjesore për shitësin, aplikohet një gjobe e
barabarte me 5 për qind te vlerës se transaksionit te kryer si për blerësin, ashtu edhe për shitësin.
- Ne rastin kur blerësi i ka derdhur me mandatarkëtimi ne banke pagesat pjesore dhe banka i ka transferuar shumat përkatëse ne llogarinë likuiduese te shitësit, aplikohet një gjobe e barabarte me 5 për qind te transaksionit te kryer vetëm për blerësin.
3.1.9.3. Do te konsiderohen shkelje e nenit 36/1 dhe do te aplikohen sanksionet e parashikuara ne nenin 52/1, edhe atë raste kur me qellim shmangien e likuidimit te detyrimeve nëpërmjet kanaleve bankare, shitësi dhe blerësi fraksionojne ose ndajnë ne disa fatura një furnizim apo transaksion, i cili ne kushte normale te personave jo te lidhur do te realizohej si një i vetëm duke kaluar nëpërmjet llogarive bankare.
Kur konstatohet se ndarja ne shume fatura e një transaksioni është bere me qellim shmangien e pagesave nëpërmjet llogarive likuiduese dhe për te përcaktuar rastet e traksionimit apo ndarjes se një fature e cila normalisht duhet te konsiderohet si një e vetme, organet tatimore marrin ne konsiderate faktorë te tille si:
- Natyrën dhe funksionet e komponentëve dhe pjesëve përbërëse te furnizimit, te cilat janë
fraksionuar ne disa fatura,
- Kapacitetin e mjetit me te cilin janë transportuar furnizimet e traksionuara (p.sh. me një mjet 25 tonesh shitësi ka bere disa furnizime secila me peshe 2-3ton, duke lëshuar jo një, por disa fatura me vlere nen 500 mije leke për vitin 2004 dhe 300 mije leke për vitet 2005 e me pas).
- Për rastet e pikës 3.1. 9.3, punonjësit e kontrollit do te analizojnë me kujdes formën e transaksionit dhe mundësinë qe ai te jete fraksionuar me qellim shmangien e pagesave nëpërmjet llogarive likuiduese. Për aplikimin e penaliteteve ne këto raste, punonjësit e kontrollit do te marrin konfirmimin e përgjegjësit te sektorit te kontrollit (nëse ka) dhe te Kryetarit te Degës se Tatimeve.
3.1.10. SHKELJET DHE DENIMET PER MOSAFISHIMIN E ÇMIMEVE TE SHITJES
Mosafishimi i çmimit te shitjes se mallrave apo shërbimeve, përbën shkelje dhe dënohet me
gjobe 50 mije leke për tatimpaguesit e regjistruar për tatimin mbi vlerën e shtuar dhe 10 mije leke për tatimpaguesit e taksës vendore mbi biznesin e vogël dhe tatimpaguesit e tatimit te thjeshtuar mbi fitimin.
3.1.11. SHKELJET DHE DENIMET PER KLIENTET
Kushdo qe blen mallra e shërbime, është i detyruar te kërkojë e te pajiset me dokumentin e
blerjes, qe mund te jete fature TVSH-je, fature e thjeshte ose kupon tatimor (i lëshuar me arke regjistruese).
- Mospasja e një prej dokumenteve te mësipërme nga ana e blerësve individë, dënohet me
gjobe me vlere 500 leke.
- Mospasja e një prej dokumenteve te mësipërme nga ana e blerësve tatimpagues te taksës vendore mbi biznesin e vogël dhe tatimpagues te tatimit te thjeshtuar mbi fitimin, dënohet me gjobe me vlere 20 mije leke.
- Mospasja e një prej dokumenteve te mësipërme nga ana e blerësve tatimpagues te regjistruar ne TVSH, dënohet me gjobe me vlere 30 mije leke.
4. APELIMET TATIMORE
4.1. PROCEDURAT E APELIMIT TATIMOR
4.1.1. Për çdo akt zyrtar te organit tatimor qe prek tatimpaguesin ne lidhje me shumën dhe mënyrën me ane te se cilës janë përcaktuar detyrimet tatimore, me bazën ligjore te përcaktimit, me kërkesat për rimbursim, me vendimet e veçanta ekzekutive apo çdo veprim (ose mosveprim) te parregullt te organeve tatimore apo te punonjësve te saj, tatimpaguesit kane te drejte te apelojnë me shkrim. Apelimi i paraqitet organit tatimor te shkalles me te ulet te ankimimit për detyrimin përkatës, brenda 30 ditëve nga marrja e njoftimit, dhe ai duhet te përmbajë periudhën përkatëse tatimore, shumën e detyrimit tatimor dhe te dënimit administrativ qe kundërshtohet, si dhe çdo te dhënë tjetër qe tatimpaguesi gjykon se është e nevojshme për te argumentuar ankmimin e tij. Për çdo apelim tatimor, tatimpaguesi duhet te paraqesë bashkëlidhur një kopje te përcaktimit te detyrimit tatimor.
Organet tatimore përkatëse e shqyrtojnë kërkesën për apelim te tatimpaguesit dhe i kthejnë përgjigje atij brenda 30 ditëve nga data e paraqitjes se kërkesës. Moskthimi i përgjigjes nga ana e organit tatimor brenda afatit 30 ditor, vlerësohet si përgjigje ne favor te tatimpaguesit. Nëse tatimpaguesi nuk është dakord me vendimin e organit me te ulet tatimor, vendimi mund te apelohet ne organin tjetër me te larte te hierarkisë se apelimeve tatimore, brenda 30 ditëve nga marrja e vendimit te shkruar.
4.1.2. Hierarkia e apelimit tatimor ne rruge administrative, nga shkalla me e ulet, tek shkalla me e larte, për çdo lloj tatimi është si me poshtë:
a) Për tatimet dhe taksat vendore, shkalle e pare e apelimit janë organet e qeverisjes vendore përveç taksës vendore mbi biznesin e vogël qe apelohet ne organin tatimor përgjegjës te përcaktuar ne udhëzimin e Ministrit te Financave dhe te Ministrit te Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit. Shkalle e dyte e apelimit për te gjitha tatimet dhe taksat vendore është Komisioni. i Apelimit te Tatimeve ne Ministrinë e Financave.
b) Për tatimet dhe taksat kombëtare me përjashtim te tatimit mbi vlerën e shtuar, shkalla e pare e apelimit është kryetari i degës se tatimeve te rrethit përkatës dhe shkalla e dyte e apelimit është Komisioni i Apelimit te Tatimeve ne Ministrinë e Financave.
c) Për tatimin mbi vlerën e shtuar shkalla e pare dhe e vetme e ankimimit administrativ është Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve
4.1.3. Vetëm pas përfundimit te apelimit tatimor ne rruge administrative, tatimpaguesit kane te drejte te vazhdojnë ankimimin ne sistemin gjyqësor për çdo lloj tatimi dhe takse nacionale e vendore.
Një çështje nuk mund te shqyrtohet ne një nivel me te larte apelimi pa u shqyrtuar ne nivelin
me te ulet.
4.2. PROCEDURAT E SHQYRTIMIT TE APELIMEVE TATIMORE
Organi tatimor përkatës, gjate shqyrtimit te apelimit tatimor, ka te njëjtën te drejte si edhe
organi qe përcakton detyrimin tatimor fillestar. Ai nuk kufizohet vetëm ne çështjet e ngritura ne apelim, por ka te drejte te njihet me te gjitha problemet tatimore. Tatimpaguesi ka te drejte te paraqitet vete për te shpjeguar çështjet e apelimeve tatimore. Apelimi tatimor nuk mund te tërhiqet nëse zbulohen fakte qe vërtetojnë se shuma e detyrimeve te caktuara nuk është e mjaftueshme.
Detyrimi i tatimpaguesit nuk mund te ndryshohet gjate shqyrtimit te një apelimi tatimor përveç rastit kur rezulton se detyrimi tatimor i tatimpaguesit është me i madh se ai për te cilin tatimpaguesi ankohet dhe ky detyrim shtese ka ardhur për shkak te gabimeve te kryera nga inspektori / inspektoret e kontrollit, dhe jo për shkak te zbulimit te fakteve te reja. Ne ketë rast inspektori/inspektoret qe kane kryer kontrollin mbajnë përgjegjësi administrative ose penale, ne përputhje me nenin 26 te ligjit "Për procedurat tatimore ne Republikën e Shqipërisë".
Drejtoria e Përgjithshme dhe degët e saj shqyrtojnë kërkesën për apelim te një tatimpaguesi dhe marrin vendime mbi bazën e kontrolleve dhe përcaktimeve te tyre te mëparshme tatimore, ne baze te informacionit te caktuar dhe te mbështetur ne te gjitha argumentet e tatimpaguesit. Vendimi i marre përcakton shumën e detyrimit tatimor sipas mënyrës qe organi përkatës tatimor e quan te arsyeshme. Vendimi, duhet te japë një shpjegim te shkurtër dhe i dërgohet tatimpaguesit jo me vone se 30 dite nga data e paraqitjes se apelimit.
Komisioni i Apelimit vendos mbi bazën e te gjithë te dhënave qe ka, pa u kufizuar ne propozimet e palëve apo ne detyrimin tatimor te përcaktuar me pare. Kur Komisioni i Apelimit Tatimor shqyrton një apelim dhe dega është e mendimit se detyrimi tatimor i përcaktuar duhet te ndryshohet, te dyja palët thirren për t'u paraqitur përpara Komisionit. Vendimet e Komisionit te Apelimit te Tatimeve janë te pavarura. Ato nuk mund te ndikohen, influencohen apo diktohen nga asnjë autoritet tjetër, kushdo qofte ai. Për te marre vendimet e tij, Komisioni është i veshur me te gjithë autoritetin e nevojshëm për shqyrtimin e ankesave te tatimpaguesve, përfshirë këtu te drejtën për te bere hetime, verifikime dhe rillogaritje te detyrimeve tatimore te përcaktuara. Vendimet e Komisionit te Apelimit te Tatimeve merren me shumice votash. Vendimi i dërgohet tatimpaguesit, jo me vone se 30 dite nga data ne te cilën është paraqitur kërkesa për apelim.
Tatimpaguesi, pasi ka ndjekur te gjitha shkallet e ankimit administrativ te parashikuar ne
tete ligj, ka te drejte ti drejtohet gjykatës.
5. KONTROLLI TATIMOR
5.1. Punonjësit e organeve tatimore kane te drejte te verifikojnë vërtetësinë e deklarimit dhe
te pagesës se detyrimeve tatimore te tatimpaguesve ne juridiksion te rrethit përkatës. Inspektoret e Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve e kane tete te drejte për te gjithë tatimpaguesit e vendit, pavarësisht nga rrethi ku është regjistruar tatimpaguesi qe kontrollohet. Për ketë,ata kontrollojnë kontabilitetin e tatimpaguesve, duke përfshirë edhe dokumentacionin mbi te ardhurat, fitimin, kapitalin dhe marrëdhëniet financiare me te tretët. Organet tatimore kane gjithashtu te drejte te kontrollojnë saktësinë e te gjitha dokumenteve qe kane te bëjnë me veprimtarinë ekonomike, saktësinë e mbajtjes se regjistrimeve, tatimet dhe kamatat përkatëse, pagesën e detyrimit tatimor, dënimet administrative dhe interesat, deklaratat periodike, si edhe dokumente te tjera qe kane te bëjnë me përcaktimin e detyrimit tatimor. Për te kontrolluar vërtetësinë e deklarimit dhe pagesës se tatimit mbi fitimin, organet tatimore për efekte tatimore mund te ndryshojnë rezultatin financiar te tatimpaguesve, edhe nëse ky rezultat është i certifikuar me pare nga eksperte kontabël. Pra, ata kane te drejte te nxjerrin një rezultat financiar fiskal te ndryshëm nga rezultati financiar tregtar te nxjerre nga tatimpaguesit.
Gjate ushtrimit te një kontrolli, organet tatimore kane te drejte te marrin kopje te çdo llogarie, regjistrimi apo dokumenti tjetër te tatimpaguesit. Ato kane te drejte gjithashtu, te kontrollojnë operimet e çdo kompjuteri, te arkave regjistruese apo te çdo pajisjeje tjetër dhe te marrin kopje te çdo llogarie, regjistrimi apo informacioni tjetër ne këto pajisje.
Kur gjate një kontrolli nuk gjendet dokumentacioni i duhur për përcaktimin e detyrimit tatimor, ose kur ky dokumentacion është me te meta te tilla serioze te cilat nuk lejojnë paraqitjen e situatës reale te tatimpaguesve dhe llogaritjen e detyrimeve te tyre tatimore, organet tatimore përdorin metodat alternative te përcaktimit te detyrimeve tatimore. Ne te gjitha këto raste, organet tatimore, kane te drejte te rikarakterizojne transaksionet e tatimpaguesit, duke improvizuar një situate sa me reale te tij ne mënyrë qe te përcaktojnë detyrimet tatimore nëpërmjet vlerësimit tatimor i cili i jepet tatimpaguesit ne përfundim te kontrollit. Për te bere një gjë te tille, organet tatimore gjykojnë mbi bazën e te dhënave qe mund te disponojnë ato për ketë tatimpagues siç janë për shembull te dhënat e periudhave te mëparshme tatimore, te dhënat për importet, te dhënat për transaksionet e kryera me fonde buxhetore (te marra ne degët e thesarit) apo me fonde te donatoreve te ndryshëm, te dhënat e siguruara nga klientët apo furnitorët e tatimpaguesit, te dhënat për numrin e punonjësve, te dhënat për çmimet e mallrave apo shërbimeve te kryera nga tatimpagues te tjerë te ngjashëm, te dhënat për kapacitet dhe aktivet qe zotëron tatimpaguesi etj. Vlerësimi tatimor i kryer si me sipër i dërgohet tatimpaguesit zyrtarisht dhe ky shërben njëkohësisht si njoftim detyrimi dhe kërkesë për te paguar ketë detyrim.
Pas çdo kontrolli, punonjësit e organeve tatimore duhet te paraqesin një raport me shkrim ku te përshkruhen ne detaje rezultatet e kontrollit te ushtruar nga ana e tyre. Tatimpaguesi ka te drejte te mbaje një kopje te këtij raporti dhe te paraqesë observacionet e veta me shkrim. Ne baze te rezultateve te kontrollit, organet tatimore përgatisin njoftimin e vlerësimit tatimor. Afati brenda te cilit njoftimi i vlerësimit tatimor përgatitet dhe i njoftohet tatimpaguesit është 15 dite nga përfundimi i kontrollit.
Kontrollet e ushtruara nga organet tatimore nuk mund te zgjasin me shume se 30 dite kalendarike. Ne raste te veçanta, mbi bazën e kërkesës se degës se tatimeve, ku argumentohet dhe jepen arsyet e shtyrjes se afatit, Drejtori i Përgjithshëm mund te zgjasë kohëzgjatjen e kontrollit.
Kur ne përfundim te një kontrolli, arrihet ne konkluzionin se tatimpaguesi ka fshehur me dashje te ardhurat e tij me synimin për te mos paguar te gjitha detyrimet e tij tatimore, organet tatimore janë te detyruara te zbatojnë fillimisht te gjitha procedurat e nxjerrjes se detyrimeve dhe te marrin te gjitha masat ligjore administrative. Pas marrjes se këtyre masave, ne zbatim te nenit 180 te Kodit Penal, për tatimpaguesin ne fjale, kryetari i degës se tatimeve te rrethit përkatës, fillon procedurën e denoncimit penal siç përcaktohet ne piken 3.1.7 te këtij udhëzimi, ne organet e prokurorisë.
Për te ushtruar kontrolle punonjësit e organeve tatimore paraqesin identitetin e tyre.
5.2. Gjate ushtrimit te kontrollit tek tatimpaguesi, kur për shkak te vështirësisë qe paraqet
ky kontroll (te cilat vijnë nga procesi teknologjik qe zbaton tatimpaguesi, nga lloji specifik i veprimtarisë etj.) është i nevojshëm mendimi i specialistit te fushës përkatëse, punonjësit e organeve tatimore kane te drejte te kërkojnë asistencën e eksperteve te këtyre fushave. Megjithatë, informacioni konfidencial qe ka te beje me sekretin tregtar dhe rezultatin financiar te tatimpaguesit, nuk i jepet ekspertit.
5.3. Pesëmbëdhjete për qind e te ardhurave tatimore, te arkëtuara dhe te paapeluara nga
tatimpaguesit, qe rrjedhin nga zbulimet e kryera nga organet tatimore, përdoren nga këto te
fundit për investime te ndryshme, për shpërblimin e punonjësve etj. Kurse 5 për qind e këtyre te ardhurave, te arkëtuara dhe te paapeluara, përdoren për shpërblimin e informatorëve te mundshëm qe kane dhënë informacionet nëpërmjet te cilave është arritur te kryhet zbulimi i te ardhurave.
6. DHENIA E INFORMACIONIT
6.1. DHENIA AUTOMATIKE E INFORMACIONIT
6.1.1. Për te siguruar llogaritjen e sakte te detyrimeve tatimore, organet tatimore përdorin çdo burim te mundshëm informacioni te vlefshëm për ketë qellim.
Personat fizike dhe juridike, si edhe organizmat e ndryshme qeveritare janë te detyruar t'u japin organeve tatimore informacione te ndryshme për përcaktimin sa me te sakte te situatës ekonomiko- financiare te tatimpaguesit, te detyrimit te tij tatimor etj. Ata janë te detyruar t'i japin këto informacione ne mënyrë elektronike, kur sistemi i mbajtjes se regjistrimeve nga ana e tyre është i informatizuar. Ata janë gjithashtu te detyruar te lejojnë organet tatimore te shqyrtojnë te gjitha dokumentet tatimore dhe çdo dokument tjetër qe shërben për llogaritjen e sakte te detyrimeve tatimore.
6.1.2. Detyrohen te japin informacionet e duhura, ne mënyrë automatike, pa kërkesën e organeve tatimore, te gjithë personat e mëposhtëm:
a) Sistemi gjyqësor, për te gjitha rastet kur tatimpaguesit pushojnë aktivitetin, shpërndahen, ose pësojnë ndryshime thelbësore brenda kuptimit te ligjit nr. 7638, date 19.11.1992 "Për shoqëritë tregtare". Gjykatat njoftojnë organet tatimore për te gjitha vendimet qe marrin lidhur me mbylljen e veprimtarisë, me shpërndarjen e shoqërive, si dhe me ndryshimet thelbësore qe pësojnë shoqëritë (ndryshime te cilat ne baze te ligjit "Për shoqëritë tregtare", njihen me vendim gjykate), brenda 5 ditëve nga dita e marrjes se vendimeve. Kur behet fjale për detyrime tatimore te papaguara nga shoqëritë te cilat kërkojnë te çregjistrohen, gjykatat nuk mund te nxjerrin një vendim përfundimtar derisa organet tatimore te vërtetojnë se janë paguar te gjitha detyrimet tatimore. Gjykata dërgon ne organet tatimore një kopje te vendimeve gjyqësore se bashku me kërkesën e tatimpaguesit.
b) Organet doganore janë te detyruara te shënojnë ne fletën e zhdoganimit te importeve dhe ne fletën e doganimit te eksporteve numrin e identifikimit te tatimpaguesit sipas certifikatës se TVSH-se, kodin fiskal te tij, vitin dhe vendin ku është regjistruar tatimpaguesi. Ato janë te detyruara te mos bëjnë veprime zhdoganimi e doganimi te mallrave kur tatimpaguesit nuk paraqesin certifikatën e regjistrimit si tatimpagues dhe certifikatën e TVSH-se. Drejtoria e Përgjithshme e Doganave, i dërgon zyrtarisht Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve sipas përcaktimit te bere ne një akt-Marrëveshje te lidhur midis dy drejtorive te përgjithshme, te dhëna analitike te tatimpaguesve, qe kane kryer importe dhe eksporte gjate muajit. Ky informacion duhet te përmbajë domosdoshmërish te dhënat identifikuese te tatimpaguesit si emrin tregtar te tij, NIPT - in, vlerën doganore dhe detyrimet tatimore te paguara ne dogane. Te dhënat e dërguara janë te ndara për secilin tatimpagues dhe për çdo rreth.
c) Zyrat e regjistrimit te pasurive janë te detyruara te dërgojnë ne organin tatimor te rrethit përkatës, brenda datës 10 te muajit pasardhës një liste te akteve te regjistrimit te pasurisë, e cila përmban llojin e pasurisë qe tjetërsohet, emrin e shitësit, tatimin e paguar (te mbajtur ne burim) dhe vleftën përkatëse te pasurisë se shitur apo te tjetërsuar. Kjo liste përmbledh si rastet e kalimit te pronësisë nëpërmjet shitjes, ashtu edhe rastet e dhurimit e te trashëgimisë.
d) Punëdhënësit private dhe shtetërore, janë te detyruar te dërgojnë ne organin tatimor te rrethit përkatës, brenda muajit janar te vitit pasardhës, listën e te gjithë te punësuarve te vitit te mëparshëm, pagën vjetore te tyre dhe tatimin mbi pagat te mbajtur ne burim ne momentin e pagesës.
6.2. DHENIA E INFORMACIONIT ME KERKESEN E ORGANEVE TATIMORE
Gjate një kontrolli te ushtruar tek një tatimpagues, për te përcaktuar ne mënyrë reale
detyrimet e tij tatimore, organet tatimore mund te kenë nevoje qe te disponojnë informacione te tjera shtese për ketë tatimpagues. Ne ketë rast, organet tatimore kane te drejte te kërkojnë nga çdo person i trete qe ka marrëdhënie biznesi direkte apo indirekte me tatimpaguesin, qe përkundrejt kërkesës me shkrim te organeve tatimore te japin çdo informacion qe u kërkohet. Kërkesa nga organet tatimore, behet me shkrim. Te gjithë personat e trete (përfshirë këtu edhe bankat), te përcaktuar ne nenin 67 te ligjit, janë te detyruar te kthejnë përgjigje dhe te japin informacionin e kërkuar nga organet tatimore brenda 30 ditësh nga data e kërkesës me shkrim te organit tatimor. Date e kërkesës se organeve tatimore konsiderohet data ne te cilën kërkesa është dorëzuar nga ana e tyre ne poste apo tek personi i trete te cilit i kërkohet informacioni (ne rastin kur kërkesa dërgohet dorazi).
Kur sistemi i mbajtjes se regjistrimeve është i informatizuar, te gjithë personat janë te
detyruar te japin informacionet e kërkuara nga organi tatimor ne mënyrë elektronike.
6.3. BUXHETI I ADMINISTRATES TATIMORE
6.3.1. Buxheti i Shtetit siguron fondet e nevojshme për funksionimin e Drejtorisë se
Përgjithshme te Tatimeve dhe te degëve te saj ne rrethe, nëpërmjet akordimit çdo vit ne buxhetin e Drejtorisë se Përgjithshme, te shpenzimeve sipas zërave përkatës. Shpenzimet për fondin e pagave, për sigurimet shoqërore dhe shpenzimet operative përballohen ne masën 100 për qind nga Buxheti i Shtetit. Nevojat për investime përballohen nga Buxheti i Shtetit dhe nga fondet qe i lihen Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve sipas nenit 19 te Ligjit.
6.3.2. Ne zbatim te nenit 19 te ligjit, Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve i lihet 1 për qind e te ardhurave tatimore te arkëtuara. Shuma qe i lihet Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve mund te përdoret për qëllimet e mëposhtme:
a) Jo me pak se 60 për qind e te gjithë shumës për investime te ndryshme dhe për trajnimin
e punonjësve te administratës tatimore qendrore dhe te degëve te tatimeve.
b) Deri ne 40 për qind e te gjithë shumës për shpërblimin e punonjësve te Drejtorisë se
Përgjithshme te Tatimeve dhe te degëve te tatimeve ne rrethe.
Përjashtimisht për vitin 2004, Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve i lihet 2 për qind e te ardhurave tatimore te arkëtuara, nga te cilat 60 për qind përdoren për investime, për modernizimin e administratës tatimore dhe pjesa tjetër për shpenzime korente e për shpërblimin e punonjësve.
Fondi qe i lihet Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve, krijohet ne fund te çdo dymujori
mbi bazën e realizimit te te ardhurave tatimore te dymujorit. Për dymujorin e fundit te vitit, ky fond krijohet brenda muajit dhjetor ne baze te te dhënave te 11 mujorit dhe realizimit te pritshëm te muajit dhjetor. Mbas daljes se rezultateve te dymujorit përkatës dhe rakordimit te tyre me degët e thesarit e te buxhetit, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve llogarit shumën qe i takon te përdorë për nevojat e saj dhe i kërkon Drejtorisë se Thesarit e te Buxhetit ne Ministrinë e Financave te urdhërojnë xhirimin e shumave ne llogarinë përkatëse te Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve.
Ne zbatim te nenit 19 te ligjit, pranë Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve funksionon Këshilli i Tatimeve, qe përbëhet nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, i cili është edhe kryetar i këtij këshilli, nga zëvendësdrejtoret e përgjithshëm dhe drejtori i personelit, financës e shërbimeve.
Mënyra e shpërndarjes sipas zërave te shpenzimeve te fondeve qe i lihen Drejtorisë se Përgjithshme te Tatimeve, përcaktohet nga Këshilli i Tatimeve. Ndërsa ndarja sipas rretheve dhe mënyra e administrimit te këtyre fondeve behet nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve.
Ne zbatim te nenit 20/1 "Emërtimi i Personelit" për nëpunësit drejtues dhe specialiste te administratës tatimore, zbatohet legjislacioni i nëpunësit civil për institucionet e pavarura, përveçse kur parashikohet ndryshe ne ligjin "Për Procedurat Tatimore".
7. SHFUQIZIME
Me hyrjen ne fuqi te këtij udhëzimi, udhëzimi i Ministrit te Financave Nr.2, date
10.04.2003 "Për procedurat Tatimore", shfuqizohet.
9. HYRJA NE FUQI.
Ky udhëzim hyn ne fuqi me botimin ne Fletoren Zyrtare

MINISTRI I FINANCAVE
Arben Malaj


FATURE SHOQERIMI (1)

Numri Serial: 000 Data:____/____ /______.

Nr.i Flete Daljes [2]_________


EMRI I NISESIT: [3] _____ EMRI I PRITESIT: [4]_________________
ADRESA: __________________________
ADRESA:____________________________________ TELEFONI :_________________________



TELEFONI :__________________________________ NIPT:
Numri i Certifikatës se NIPT-it___________

NIPT:

QELLIMI I LEVIZJES SE MALHI: [5]
Numri i Certifikatës se NIPT____________________ ____________________________________
_________________________________
_________________________________
¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿..
Lëvizja e mallit nga: ? Magazine, ? Ekspozite, ? Dyqan ? Pike Shitje ? Te tjera
Për ne: ? Magazine ? Ekspozite ? Dyqan ? Pike Shitje ? Te tjera
¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿¿

Data e nisjes__________Ora______________

Transporti me mjetin
? E vet ? E te tretëve [plotëso ne fund te faqes]
Nr. PERSHKRIMI
I MALLIT NJESIA SASIA VLEFTA







LLOJI I AMBALLAZHIT______________ NR. KOLIVE________________
Kur transporti behet me te trete :
SHOQERIA TRANSPORTUESE : --------------------------------
ADRESA: ------------------------------------------
TELEFON I:--------------------------------------------------
NIPT: ------------------------------------------------.-----
EMRI TRANSPORTUESIT : -----------------------------------------

Nisësi Transportuesi Pritësi
(emri, mbiemri, nënshkrimi) (emri, mbiemri, nënshkrimi) (emri, mbiemri, nënshkrimi)
__________________ __________________ __________________

Shënim: 1. Fatura e shoqërimit te mallit duhet te pritet minimumi ne dy kopje me letër vetekopjuese, ku kopjen e pare e mban pritësi i mallit dhe kopja e dyte mbetet tek nisësi i mallit.
2. Shënohet numri i flete daljes se mallit nga njësia nisëse
3. Këtu shënohet emri njësisë nga niset ngarkesa (p.sh.,magazina Nr. 2, Fabrika prodhuese etj)
4. Këtu shënohet emri njësisë i mbërritjes se mallit (psh magazina Nr, dyqani nr, ekspozita, etj)
5. Shënoni qëllimin e transportit te mallit (psh për shitje me pakice, për shitje me shumice, për ekspozite, për përpunim te mëtejshëm, etj.)






Komente: Shfleto artikuj te tjere per:
Postuar nga: admin
ikub #:
 0 402100003





   
 
  *Nese nuk e lexoni kodin atehere ringarkoni faqen per nje kod te ri.


Argetohu Gjej
Jeta e perditshme Te nevojshme




digitalb
spitaliamerikan

as