0 0
0
 
Detajet e Aktit
Titulli: Per prodhimin, perpunimin, certifikimin dhe tregtimin e produkteve "BIO"
Tipi i Aktit: Ligj
Numri i Aktit: 9199
Statusi i Aktit: Ne fuqi
Data e Aktit: 26.02.2004
Data e aprovimit te Aktit: 26.02.2004
Numri i neneve: 19
Numri i fletores zyrtare: 20
Data e fletores zyrtare: 05.04.2004
Aktiviteti: Bimë,Standart,Produkte bimore
Propozuar nga: Këshilli i Ministrave
Pershkrimi i Aktit: Dispozita të përgjithshme.
Amendamente
1 Ligji minerar i Shqipërisë
2 Për rezervat ujore.
3 PËR DISA NDRYSHIME NË LEGJISLACIONIN NË FUQI PËR LICENCAT, AUTORIZIMET DHE LEJET NË REPUBLIKËN E SHQIPËRISË
Akte te ngjashem
1 PËR STRUKTURËN, FUNKSIONIMIN DHE PERCAKTIMIN E KRITEREVE TE PRANIMIT E TË VLERËSIMIT TË DOKUMENTACIONIT TË NEVOJSHËM E TË DETYRIMEVE TË ORGANIZMAVE CERTIFIKUESë
Permbajtja e Aktit 
  
Permbajtja:LIGJ
Nr .9199, date 26.2.2004

PER PRODHIMIN, PERPUNIMIN, CERTIFIKIMIN DHE TREGTIMIN E PRODUKTEVE "BIO"

Ne mbështetje te neneve 78 dhe 83 pika 1 te Kushtetutës, me propozimin e Këshillit te Ministrave,

KUVENDI
I REPUBLIKES SE SHQIPERISE
V E N D O S I:

KREU I
DISPOZITA TE PERGJITHSHME

Neni 1
Qëllimi

Qëllimi i këtij ligji është:
a) nxitja e prodhimit organik ne vend;
b) krijimi i kuadrit ligjor te nevojshëm;
c) përcaktimi i kushteve te prodhimit, përpunimit, transportit, certifikimit dhe kontrollit te produkteve bujqësore dhe atyre ushqimore, me prejardhje bimore dhe shtazore, qe prodhohen, përpunohen ose/dhe importohen e tregtohen si produkte "Bio".

Neni 2
Përkufizime

Ne kuptim te këtij ligji:
1. "Komisioni Shtetëror i Prodhimit Organik" (KSHPO) është autoriteti përgjegjës, i cili
miraton dhe mbikëqyr veprimtarinë e organizmave certifikues.
2. "Certifikim" është përkufizimi i dhënë ne ligjin nr. 8464, date 11.3.1999 "Për
standardizimin".
3. "Etiketim" është çdo fjale, marke tregtare, emër tregtar, përmbajtje piktoreske dhe shenja ne ambalazhim, dokument, shënim, etikete, kapak ose qafor, qe shoqëron ose i referohet një produkti te specifikuar ne nenin 9 te këtij ligji.
4. "Inspektim" është procedura e kontrollit dhe e verifikimit, e realizimit te kushteve te
prodhimit organik, te përcaktuara ne këtë ligj, e realizuar nga trupat inspektuese.
5. "Leje e përkohshme" është leja qe jepet nga KSHPO-ja, me propozimin e organizmit certifikues, për një periudhe kohe te caktuar, për përdorimin e materialeve qe nuk përfshirjen ne anekset II dhe III te këtij ligji.
6. "Notifikim" është procedura e njoftimit ne KSHPO për njësite e prodhimit organik dhe
njohjes se konformitetit te produkteve organike, te propozuara nga organizmat certifikues.
7. "Njësi e prodhimit organik" është njësia ose ndërmarrja apo terma 3 ushtron një veprimtari prodhimi, përpunimi, certifikimi dhe tregtimi te produkteve "Bio", ne përputhje me këtë ligj.
8. "Organizëm certifikues" është çdo organizëm shtetëror, privat, vendas ose i huaj, i cili vërteton përputhshmërinë e produkteve, proceseve, shërbimeve dhe te sistemeve te cilësisë, sipas kërkesave te standardeve dhe specifikimeve teknike te përcaktuara ne këtë ligj.
9. "Organizma gjenetikisht te modifikuar" (OGjM) janë te gjithë organizmat e gjalle, materiali gjenetik i te cilëve është krijuar nëpërmjet manipulimit gjenetik, jashtë rrugëve natyrore te shtimit.
10. "Periudhe konvertimi" është koha e domosdoshme për te kaluar nga sisteme te tjera
prodhimi ne sistemin e prodhimit organik.
11. "Përbërësit" janë substancat e përdorura gjate përpunimit te produktit, duke përfshirë dhe shtesat ushqimore.
12. "Produkte "Bio"" janë te gjitha produktet e rrjedhura nga prodhimi organik.
13. "Prodhime shtazore" janë prodhimi i kafshëve te mbarështuara, i kafshëve shtëpiake
(përfshirë edhe insektet), si dhe speciet ujore, te kultivuara ne ujerat e ëmbla dhe te kripura. Produktet e gjuetisë dhe te peshkimit nuk përfshihen ne prodhimet organike.
14. "Prodhime organike" janë te gjitha veprimet e përfshira për prodhimin e produkteve "Bio", ne mbështetje te përdorimit harmonik te kushteve te mjedisit dhe te kryera ne përputhje me rregullat e përshkruara ne këtë ligj.
15. "Tregtim" është ruajtja, reklamimi, njohja, shpërndarja dhe çdo forme tjetër e zakonshme e vendosjes ne treg, dyqane, supermarkete ose ne restorante e produkteve për realizimin e qëllimit.
16."Trupa inspektuese" janë inspektoret e miratuar nga KSHPO-ja për kryerjen e inspektimit.

KREU II
ORGANIZIMI DHE FUNKSIONIMI I STRUKTURAVE PERGJEGJESE

Neni 3
Komisioni Shtetëror i Prodhimit Organik

1. Ne Ministrinë e Bujqësisë dhe te Ushqimit ngrihet dhe funksionon KSHPO-ja, qe ushtron
kontroll vjetor mbi organizmat certifikues.
2. Përbërja, funksionimi, te drejtat dhe detyrat e KSHPO-se përcaktohen me vendim te
Këshillit te Ministrave, me propozimin e Ministrit te Bujqësisë dhe te Ushqimit.

Neni 4
Organizmi certifikues

1. Struktura, funksionimi, kriteret e pranimit, te vlerësimit te dokumentacionit te nevojshëm dhe te detyrimeve te organizmave certifikues vendas përcaktohen me vendim te Këshillit te Ministrave, me propozimin e Ministrit te Bujqësisë dhe te Ushqimit.
2. Kriteret e pranimit, te vlerësimit te dokumentacionit te nevojshëm dhe te detyrimeve, te miratuara për organizmat certifikues vendas, janë te vlefshme dhe për organizmat certifikues te huaj.
3. Organizmat certifikues te huaj e ushtrojnë veprimtarinë ne këtë fushe ne përputhje me legjislacionin vendas ne fuqi.

Neni 5
Trupat inspektuese

1. Trupat inspektuese te njësive te prodhimit organik janë njësi te pavarura nga organizmi certifikues dhe kane detyre kontrollin për zbatimin e kushteve te përcaktuara ne këtë ligj. Detyrat baze te inspektimit dhe masat e trupave inspektuese janë dhënë ne anekset III dhe IV te këtij ligji.
2. Te dhënat e inspektimeve, te kryera nga trupat inspektuese, i paraqiten organizmit certifikues, i cili ka te drejtën e vendimmarrjes. Ky organizëm njofton për vendimet e marra KSHPO-ne.
3. Analizat e mostrave te marra nga trupat inspektuese bëhen ne laboratorë te akredituar, vendas ose te huaj, private ose shtetërore.

KREU III
CERTIFIKIMI DHE LEJET E PERKOHSHME

Neni 6
Certifikimi i prodhimit organik

Organizmi certifikues bën certifikimin e njësive te prodhimit organik ne përputhje me modelet "A" dhe "B" te aneksit V te këtij ligji. Certifikatat e modelit "B" jepen kur produkti eksportohet ne shtetet anëtare te Bashkimit Evropian.

Neni 7
Lejet e përkohshme

1. KSHPO- ja jep leje te përkohshme për:
a) përdorimin e materialeve te palistuara ne anekset II dhe III te këtij ligji;
b) përdorimin e materialeve me origjine jobujqësore (ndihmesat teknologjike dhe shtesat) ose me origjine bujqësore joorganike për përpunim, te palistuara ne shkronjat "D" dhe "E" te aneksit II.
2. KSHPO-ja mbikëqyr dhe rishikon listën dhe kushtet e përdorimit te materialeve te listuara ne anekset II dhe III, ne përputhje me ndryshimet e rregulloreve te Komunitetit Evropian dhe, me propozimin e organizmit certifikues, shpall vendimet për lejet e përkohshme.

KREU IV
KUSHTET E PRODHIMIT ORGANIK DHE TE PERPUNIMIT

Neni 8
Kushtet specifike te prodhimit organik

Prodhimi organik dhe përpunimi i produkteve organike realizohen ne kushte specifike, te
përshkruara si me poshtë:
a) prodhimi i bimëve, mbarështimi i kafshëve dhe produktet me origjine bimore e shtazore
realizohen sipas kërkesave te paraqitura ne anekset I, VII dhe VIII te këtij ligji;
b) materialet e lejuara për përmirësimin e tokës e te bimëve, për ushqimin e mbrojtjen e bimëve, kundrejt dëmtuesve e sëmundjeve dhe kushtet për përdorimin e tyre janë dhënë ne aneksin II;
c) kërkesat për përdorimin e substancave te caktuara, me origjine jobujqësore (shtesat dhe ndihmësit teknologjike) ose me origjine bujqësore joorganike janë dhënë ne shkronjat "A" "B" dhe "C" te aneksit VI te këtij ligji;
ç) mund te përdoren farërat dhe materialet e riprodhimit vegjetativ vetëm për prodhime plotësisht nga prodhimi organik. Farërat dhe materialet e riprodhimit vegjetativ quhen me origjine organike, ne qofte se bimët, prindër te tyre, janë prodhuar ne përputhje me shkronjat "a" dhe "b" te këtij neni, për te paktën një brez, dhe ne rastin e kulturave shumëvjeçare, te paktën dy periudha vegjetacioni.

KREU V
KUSHTET PER ETIKETIMIN E PRODUKTEVE "BIO"

Neni 9
Përdorimi i etiketave

Etiketa e vene mbi produktet "Bio" duhet te paraqesë natyrën e vërtetë te produktit. Ajo shkruhet ne gjuhen shqipe, pa përjashtuar përdorimin e gjuhëve te tjera. Gjithashtu, si kërkesë te detyrueshme, etiketa përmban treguesit e prodhimit organik dhe ndërtohet sipas kërkesave te mëposhtme:
a) termi "Bio", si tregues i detyrueshëm, qe i referohet prodhimit organik, duhet te përdoret
ne produktet dhe dokumentet qe e shoqërojnë;
b) etiketimi ne përputhje me shkronjën "a" te këtij neni mund te përdoret vetëm për produktet e prodhuara ne përputhje me rregullat e dhëna ne nenin 8 te këtij ligji;
c) treguesi qe përfshin emrin e organizmit certifikues, qe ka kryer inspektimin e fundit;
ç) treguesit se produktet e importuara janë mbuluar nga skema e inspektimit te vendeve nga
vijnë, jepen ne shkronjën "A" te aneksit V te këtij ligji. Ne shkronjën "B" te aneksit V janë dhënë dhe logot e tyre;
d) reklama e produkteve te jete ne përputhje me etiketimin.

Neni 10
Referimi i metodave te prodhimit

1. Etiketa dhe reklama e një produkti do t'u referohen metodave te prodhimit organik vetëm
kur:
a) tregues te tille dëshmojnë qarte se janë te lidhur me një metode te prodhimit organik;
b) produkti është prodhuar dhe tregtuar ne përputhje me rregullat e dhëna ne këtë ligj;
c) produkti nuk ka qene subjekt i trajtimeve, duke përfshirë përdorimin e rrezatimit te
jonizuar;
ç) produkti nuk është gjenetikisht i modifikuar.
2. Etiketa dhe reklama e një produkti, te përbëre nga shume përbërës dhe te përpunuar, u referohen metodave te prodhimit organik vetëm kur:
a) 95 për qind e masës se përbërësve me origjine bujqësore (bimore dhe blegtorale) te produktit janë ose rrjedhin nga produkte te prodhuara dhe te tregtuara ne përputhje me rregullat e dhëna ne këtë ligj, ndërsa diferenca 5 për qind nuk sjell ndikim ne standardin e produktit. Baza e llogaritjes është pesha e plote përpara përpunimit dhe jo produkti përfundimtar;
b) produkti përbëhet vetëm nga substancat e listuara ne seksionin "A" te aneksit VI, si përbërës me origjine jobujqësore dhe gjate përpunimit te tij janë përdorur vetëm substanca te listuara ne seksionin "B" te aneksit VI, kur justifikohet qe pa këto produkte ai nuk mund te prodhohej;
c) produkti përmban si përbërës me origjine bujqësore joorganike vetëm substancat e listuara ne seksionin "c" te aneksit VI;
ç) produkti ose përbërësit e tij nuk u janë nënshtruar trajtimeve, duke përfshirë përdorimin e rrezatimit te jonizuar gjate përpunimit (duke përfshirë përpunimin e përbërësve);
d) produkti nuk përmban OGJM ose produkte qe rrjedhin nga prodhimi i këtij tipi.

Neni 11
Etiketa dhe reklama e produkteve me shume përbërës

Etiketa dhe reklama e një produkti me shume përbërës, i përgatitur nga përbërës qe pjesërisht nuk plotësojnë kërkesat e shkronjës "a" pika 2 te nenit 10 te këtij ligji, mund t'u referohen metodave te prodhimit organik me kusht qe:
a) te paktën 70 për qind e përbërësve me origjine bujqësore plotësojnë kërkesat e dhëna ne
shkronjën "a" pika 2 te nenit 10;
b) produkti plotëson kërkesat e dhëna ne shkronjat "a" dhe "d" pika 2 te nenit 10 dhe pjesa e
mbetur e përbërësve nuk është ne sasinë dhe cilësinë e duhur;
c) treguesit qe u referohen metodave te prodhimit organik, u referohen, qartësisht, vetëm
përbërësve me origjine bujqësore, organike;
ç) përbërësit dhe nivelet relative te tyre vendosen ne listën e përbërësve ne rendin zbritës ne
peshe;
d) treguesit ne listën e përbërësve shkruhen me shkronja te njëjta, me ngjyre, madhësi dhe
mënyrë te njëjtë;
dh) për referencat e përmendura me lart mund te përdoret treguesi "X për qind" i përbërësve me origjine bujqësore, qe janë prodhuar ne përputhje me rregullat e metodave te prodhimit organik.

Neni 12
Etiketa e produktit ne konvertim

1. Ne etiketën e produktit tregimi i konvertimit ne prodhimin organik mund te përdoret nëse
produkti përmban vetëm një përbërës me origjine bujqësore dhe:
a) plotëson te gjitha kërkesat, me përjashtim te periudhës se konvertimit dhënë ne aneksin I; b) periudha e konvertimit është jo me pak se 12 muaj përpara hedhjes se tij ne treg;
c) etiketa e produktit ne konvertim duhet te dallohet prej konsumatorit nga produkti "Bio", i
cili plotëson kërkesat e këtij ligji;
ç) trupi inspektues inspekton dhe verifikon plotësimin e kërkesave te shkronjave "a" dhe "b"
te pikës 1 te këtij neni.
2. Ne etiketën e këtij produkti duhet te përdoret emërtimi "Produkt ne proces konvertimi", i cili duhet te dallohet ne stil ose ngjyre nga shënimet e tjera ne etikete. Ne tekst termi "Bio" nuk duhet te mbindriçohet.

KREU VI
KUNDERVAJTJET ADMINISTRATIVE

Neni 13

Ne kuptim te këtij ligji, shkeljet qe nuk përbejnë vepër penale, përbejnë Kundërvajtje
administrative si me poshtë:
a) moszbatimi i rregullave te prodhimit bimor, shtazor, ne nivel ferme (Aneksi I shkronjat
"A" "B" dhe "C"
b) moszbatimi i rregullave te plehërimit, pasuruesve te tokës dhe pesticideve (Aneksi II);
c) moszbatimi i rregullave te magazinimit (Aneksi III);
ç) moszbatimi i rregullave te tregtimit te produkteve "Bio" (Aneksi III);
d) mosrespektimi i normave maksimale te kafshëve për një ha/toke për prodhimin e plehut
organik, i njëvleftshëm me 170 kg N/ha vit (Aneksi VII);
dh) mosrespektimi i normave te sipërfaqeve normale për mbajtjen e specieve te ndryshme te
kafshëve (Aneksi VIII);
e) mosrespektimi i rregullave te inspektim-certifikimit, te parashikuara ne këtë ligj.

Neni 14
Sanksionet

Për kundërvajtjet administrative, te parashikuara ne nenin 13 te këtij ligji, ndërmerren
sanksionet e mëposhtme:
1. Organizmi certifikues, për shkeljet e parashikuara ne shkronjat "a", "b", "c", "d" dhe "dh", merr masat e mëposhtme:
a) analize shtese;
b) inspektim shtese;
c) rikthim (ulje) te fazës se certifikimit, pas rezultateve te analizës dhe te inspektimit shtese; ç) zhvlerësim te produktit ose pjesës se mallit pas analizës dhe inspektimit shtese;
d) pezullim te certifikimit dhe ne rast përsëritjeje, ndërprerje te kontratës se bashkëpunimit.
2. KSHPO-ja merr masat e mëposhtme:
a) për shkeljet e parashikuara ne shkronjën "c", zhvlerësim te produktit (mallit) ose pjesës se mallit;
b) për shkeljet e parashikuara ne shkronjën "ç", bllokim te mallit dhe analize te mostrës se
tij dhe ne rast shkeljeje, gjobe ne masën 50 mije deri ne 100 mije leke;
c) për shkeljet e parashikuara ne shkronjën "e", pezullim te certifikimit dhe ne rast përsëritjeje, zgjidhje te kontratës se bashkëpunimit.

Neni 15
Procedurat e kundërvajtjes administrative

1. KSHPO-ja dhe organizmi certifikues kane te drejte te vendosin masa administrative te
përcaktuara ne nenet 3 dhe 4 te këtij ligji.
2. Mënyra e vjeljes se gjobës dhe shpërndarja e tyre përcaktohen me vendim te Këshillit te
Ministrave, me propozimin e Ministrit te Bujqësisë dhe te Ushqimit.
3. Kundër vendimit te masës se dhënë mund te behet ankim me shkrim, brenda 5 ditëve nga data e shpalljes ose e njoftimit, te Kryetari i KSHPO-se, sipas procedurave te përcaktuara ne ligjin nr.7697, date 7.4.1993 "Për kundërvajtjet administrative".

KREU VII
DISPOZITA KALIMTARE

Neni 16

1. Ne qofte se fara ose materiali tjetër riprodhues nuk plotëson kërkesat e këtij ligji, duhet te
përdoret vetëm me miratimin e organizmit certifikues.
2. Materialet e paketimit, te prodhuara përpara hyrjes ne fuqi te këtij ligji dhe qe janë ne
përputhje me kërkesat e tij, mund te përdoren deri ne 2 vjet pas hyrjes ne fuqi te këtij ligji.

KREU VIII
DISPOZITA TE FUNDIT

Neni 17

Kërkesat e këtij ligji, ne mbështetje te Rregullores se Bashkimit Evropian nr.2092/91, date 24.6.1991 "Ne prodhimin organik te produkteve bujqësore dhe treguesit qe i referohen produkteve bujqësore dhe produkteve ushqimore", përbejnë kërkesat minimale për zbatim ne sistemin e prodhimit "Bio".

Neni 18

Ngarkohet Këshilli i Ministrave te nxjerre aktet nënligjore përkatëse ne zbatim te neneve 3, 4 dhe 15 te këtij ligji.

Neni 19

Ky ligj hyn ne fuqi 15 dite pas botimit ne Fletoren Zyrtare.

Shpallur me dekretin nr.4179, date 23.3.2004 te Presidentit te Republikës se Shqipërisë, Alfred Moisiu



Aneksi I

PARIMET E PRODHIMIT ORGANIK NE NIVEL FERME (NDERMARRJE)

A. Bimët dhe produktet bimore

1. Parimet e dhëna ne këtë shtojce normalisht duhet te zbatohen ne ngastra gjate një periudhe transformimi te paktën 2 vjet përpara mbjelljes ose ne rastin e bimëve shumëvjeçare te ndryshme nga livadhet, te paktën 3 vjet përpara vjeljes se pare te produkteve. Organizmi inspektues, me aprovimin e autoritetit kompetent, duhet te vendose, ne çaste te caktuara, për shtyrjen ose reduktimin e kësaj periudhe, duke pasur parasysh përdorimin e mëparshëm te ngastrave.
Ne veçanti, periudha e transformimit mund te reduktohet ne minimumin e mundshëm, ne rastet kur ngastrat kane qene trajtuar me një produkt te papërfshirë ne aneksin II pjesa B si pjese e skemës se kontrollit te dëmtuesve dhe sëmundjeve.
Reduktimi i periudhës se transformimit duhet te merret ne konsiderate kur:
- ngastrat janë transformuar ose janë duke u transformuar ne bujqësi organike;
- degradimi i pesticideve duhet te rezultojë ne nivel te papërfillshëm ne toke, kur flitet për
bime shumëvjeçare;
- produktet e vjela pas trajtimit nuk do te shiten duke përdorur referencën e prodhimit
organik.
2.1 Pjelloria dhe aktiviteti biologjik i tokës duhet te mbahet ose te rritet, me rastin me te
pare, nga:
a) kultivimi i leguminozeve, plehërimeve te gjelbra ose bimëve me sistem rrënjor te thelle
me një program te përshtatshëm te qarkullimit shumëvjeçar;
b) futja e plehërimit shtazor nga produktet organike, pika 7.1 e kësaj shtojce;
c) futja e materialeve te tjera organike, te përbëra ose jo, nga ndërmarrjet qe prodhojnë ne
përputhje me rregullat e kësaj shtojce.
2.2 Plehra te tjera organike ose minerale, te përmendura ne aneksin II, fragmentalisht, mund
te zbatohen si plotësues për:
- ushqimin e përshtatshëm te bimës ne qarkullim ose kushtet e tokës nuk mund te arrihen me
metodat e përshkruara ne (a), (b) dhe (c) te nënparagrafit paraardhës;
- ne lidhje me produktet e shtojcës II, duke iu referuar plehërimit dhe/ose jashtëqitjes se kafshëve: këto produkte duhet te përdoren vetëm për shtrirje, ne kombinim me plehërimin shtazor sipas pikës 2 (1)(b) me sipër.
2.3 Për aktivizimin e kompostos (përzierje plehrash) mund te përdoren përgatitje me baze bimësh ose mikroorganizmash jo gjenetikisht te modifikuara. Te ashtuquajturat "përgatitje biodinamike" nga pluhuri i gurit, plehrat e fermës ose bimëve mund te përdoren për qëllimet e këtij paragrafi dhe paragrafit 2.1.
2.4 Përgatitja e përshtatshme e mikroorganizmave, jo gjenetikisht te modifikuara, mund te përdoret për përmirësimin e përgjithshëm te kushteve te tokës ose vlefshmërinë e ushqyesve ne toke ose ne bime, kur nevoja për përdorim te tille është njohur nga organizmi inspektues ose autoriteti kompetent.
3. Kontrolli i dëmtuesve, sëmundjeve dhe barërave te këqija do te behet nga kombinimi i
masave te mëposhtme:
- zgjedhja e specieve dhe varieteteve te përshtatshme;
- program i përshtatshëm qarkullimi;
- procedurat e kultivimit mekanik;
- mbrojtja e luftuesve natyrale te dëmtuesve nëpërmjet vendimeve favorizuese për to (p.sh. gardhet, vendet e foleve, përhapja e grabitësve);
- djegia e barërave te këqija.
Vetëm ne rastet e rrezikut te menjëhershëm te bimës mund te përdoren produktet e dhëna ne aneksin II.
4. Mbledhja e bimëve dhe pjesëve te ngrënshme, qe rriten ne mënyrë natyrale ne zona
natyrale, pyje dhe zona bujqësore, konsiderohet metode e prodhimit organik me kusht qe:
- këto zona nuk janë trajtuar me produkte te tjera, përveç atyre ne aneksin II për një
periudhe 3-vjeçare përpara mbledhjes;
- mbledhja nuk ndikon ne stabilitetin e habitatit natyral ose ruajtjen e species ne zonën e
mbledhjes.
5. Për prodhimin e kërpudhave, mund te përdoren substrate vetëm ne qofte se ato janë te
përbëra nga komponentët qe vijojnë:
5.1. Plehrat e fermës dhe jashtëqitjet e kafshëve (duke përfshirë produktet e përcaktuara ne 1 deri 4 te shtojcës II):
a) ose nga ndërmarrje qe prodhojnë ne përputhje me metodën e prodhimit organik;
a) ose te plotësojë kërkesat e dhëna ne aneksin II pjesa A.
5.2 Produktet me origjine bujqësore, te tjera nga ato te dhëna ne piken 5.1 (p.sh. kashte) nga ndërmarrjet qe prodhojnë ne përputhje me metodën e prodhimit organik.
5.3 Turba te patrajtuara kimikisht.
5.4 Dru, i patrajtuar me produkte kimike pas prerjes.
5.5 Produkte minerale te shtojcës II pjesa A, ujë dhe toke.

B. Blegtoria dhe prodhimi blegtoral nga speciet e mëposhtme:
Gjedhe, derra, te leshta, te dhirta, njëthundrakë, shpendë.
1. Parime te përgjithshme
1.1 Prodhimi blegtoral përben një komponent te aktivitetit te shume ekonomive bujqësore
qe praktikojnë bujqësinë organike.
1.2 Prodhimi blegtoral duhet te kontribuoje ne ekuilibrin e sistemeve te prodhimit bujqësor nëpërmjet sigurimit te kërkesave ushqimore te bimëve dhe nëpërmjet përmirësimit te lendeve organike te tokës. Kështu ajo mund te ndihmoje ne krijimin dhe ruajtjen e ndërvarësisë bime-toke, kafshe-bime dhe toke-kafshe. Si pjese e këtij koncepti, prodhimi pa toka nuk është konform me rregullat e këtij ligji.
1.3 Nëpërmjet burimeve natyrale te ripërtërishme (plehra organike te kafshëve, perime dhe bime foragjere), sistemet mbarështuese te bimëve/kafshëve dhe sistemet kullosore lejojnë qe pjelloria e tokës te ruhet dhe te përmirësohet për një kohe te gjate dhe te kontribuojnë për te zhvilluar një bujqësi te qëndrueshme.
1.4 Mbarështimi i kafshëve, i praktikuar ne kuadër te bujqësisë organike, është një aktivitet i lidhur me token. Përveç rasteve te autorizuara qe përjashtohen ne këtë aneks, kafshët duhet te hyjnë ne një zone te lire dhe numri i kafshëve për njësi te sipërfaqes duhet te jete i kufizuar për te siguruar një menaxhim te plote te kafshëve dhe prodhimit bimor për njësi prodhimi, duke minimizuar kështu çdo forme ndotjeje, ne mënyrë te veçante te ndotjes se tokës, te sipërfaqeve te ndryshme dhe te ujerave. Numri i kafshëve duhet te lidhet ngushtësisht me zonën, me qellim qe te shmangen problemet e mbingarkesës dhe erozionit dhe te lejohet përhapja e plehrave organike, ne mënyrë qe te mund te shmanget ndonjë efekt i pafavorshëm mbi mjedisin. Ne seksionin 7 jepen rregulla te detajuara mbi përdorimin e plehrave organike.
1.5 Ne fermat blegtorale organike, te gjitha kafshët ne një dhe te njëjtën njësi prodhimi duhet te rriten sipas rregullave te shtruara ne këtë ligj.
1.6 Megjithatë, kafshët te cilat nuk rriten sipas parashikimeve te këtij ligji mund te jene prezent ne ekonomi, me kusht qe ato te rriten ne njësi ku stallat dhe parcelat janë te veçanta nga njësite qe prodhojnë sipas rregullave te kësaj rregulloreje, dhe përfshihen dhe specie te ndryshme.
1.7 Nga kufizimet qe rrjedhin nga ky parim, kafshët qe nuk janë rritur ne përputhje me dispozitat e këtij ligji mund te përdorin, çdo vit për një periudhe te kufizuar kohe, kullotat e njësive qe veprojnë ne përputhje me këtë ligj, me kusht qe kafshe te tilla te vijnë nga mbarështimi ekstensiv dhe numri i krerëve për ha t'i korrespondoje 170 kg azot për vit/ha (siç përcaktohet ne aneksin VII te këtij ligji) dhe me kusht qe kafshët e tjera, te cilat nuk janë subjekt i kërkesave te këtij ligji, te mos jene prezent ne këtë kullote ne te njëjtën, kohe. Ky kufizim duhet te autorizohet qe me përpara nga autoriteti apo organizmi certifikues (i kontrollit).
1.8 Si kufizim i dyte qe rrjedh nga ky parim, kafshët e rritura sipas përshkrimeve te këtij
ligji duhet te kulloten ne toka te përbashkëta, me kusht qe:
a) toka te mos jete e trajtuar me produkte te ndryshme nga ato te lejuara ne aneksin II te
këtij ligji, për te paktën 3 vjet;
b) kafshët te cilat përdorin toka te tilla, te cilat nuk janë subjekt i kërkesave te këtij udhëzimi, vijnë nga prodhimi ekstensiv dhe numri i kafshëve për ha t'i korrespondoje 170 kg azot ne vit/ha, siç përcaktohet ne aneksin VII te këtij ligji;
c) çdo produkt blegtoral i prodhuar nga kafshe te rritura sipas dispozitave te këtij ligji, përderisa përdorin këtë kullote te përbashkët, nuk do te mund te konsiderohen si produkte organike, te paktën te mund te plotësojë kërkesat e autoritetit apo organizmit inspektues qe kafshët janë mbajtur te veçanta nga kafshët e tjera qe nuk i përgjigjen kërkesave te këtij ligji.
2. Konvertimi
2.1 Konvertimi i tokës, i shoqëruar me prodhimin blegtoral organik
2.1.1 Aty ku një njësi prodhimi konvertohet, e tere sipërfaqja e njësisë e përdorur për ushqimin e blegtorisë duhet t'i përgjigjet rregullave te bujqësisë organike, duke përdorur periudhën e konvertimit te krijuar ne pjesën A te këtij aneksi, qe lidhet me "Bimët dhe prodhimet bimore".
2.1.2 Si rrjedhim i këtij parimi, periudha e konvertimit duhet te reduktohet ne një vit për kullotat, zonat e hapura dhe padoqet te përdorura nga speciet jo-barngrënëse. Kjo periudhe mund te reduktohet ne 6 muaj nëse toka te tilla nuk ka, nëse kohet e fundit nuk janë trajtuar me produkte te ndryshme nga ato te referuara ne aneksin II te këtij ligji. Ky kufizim duhet te autorizohet nga autoriteti apo organizmi inspektues.
2.2 Konvertimi i blegtorisë dhe i produkteve blegtorale
2.2.1 Produktet blegtorale shiten me emërtimin produkte organike (biologjike) vetëm nëse
kafshët rriten ne përputhje me rregullat e shtruara ne këtë ligj për një periudhe te paktën:
- 12 muaj, ne rastin e njëthundrakëve dhe gjedheve për prodhim mishi;
- 6 muaj, ne rastin e ruminanteve te vegjël dhe derrave;
- 6 muaj, ne rastin e kafshëve për prodhim qumështi;
- 10 jave, për shpendët për prodhim mishi, te sjella ne moshën deri treditëshe;
- 6 jave, ne rastin e shpendëve për prodhim vezësh.
2.2.2 Siç rrjedh nga paragrafi 2.2.1 për krijimin e tufave, viçat dhe te imtat për prodhimin
e mishit mund te shiten si prodhime organike te rritura gjate një periudhe tranzitimi, me kusht qe:
- te vijnë nga mbarështimi ekstensiv;
- te rriten ne njësite e prodhimit organik deri ne kohen e shitjes apo therjes, për një periudhe
minimalisht prej 6 muajsh për viçat dhe për te imtat;
- origjina e kafshëve perputhet me kushtet e shprehura ne nendarjet 4 dhe 5 te paragrafit 3.4.
2.3 Konvertimi stimulues
2.3.1 Nga kufizimet e paragrafëve 2.2.1, 4.2 dhe 4.4 ne qofte se ka konvertim te te gjithë
njësisë prodhuese, përfshi blegtorinë, kullotat dhe/ose ndonjë toke te përdorur për ushqimin e blegtorisë, periudha e konvertimit te përgjithshëm e kombinuar edhe për blegtorinë, kulloten dhe/ose ndonjë toke e përdorur për ushqimin e kafshëve do te reduktohet ne 24 muaj qe varen nga kushtet e mëposhtme:
a) Kufizimet përdoren vetëm për kafshët qe ekzistojnë dhe pasardhësit e tyre dhe ne te njëjtën kohe dhe për tokat e përdorura për ushqimin/kullotjen e kafshëve para fillimit te konvertimit;
b) kafshët ushqehen kryesisht me produkte nga njësite prodhuese.
3. Origjina e kafshëve
3.1 Ne zgjedhjen e racave dhe linjave, duhet te llogaritet dhe kapaciteti i kafshëve për t'u adoptuar ne kushtet lokale; vitaliteti dhe rezistenca e tyre ndaj sëmundjeve. Përveç këtyre, racat dhe linjat e kafshëve te zgjidhen për te shmangur sëmundje te veçanta apo probleme shëndetësore qe shoqërojnë disa linja apo raca te përdorura ne prodhimin intensiv (p.sh. sindroma e stresit tek derrat, sindroma PSE, ngordhjet e papritura, abortimet spontane, lindjet e vështira qe kërkojnë operacione çezariane etj.). Preference t'u jepet racave dhe linjave vendase (autoktone lokale).
3.2 Kafshët duhet te vijnë nga njësite prodhuese te cilat veprojnë ne përputhje me rregullat e tipave te ndryshme te prodhimit blegtoral te shtruara ne nenin 6 te kësaj shtojce. Gjate gjithë jetës se kafshëve duhet te aplikohet ky sistem prodhimi.
3.3 Kafshët qe ekzistojnë ne një njësi prodhimi blegtoral, qe nuk vepron ne përputhje me rregullat e kësaj shtojce, mund te konvertohen me një miratim te mëparshëm te trupit/autoritetit inspektues.
3.4 Kur një tufe krijohet për here te pare dhe kafshët e rritura ne mënyrë organike nuk janë te mjaftueshme ne numër, kafshët e rritura joorganikisht mund te sillen ne njësite e prodhimit blegtoral, ne varësi te kushteve te mëposhtme:
- zogjtë për prodhimin e vezëve nuk duhet te jene me shume se 18 javësh;
- zogjtë për prodhim mishi (brojler) duhet te jene me pak se 3 ditësh ne kohen kur largohen
nga njësia ku u prodhuan për ne njësite e prodhimit;
- buajt duhet te jene me pak se 6 muaj;
- viçat dhe kuajt duhet te rriten sipas rregullave te këtij aneksi dhe menjëherë pas këputjes
dhe ne ndonjë rast ata duhet te jene me pak se 6 muaj;
- delet dhe dhite duhet te rriten sipas rregullave te këtij aneksi, menjëherë pas këputjes, dhe,
ne ndonjë rast, ato duhet te jene me pak se 45 dite;
- gicat duhet te rriten sipas rregullave te këtij aneksi, menjëherë pas këputjes dhe te peshojnë
me pak se 25 kg.
3.5 Ky kufizim, i cili duhet te jete i autorizuar qe me përpara nga një trup apo autoritet inspektues, aplikohet për një periudhe transitore trevjeçare.
3.6 Ripërtëritja, rigjenerimi apo remontimi i tufave do te autorizohet nga autoriteti kontrollues kur kafshët nuk rriten ne mënyrë organike dhe ne rastet e mëposhtme:
a) mortalitetit te larte te kafshëve i shkaktuar nga rrethana katastrofike e shëndetësore;
b) zogjtë për prodhim vezësh nuk janë me shume se 18 javësh;
c) shpendët për prodhim mishi janë me pak se 3 ditësh dhe derrat menjëherë pas këputjes
janë me pak se 25 kg. Rastet (b) dhe (c) autorizohen për një periudhe tranzicioni trevjeçar.
3.7 Ne rastin e gicave, zogjve për veze dhe shpendëve për prodhim mishi, ky kufizim ne kohe (tranzicioni) do te riekzaminohet para datës se përfundimit për te pare, nëse ka vend për t'i shtyre këto afate.
3.8 Maksimumi i kafshëve për remontimin e tufave: ne njëthundrakë e gjedh prej 10%, derra dhe te imta prej 20%. Këto kafshe do te sillen nga ferma blegtorale te prodhimit joorganik për te mbështetur rritjen natyrale dhe për te rigjeneruar tufat, kur nuk ka kafshe te rritura ne mënyrë organike dhe vetëm kur autorizohen nga autoriteti apo organizmi kontrollues.
3.9 Përqindjet e vendosura ne kufizimet e mësipërme nuk do te aplikohen ne njësite e prodhimit me me pak se 10 njëthundrakë apo gjedh ose me me pak se 5 derra, te leshta apo te dhirta. Për këto njësi, çdo remontim i përmendur me sipër do jete i kufizuar ne një maksimum prej një kafshe ne vit.
3.10 Këto përqindje mund te rriten deri ne 40 %, sipas opinionit apo mendimit te autoritetit apo organit inspektues, ne raste te veçanta si me poshtë:
- kur ndërmerret një ekstension ne shkalle te gjere;
- kur ndryshohet një race;
- kur zhvillohet specializimi i një kafshe te re.
3.11 Si kufizim i peste, meshkujt për mbarështim duhet te sillen nga fermat joorganike ne një ferme blegtorale organike, me kusht qe kafshët me pas te rriten dhe te ushqehen sipas rregullave te vendosura ne këtë ligj.
3.12 Kur kafshët vijnë nga njësi qe nuk veprojnë ne përputhje me nenet e kësaj shtojce, ne lidhje me kushtet dhe kufizimet e vendosura ne paragrafët 3.3 deri 3.11 (te mësipërm), periudhat e parashtruara ne paragrafin 2.2.1 duhet te shihen nëse prodhimet janë shitur sikur te ishin organike dhe gjate këtyre periudhave te gjitha rregullat e vendosura duhet te veprojnë ne përputhje me këtë shtojce.
3.13 Aty ku kafshët janë marre nga njësi qe nuk veprojnë ne përputhje me këtë shtojce, vëmendje te veçante u duhet kushtuar masave shëndetësore te kafshëve. Autoriteti inspektues duhet te aplikoje, ne varësi te kushteve lokale, masa te veçanta, te tilla si teste për parazitet dhe periudha karantine.
4. Ushqimi
4.1 Ushqimi synon me shume te siguroje një prodhim cilësor sesa maksimizimin e prodhimit, ndërsa plotëson kërkesat ushqimore te kafshëve ne faza te ndryshme te zhvillimit te tyre. Praktikat e majmërisë te autorizuara tani për tani janë reversibile ne çdo faze te procesit te rritjes. Ndalohet te ushqyerit e detyruar te kafshëve.
4.2 Kafshët duhet te ushqehen me ushqime te prodhuara ne mënyrë organike.
4.3 Me tej, kafshët duhet te rriten ne përputhje me rregullat e vendosura ne këtë aneks. E
preferueshme është përdorimi i ushqimeve nga njësi apo, kur nuk është e mundur, përdorimi i ushqimeve nga njësi apo ndërmarrje te tjera ne varësi te parashikimeve te këtij ligji.
4.4 Deri ne 30% te formulës se ushqimeve ne racione mesatarisht, mund te përmbajnë lende ushqimore ne konvertim. Kur ushqimet ne konvertim vijnë nga një njësi e vete ekonomisë, kjo, përqindje mund te rritet ne 60%.
4.5 Te ushqyerit e te vegjëlve duhet te bazohet ne qumështin natyral, i preferueshem është qumështi i nënës. Te gjithë te vegjlit duhet te ushqehen me qumësht natyral për një periudhe minimum qe varet nga specia, e cila do te jete 3 muaj për gjedhet dhe njëthundrakët, 45 dite për te imtat dhe 40 dite për derrat.
4.6 Ministria e Bujqësisë dhe e Ushqimit do te përcaktojë zonat apo rajonet përkatëse, ku praktikohet lëvizja e njerëzve dhe e kafshëve për ne zonat kullosore ne male, pa paragjykuar te ushqyerit e kafshëve te shtruar ne këtë shtojce.
4.7 Sistemet e rritjes se barngrënësve do te bazohen ne përdorimin ne maksimum te kullotave sipas vlerës se kullotave ne periudha te ndryshme te vitit. Te paktën 60% e lendes se thate ne racionet ditore konsiston ne foragjeret e freskëta, te thata, te ashpra apo silazh. Megjithatë, autoriteti apo trupi inspektues mund te lejoje një reduktim deri ne 50 % për kafshët ne prodhim qumështi për një periudhe maksimumi prej 3 muajsh ne fillim te laktacionit.
4.8 Për një periudhe trevjeçare, autorizohet përdorimi i proporcioneve te kufizuara te lendeve ushqimore konvencionale, ku fermeri nuk është ne gjendje te marre ushqime ekskluzivisht nga prodhimi organik. Përqindja maksimum e ushqimeve konvencionale te autorizuara për vit është 10% ne rastin e barngrënësve dhe 20% për specie te tjera. Këto shifra llogariten ne mënyrë te përvitshme si përqindje e lendes se thate te ushqimeve me origjine bujqësore. Përqindja maksimum e autorizuar e ushqimeve konvencionale ne racion ditor, përveç periudhës se lëvizjes, duhet te jete 25 %, e llogaritur si përqindje e lendes se thate.
4.9 Siç del nga paragrafi 4.8, kur humbet prodhimi foragjer, ne mënyrë te veçante si rezultat i kushteve te veçanta te motit, autoriteti kompetent shtetëror mund te autorizoje për një periudhe te kufizuar dhe ne lidhje me një zone te caktuar (te veçante), një përqindje me te larte te ushqimeve konvencionale ku justifikohet një kufizim i tille.
4.10 Për shpendët, racioni ushqimor i përdorur duhet te përmbaje te paktën 65 % drithëra. 4.11 Ushqimet e ashpra, te freskëta apo te thata, apo silazhi duhet te shtohen ne racionin
ditor te derrave dhe te shpendëve.
4.12 Ne silazh mund te përdoren si aditivë vetëm produktet e listuara ne aneksin II pjesa D
seksioni 1.5 dhe 3.1 dhe ndihmuese te përpunimit.
4.13 Lendet ushqimore konvencionale me origjine bujqësore mund te përdoren ne te ushqyerit e kafshëve vetëm ne qofte se listohen ne aneksin II pjesa C seksioni 1 (lendet ushqimore me origjine nga bimët), ne vartësi te kufizimeve sasiore te paraqitura ne këtë shtojce dhe vetëm nëse ato janë prodhuar apo përgatitur pa përdorimin e solventeve kimike.
4.14 Lendet ushqimore me origjine shtazore (nëse prodhohen ne mënyrë organike apo konvencionale) mund te përdoren vetëm nëse janë te listuara ne aneksin II pjesa C seksioni 2 dhe ne vartësi te kufizimeve sasiore te paraqitura ne këtë shtojce.
4.15 Me qellim qe te plotësohen kërkesat ushqyese te kafshëve, vetëm produktet e listuara ne aneksin II pjesa C seksioni 3 (Lende ushqimore me origjine minerale) dhe pjesa D seksioni 1. i (elementet qe gjenden ne forme gjurme) dhe 1.2 (vitaminat, provitaminat dhe substancat e përcaktuara mire kimikisht qe kane efekt. te njëjtë) mund te përdoren ne te ushqyerit e kafshëve.
4.16 Vetëm produktet e listuara ne aneksin II pjesa D seksioni 1.3 (enzimat), 1.4 (mikroorganizmat), 1.6 ( agjente lidhës, antitrupat dhe koagolantet), 2 (produkte te caktuara te veçanta te përdorura ne ushqimin e kafshëve) dhe 3 (lende te tjera shtese ne fabrikimin e ushqimeve) mund te përdoren ne te ushqyerit e kafshëve për qëllimet e treguara sipas kategorive te përmendura me sipër. Antibiotiket, koksidiostatiket, substancat medicinale, nxitësit e rritjes apo ndonjë substance tjetër qe synon te stimuloje rritjen apo prodhimin nuk do te përdoren ne te ushqyerit e kafshëve.
4.17 Ushqimet, materialet ushqyese, aditivët ushqimore ne përbërje te ushqimeve, substanca te tjera shtese ne fabrikimin e ushqimeve dhe produkte te veçanta te përdorura ne te ushqyerit e kafshëve nuk duhet te jene prodhuar nga organizma gjenetikisht te modifikueshëm apo produkte qe rrjedhin prej tyre.
5. Parandalimi i sëmundjeve dhe trajtimi veterinar
5.1 Parandalimi i sëmundjeve ne prodhimin blegtoral do te bazohet ne parimet e mëposhtme:
a) zgjedhja e racave dhe linjave te përshtatshme te kafshëve si specifikohet ne seksionin 3;
b) aplikimi i praktikave mbarështuese, te përshtatshme ne përputhje me kërkesat e çdo specie, qe inkurajon, stimulon rezistence te forte ndaj sëmundjeve dhe parandalimin e infeksioneve;
c) përdorimi i ushqimeve me cilësi te larte, se bashku me ushtrimet e rregullta fizike dhe
lëshimi ne kullote ndikojnë kështu ne stimulimin e mbrojtjes natyrale imunologjike te kafshëve;
d) sigurimi i një densiteti te përshtatshëm te kafshëve, ne mënyrë qe te shmanget mbingarkesa dhe ndonjë problem shëndetësor qe mund te rrjedhe.
5.2 Parimet e vendosura me sipër, do te kufizojnë problemet shëndetësore te kafshëve, kështu qe ato te mund te kontrollohen kryesisht nëpërmjet parandalimit.
5.3 Nëse, pavarësisht prej te gjitha masave te mësipërme, një kafshe sëmuret apo plagoset,
ajo duhet te trajtohet menjëherë, nëse është e nevojshme, te izolohet ne vende te përshtatshme.
5.4 Përdorimi i medikamenteve veterinare ne bujqësinë organike do te veproje konform
parimeve te mëposhtme:
a) Prodhimet fitoterapeutike (p.sh. ekstraktet bimore, përjashto antibiotiket, esencat etj.), produktet homeopatie (p.sh. substancat bimore, shtazore apo minerale) dhe oligoelementet (gjurme) dhe produktet e listuara ne pjesën C seksioni 3 te shtojcës II do te jene ne preference medikamentet veterinare allopatike te sintetizuara kimikisht ose antibiotiket, me kusht qe ndikimi i tyre terapeutik te jete efektiv për speciet e kafshëve dhe kushtet për te cilat synon trajtimi;
b) Ne qofte se përdorimi i produkteve te mësipërme nuk provon ose s'ka te ngjare te provoje efektivitet ne luftimin e sëmundjeve apo plagosjeve, për te shmangur vuajtjet dhe dhimbjet e kafshëve, antibiotiket apo medikamentet veterinare allopatike te sintetizuara kimikisht mund te përdoren nen përgjegjësinë e veterinerit;
c) Ndalohet përdorimi i medikamenteve veterinare allopatike te sintetizuara kimikisht apo
antibiotiket ne trajtimet parandaluese.
5.5 Përveç parimeve te mësipërme, do te aplikohen rregullat e mëposhtme:
a) Ndalohet përdorimi i substancave për te nxitur rritjen apo prodhimin, (përfshi antibiotiket, koksidiostatiket dhe te tjera shtesa artificiale për qëllime nxitjen e rritjes) dhe përdorimi i hormoneve apo substancave te njëjta për te kontrolluar riprodhimin (p.sh. induktimi apo sinkronizimi i estrusit), apo për qëllime te tjera.
b) Te autorizohen trajtimet veterinare te kafshëve, apo trajtimet e lokaleve, pajisjeve dhe mjeteve, përfshi përdorimin e medikamenteve veterinare imunologjie, kur një sëmundje njihet si prezentë ne një zone te veçante ne te cilën gjendet njësia prodhuese.
5.6 Kurdo qe te përdoren medikamentet veterinare, tipi i produktit duhet te regjistrohet ne mënyrë te qarte (duke përfshirë treguesit e substancave farmakologjike aktive te përmbajtura ne te) se bashku me detajet mbi diagnozat, përdorimin, metodat e administrimit, zgjatjen e trajtimit dhe periudhën e ndërprerjes te përcaktuar ne ligj. Ky informacion t'i deklarohet autoritetit apo trupit inspektues përpara tregtimit te kafshëve apo produkteve blegtorale si te prodhuara organikisht. Kafshët e trajtuara duhet te jene identifikuar ne mënyrë te qarte, individualisht, ne rastin e kafshëve te mëdha; ne grup apo individualisht, ne rastin e shpendëve dhe kafshëve te vogla.
5.7 Periudha ndërmjetëse midis administrimit te fundit me medikamente veterinare allopatike te një kafshe ne kushte normale përdorimi dhe prodhimi i lendeve ushqimore te prodhuara ne mënyrë organike nga kafshe te tilla duhet te zgjatet, gati te dyfishohet periudha e mësipërme e rregulluar me ligj ose, ne rastin kur kjo periudhe nuk specifikohet, ajo behet 48 ore.
5.8 Me përjashtim te vaksinimeve, trajtimeve antiparazitare dhe skemave te çrrënjosjes se detyrueshme te krijuar nga shteti, ne rastin kur një kafshe apo një grup kafshësh marrin me shume se 2 ose maksimumi tre prej trajtimeve me medikamente veterinare kimikisht te sintetizuara apo antibiotike brenda një viti (ose me shume se një cikël trajtimi nëse jetëgjatësia produktive e tyre është me pak sesa një vit) kafshët qe kane këtë problem ose prodhimet qe rrjedhin prej tyre nuk mund te shiten sikur te ishin prodhuar sipas këtij aneksi dhe kafshët duhet te ishin vendosur sipas periudhës se konvertimit te parashikuar ne seksionin 2 te kësaj shtojce, ne varësi te konsensit te autoritetit apo organizmit te kontrollit/inspektimit.
6. Praktikat e menaxhimit te mbarështimit, transporti dhe identifikimi i produkteve blegtorale
6.1 Praktikat zooteknike
6.1.1 Ne parim, riprodhimi i kafshëve te rritura ne mënyrë organike duhet te bazohet ne
metoda natyrale. Megjithatë, inseminimi artificial ndalohet. Ndalohen, gjithashtu, forma te tjera riprodhimi apo te ndihmës (p.sh. embrio-transfera).
6.1.2 Veprime te tilla si aplikimi i bandave elastike ne bishtin e deleve, prerja e dhëmbëve, prerja apo rregullimi i sqepave apo prerja e brirëve nuk duhet te jene praktika sistematike ne bujqësinë organike. Disa prej këtyre veprimeve mund, sidoqoftë, te autorizohen nga autoriteti apo organi inspektues për motive te sigurisë (p.sh. heqja e brirëve tek kafshët e reja) ose nëse synohet përmirësimi i shëndetit, mirëqenia apo higjiena e kafshëve. Veprime te tilla duhet te kryhen ne moshe te përshtatshme nga personel i kualifikuar, duke reduktuar ne minimum vuajtjet e kafshëve.
6.1.3 Kastrimi i kafshëve lejohet me qellim qe te ruhet cilësia e produkteve dhe praktikat e prodhimit tradicional (derrat e tipit për mish, demat e rinj, gjelat për mish), por vetëm sipas kushteve te vendosura ne frazën e fundit te paragrafit 6.1.2.
6.1.4 Ndalohet mbajtja e lidhur e kafshëve. Me gjithë këtë, siç del nga ky parim, autoriteti apo organi inspektues, mund te autorizoje këtë praktike për kafshe te veçanta sipas motivacionit te një operatori, kur kjo është e nevojshme për arsye sigurie dhe mirëqenie dhe një lidhje e tille është e kufizuar vetëm për një periudhe te kufizuar kohe.
6.1.5 Siç del nga ajo qe parashtrohet ne paragrafin 6.1.4, lidhja e gjedheve mund te praktikohet me kusht qe te sigurohen ushtrime te rregullta fizike dhe rritja te jete ne një linje me kërkesat e mirëqenies se kafshës me zonat komforte te shtresës si ne menaxhimin individual. Kjo, e autorizuar nga autoriteti apo organizmi inspektues (i kontrollit), te aplikohet për një periudhe kalimtare pesëvjeçare.
6.1.6 Me kufizimet ligjore qe vijnë me pas, gjedhet ne ekonomitë e vogla mund te fiksohen (lidhen) nëse nuk është e mundur te mbahen gjedhet ne grupe ne përshtatje me kërkesat e mbarëvajtjes se tyre ose te paktën dy here ne jave te çohen ne kullote apo hapësira te lira te hapura. Ky veprim, i cili duhet te autorizohet nga autoriteti apo organizmi inspektues, aplikohet ne ekonomitë qe kënaqin (plotësojnë) kërkesat natyrale lidhur me prodhimin organik te kafshëve.
6.1.7 Atje ku kafshët mbahen ne grup, madhësia e grupit duhet te varet nga faza e zhvillimit dhe nevojat e mirëqenies se specieve. Është e ndaluar mbajtja e kafshëve ne kondicion apo nen një regjim te ushqyeri qe mund te shkaktoje aneminë.
6.1.8 Mosha minimale për therjen e shpendëve është:
- 81 dite për pulat,
- 150 dite për gjelat,
- 49 dite për rosat Pekineze,
- 70 dite për rosat Muscovy
- 84 dite për rosakët Muscovy
- 92 dite për rosa bastarde (shtegtare)
- 94 dite për pulat afrikane
- 140 dite për gjelat e detit dhe patat

Kur prodhuesit nuk mund te aplikojnë moshat minimum te therjes, ata duhet te përdorin linja me rritje te ngadalte.
6.2 Transporti
6.2.1 Transporti i kafshëve duhet te kryhet ne mënyrë qe te kufizoje stresin e vuajtur nga
kafshët. Procesi i ngarkimit dhe i shkarkimit duhet te kryhet me kujdes dhe pa përdorimin e ndonjë tipi te stimulimit elektrik te kafshëve. Ndalohet përdorimi i qetësuesve allopatike para dhe gjate transportit.
6.2.2 Gjate periudhës qe sillet për t'u therur dhe deri ne therje, kafsha duhet te trajtohet ne mënyrë te tille qe te reduktohet ne minimum stresi.
6.3 Identifikimi i produkteve blegtorale
6.3.1 Kafshët dhe produktet blegtorale duhet te jene te identifikuara gjate gjithë fazave te prodhimit, përgatitjes, transportit dhe marketingut.
7. Mbeturinat organike (plehu) te kafshëve
7.1 E tere sasia e plehrave ne total, e përdorur ne një ekonomi, nuk mund t'i kaloje te 170 kg azot për vit/hektarë te përdorur ne një zone bujqësore. Nëse është e nevojshme, mund te reduktohet densiteti i kafshëve te stokuara për te shmangur mbingarkesën e kufizuar te shprehur me sipër.
7.2 Për te përcaktuar densitetin e përshtatshëm te kafshëve te referuar me sipër, njësite e kafshëve ekuivalent me 170 kg azot për vit/ha te zonës bujqësore e përdorur për kategori te ndryshme kafshësh do t'u referohen te dhënave te shprehura ne aneksin VII.
7.3 Ekonomitë qe praktikojnë metodën e prodhimit biologjik mund te krijojnë bashkëpunim me ekonomi dhe ndërmarrje te tjera, te cilat veprojnë ne përputhje me parashikimet e kësaj shtojce, me qellim shpërndarjen e plehrave te tepërta nga prodhimi organik. Ky limit maksimum prej 170 kg azot nga plehrat organike për vit/ha nga zona bujqësore e përdorur do te llogaritet bazuar ne te gjitha njësite e prodhimit organik te përfshirë ne një kooperim te tille.
7.3 Mjetet e destinuara për ruajtjen e plehrave organike te kafshëve duhet te jene te një kapaciteti te tille qe te parandalojnë ndotjen e ujit nga shkarkimet direkte ose nëpërmjet shkarkimeve dhe infiltrimeve te tokës.
7.4 Për te siguruar menaxhimin e sakte te plehrave, impiantet e ruajtjes se plehrave organike duhet te kenë një kapacitet ruajtjeje te caktuar për një periudhe te gjate te vitit, ne te cilën aplikimi ne toke i plehrave nuk është oportun apo kur aplikimi i tille ndalohet, ne rastet ku njësia prodhuese vendoset brenda një zone e përcaktuar si e prekshme (e ekspozuar) ndaj nitrateve.
8. Zonat e lira për lëvizje dhe strehimi i kafshëve
8.1 Parime te përgjithshme
8.1.1 Kushtet e strehimit për kafshët duhet te plotësojnë nevojat biologjike dhe etologjike (p.sh. nevojat e sjelljes qe lidhen me lirinë e lëvizjes dhe komfortin). Kafshët duhet te kenë akses te plote për ushqim dhe ujë. Izolimi, ngrohja dhe ventilimi i stallave duhet te siguroje qe qarkullimi i ajrit, niveli i pluhurave, temperatura, lagështia relative e ajrit dhe përqendrimi i gazit, te mbahen brenda limiteve te cilat nuk janë te dëmshme për kafshët. Stallat duhet te lejojnë një ventilim te mjaftueshëm dhe ndriçim natyral.
8.2 Ruajtja e densitetit te kafshëve dhe mbrojtja e vegjetacionit nga mbikullotja
8.2.1 Nuk është i detyrueshëm strehimi për kafshët ne zonat me kushte te përshtatshme klimaterike te cilat lejojnë qe kafshët te mund te jetojnë jashtë.
8.2.2 Densiteti i kafshëve neper stalla duhet te siguroje komfortin e mirëqenien e kafshëve ne funksion, ne mënyrë te veçante, te species, racës dhe moshës se kafshës. Gjithashtu, duhet te llogariten dhe nevojat e lëvizjes se kafshëve, qe varen ne mënyrë te veçante nga madhësia e grupit dhe e seksit te kafshëve. Densiteti optimum do te kërkojë te siguroje mirëqenien e kafshëve, duke u siguruar atyre hapësire te mjaftueshme për te qëndruar ne mënyrë te natyrshme, te shtrihen lehtësisht, te rrotullohen, te pastrojnë vetveten, te ndërmarrin te gjitha pozicionet natyrale dhe te bëjnë te gjitha llojet e lëvizjeve te tilla si shtriqje apo ndeshjet midis kafshëve.
8.2.3 Sipërfaqet minimale për strehimin e kafshëve dhe zonat jashtë tyre për lëvizjet e tyre (padoqet) dhe karakteristika te tjera te strehimit për specie dhe kategori te ndryshme kafshësh janë paraqitur ne aneksin VIII.
8.2.4 Densiteti i kafshëve te mbajtura ne kullote, vende te tjera me bimësi, ne toka mesatare, toka me lagështi, zona me shqopa dhe vendqëndrime natyrale apo gjysmenatyrale duhet te jete mjaft i ulet për te parandaluar rrëshqitjen e tokës dhe konsumin e gjithë bimësisë.
8.2.5 Stallat, ndërtesat, rrethimet, pajisjet dhe aparaturat duhet te pastrohen dhe dezinfektohen mjaft mire për te parandaluar kontaminimin dhe për te siguruar profilaksinë ndaj organizmave patogjene. Vetëm produktet e listuara ne pjesën e shtojcës II mund te përdoren për një pastrim dhe dezinfektim te tille te stallave dhe impianteve zooteknike. Feçet, urina dhe ushqimet e pangrëna apo te ndotura duhet te hiqen sa me shpesh si një nevoje për te minimizuar erën e keqe dhe te shmanget tërheqja e insekteve apo rodenteve. Vetëm produktet e listuara ne pjesën B seksioni 2 te shtojcës II mund te përdoren për eliminimin e insekteve apo dëmtuesve te tjerë ne ndërtesa (stalla) apo impiante te tjera ku mbahen kafshe.
8.3 Gjitarët
8.3.1 Te gjithë gjitarët duhet te kenë akses për ne kullota, padoqe apo zona te hapura për
lëvizjen e kafshëve, te cilat mund te jene pjesërisht te mbuluara dhe qe kafshët te mund t'i përdorin ato zona sipas kushteve fiziologjike te kafshëve, nëse e lejojnë kushtet dhe gjendja e tokës. Barngrënësit duhet te kenë akses kurdoherë qe e lejojnë kushtet.
8.3.2 Ne rastet kur barngrënësit kane mundësi kullotjeje gjate periudhës se kullotjes dhe ku sistemi i strehimit gjate dimrit u jep liri për te lëvizur kafshëve, duhet hequr dore nga detyrimi për te siguruar lëvizjen ne mjedise te hapura gjate dimrit.
8.3.3 Demat mbi 1 vjeç duhet te çohen ne kullote, padoqe apo zona te tjera te hapura. 8.304 Ne fazën përfundimtare te majmërisë gjedhet, derrat dhe dhente për prodhim mishi mund te mbahen ne stalla, me kusht qe kjo periudhe te mos e kaloje 1/5 e jetës se kafshës dhe ne ndonjë rast një periudhe prej maksimumi 3 muaj.
8.3.5 Stallat duhet te kenë dysheme te sheshte, por jo te lëmuar (te rrëshqitshme). Te paktën gjysma e gjithë dyshemesë duhet te jete solide dhe jo me konstruksion rrjet.
8.3.6 Stalla duhet te jete e përshtatshme, e pastër, me shtrese te thate dhe sipërfaqe te mjaftueshme, qe duhet te jete një konstruksion solid i pa rrëshqitshëm. Ne zonën e pushimit shtresa duhet te jete kashte ose tjetër material natyral i përshtatshëm. Shtresa mund te përmirësohet dhe pasurohet me ndonjë produkt mineral te autorizuar për përdorim si pleh ne bujqësinë organike ne përputhje me pjesën A te shtojcës II.
8.3.7 Ndalohet mbajtja e viçave ne bokse individuale pas moshës njëjavëshe.
8.3.8 Dosat mund te mbahen ne grupe, përveç atyre qe janë ne fazën e fundit te mbarsmërisë
dhe gjate periudhës se mëmëzimit (me gica ne gji). Gicat nuk duhet te mbahen ne Flat decks- ose ne bokse te përbashkëta. Padoqet duhet t'u japin mundësi derrave te gërryejnë dhe te lëvizin lirisht etj. Me qellim qe derrat te gërryejnë, mund te përdoren substanca te ndryshme.
804 Shpendët
804.1 Shpendët duhet te rriten ne mjedise te hapura dhe nuk duhet te mbahen ne kafaze. 804.2 Zogjtë duhet te pijen ujë ne ujera qe rrjedhin, pellgje apo afër liqeneve, kurdoherë qe e lejojnë kushtet e motit, me synim respektimin e kërkesave te mirëqenies se kafshëve apo kushteve higjienike.
804.3 Te gjitha llojet e ndërtesave për shpendët duhet te plotësojnë kushtet minimale si vijon:
- Me e pakta, 1/3 e ndërtesës duhet te jete solide, jo e rrëshqitshme apo konstruksion rrjete
dhe e mbuluar me një material te tille, si kashte, tallash rere apo torfe;
- Ne kafazet për pulat pjellëse duhet te këtë një pjese mjaft te madhe te dyshemesë për pulat
dhe për te grumbulluar jashtëqitjet;
- Ato duhet te kenë këmbalecë druri ne madhësinë dhe ne numrin ne përshtatje me madhësinë e grupit dhe te zogjve siç parashtrohet ne aneksin VIII;
- Ato duhet te kenë brima hyrje/dalje te një madhësie te përshtatshme për zogjtë dhe këto te
kenë te paktën 4 m2 për 100 m2 te sipërfaqes se nevojshme për zogjtë.
- çdo kafaz nuk duhet te përmbajë me shume se:
- 4800 zogj,
- 3000 pula pjellëse,
- 5200 pula afrikane;
- 4000 rosa Muscovy apo Pekini ose 3200 rosake Muscovy apo Pekini apo te vegjlit e tyre;
- 2500 gjela, pata ose gjela deti;
- Sipërfaqja e përdorshme ne total ne strehimet e shpendëve për prodhimin e mishit ne një
njësi te vetme prodhimi nuk duhet t'i kaloje te 1600 m2.
8.4.4 Ne rastin e pulave prodhuese drita natyrale duhet te shtohet me mjete artificiale për te siguruar një maksimum prej 16 orësh ndriçim ne dite me një periudhe pushimi te pakthyeshme pa ndriçim artificial prej te paktën 8 orësh.
8.4.5 Pulat duhet te mbahen dhe te rriten ne mjedise te hapura, kurdoherë qe e lejojnë kushtet e motit dhe sa here qe është e mundur. Kjo periudhe duhet te zërë te paktën 1/3 e jetës se tyre. Këto mjedise te hapura te jene te mbuluara kryesisht me vegjetacion, te siguruara me mjete mbrojtëse dhe t'u lejoje kafshëve qe te kenë lugje (ene) ne numër te përshtatshëm për te pire e për te ngrënë.
8.4.6 Për arsye shëndetësore, ndërtesa duhet te këtë boshllëqe te lira midis dy grupeve shpendësh te rritura. Ndërtesat dhe mjediset e tjera te pastrohen dhe te dezinfektohen gjate kësaj kohe. Përveç kësaj, kur rritja e çdo tufe shpendësh ka përfunduar, vendi ku u mbajtën shpendët do te lihet bosh për te lejuar rigjenerimin e vegjetacionit dhe për arsye shëndetësimi te saj. Këto kërkesa nuk do aplikohen për një numër te vogël shpendësh, te cilat nuk mbahen ne këto zona dhe te cilat mbahen te lira gjate gjithë ditës.
8.5 Kufizime te përgjithshme ne strehimin e kafshëve
8.5.1 Siç rrjedh dhe nga kërkesat e parashtruara ne paragrafin 8.3.1, 8.4.2, 8.4.3 dhe 8.4.5
dhe densiteti i mbajtjes parashtrohet ne aneksin VIII, autoriteti kompetent mund te autorizoje kufizime nga kërkesat e këtyre paragrafëve dhe prej shtojcës VIII për një periudhe te përkohshme qe përfundon ne 31 dhjetor 2010. Ky kufizim mund te aplikohet vetëm ne ekonomitë blegtorale qe kane ndërtesa (strehime) te ndërtuara përpara hyrjes ne fuqi te këtij ligji dhe për me tepër ne rast se këto strehime veprojnë afërsisht ne përputhje me rregullat e caktuara ne këtë ligj dhe qe kane te bëjnë me prodhimin blegtoral organik.
8.5.2 Operatoret qe përfitojnë nga ky kufizim, do te prezantojnë, për autoritetin kompetent, një plan qe përmban marrëveshjet te cilat sigurojnë, ne fund te kufizimit, përputhshmëri me parashikimet e këtij aneksi.

C. Bletaria dhe produktet qe merren prej saj
1. Parime te përgjithshme
1.1 Bletaria është një aktivitet qe kontribuon ne mbrojtjen e mjedisit dhe bujqësisë dhe
prodhimit pyjor nëpërmjet pllenimit qe kryhet nga bletët.
1.2 Kualifikimi i produkteve te bletëve si produkte organike është i lidhur ngushte me dy karakteristika te trajtimit te koshereve dhe te cilësisë se mjedisit. Ky kualifikim varet gjithashtu nga kushtet e mbledhjes, përpunimit dhe ruajtjes (magazinimit) te produkteve nga bletët.
1.3 Kur një operator mban disa njësi me blete ne te njëjtën zone, te gjitha njësite duhet te veprojnë ne përputhje me kërkesat e kësaj shtojce. Siç del nga ky parim, një operator mund te mbaje (mbarështojë) njësi duke mos vepruar ne përputhje me këtë shtojce, me kusht qe te gjitha kërkesat e kësaj shtojce te plotësohen, me përjashtim te parashikimeve te parashtruara ne paragrafin 4.2 për vendosjen e parqeve te bletëve. Ne atë rast, produkti nuk mund te shitet sipas metodave te prodhimit organik.
2. Periudha e konversionit
2.1 Produktet e bletëve mund te shiten sipas metodës se prodhimit organik vetëm nëse kushtet e rregullave te tanishme janë respektuar për te paktën një vit. Gjate periudhës se
konversionit, dylli te zëvendësohet sipas kërkesave te shtruara ne paragrafin 8.3.
3. Origjina e bletëve
3.1 Ne zgjedhjen e racave duhet te llogaritet kapaciteti i kafshëve për t'u adoptuar ne kushtet e rajonit, vitaliteti i tyre, si dhe rezistenca e tyre ndaj sëmundjeve. Preference t'u jepet racave evropiane te bletëve mellifere dhe ekotipeve te tyre lokale.
3.2 Parqet e bletëve krijohen nga ndarja e kolonive ose përftohen nga tufa bletësh apo
koshere nga njësi qe veprojnë ne përputhje me parashikimet e kësaj shtojce.
3.3 Si rrjedhim i pare, ne varësi te aprovimit te mëparshëm nga autoriteti apo organizmi inspektues, parqet e bletëve qe ekzistojnë ne njësite prodhuese qe nuk veprojnë sipas rregullave te kësaj shtojce mund te konvertohen.
3.4 Si rrjedhim i dyte, nga tufat e bletëve kërkohet nga bletërritësit te mos prodhohet sipas
kësaj shtojce gjate një periudhe kalimtare dyvjeçare ne varësi te periudhës se konversionit.
3.5 Si rrjedhim i trete, rindërtimi i parqeve te bletëve do te autorizohet nga autoriteti apo organizmi i kontrollit, ne rastin e mortalitetit te larte te kafshëve te shkaktuar nga rrethana shëndetësore apo katastrofike kur nuk janë disponibel parqet qe veprojnë sipas kësaj shtojce, ne varësi te periudhës se konversionit.
3.6 Si rrjedhim i katërt, për rinovimin e parqeve me 10% ne vit te mbretëreshave dhe te bletëve qe nuk veprojnë ne përputhje me këtë shtojce mund te inkorporohen ne njësite e prodhimit organik ato mbretëresha dhe blete te vendosura ne koshere me flete dylli qe vijnë nga njësite e prodhimit organik. Ndërkohë nuk aplikohet periudha e konversionit.
4. Vendosja e parqeve te bletëve
4.1 Autoriteti kompetent ne MBU duhet te përcaktojë rajonet apo zonat ku nuk mund te
praktikohet apikultura qe t'i përgjigjet kërkesave te kësaj shtojce. Një harte ku te listohet vendosja e përshtatshme e koshereve, siç parashikohet ne aneksin III pjesa A1 seksioni 2 do te sigurohet për autoritetin apo organizmin inspektues nga bletërritësit. Kur zona te tilla nuk identifikohen, bletërritësit duhet te sigurojnë autoritetin apo organizmin inspektues me një dokument dhe evidence te përshtatshme, qe përmban një analize te përshtatshme nëse është e nevojshme, për te demonstruar qe zonat ku mbahen kolonitë e tij plotësojnë kushtet e kërkuara ne këtë shtojce.
4.2 Vendosja e parqeve duhet te jete e tille qe:
a) te sigurojnë mjaft nektar natyral, menja (mjaltë i prodhuar nga konsumi i paraziteve), dhe
burime poleni për bletët dhe ujë te mjaftueshëm;
b) e tille te jete brenda një rrezeje prej 3 km nga vendosja e parkut, burimet e nektarit dhe polenit konsistojnë kryesisht ne bimët e prodhuara ne mënyrë organike dhe/ose bimësinë spontane, sipas kërkesave te nenit 6 dhe aneksit I te kësaj shtojce;
c) te ruaje distance te mjaftueshme nga burimet e prodhimit bujqësor qe mund te çojnë lehtësisht ne ndotjen p.sh.: qendrat urbane, rrugët, zonat industriale, vendet ku trajtohen plehrat etj. Autoritetet apo organizmat inspektues do te krijojnë masa për te siguruar këtë kërkesë.
Kërkesat e mësipërme nuk aplikohen ne zonat ku nuk ka lulëzim ose kur kosheret janë
inaktive (periudhën letargjike).
5. Ushqimi
5.1 Ne fund te sezonit prodhues kosheret duhet te lihen me rezerva mjalti dhe poleni te
mjaftueshëm për te mbijetuar gjate periudhës se dimrit.
5.2 Ushqyerja artificiale e kolonive autorizohet kur mbijetesa e koshereve rrezikohet nga kushtet ekstreme te klimës. Te ushqyerit artificial do te behet me mjaltë te prodhuar ne mënyrë organike, e preferueshme është ajo nga e se njëjtës njësi prodhimi organik.
5.3 Si rrjedhim i pare i paragrafit 5.2, autoriteti kompetent mund te autorizoje përdorimin e shurupit te sheqerit, te prodhuar ne mënyrë organike, ose melasa e sheqerit organik ne vend te mjaltit te prodhuar organikisht me ushqim artificial, ne mënyrë te veçante kur kërkohet nga kushtet klimatike dhe provokohet kristalizimi i mjaltit.
5.4 Si rrjedhim i dyte, shurupi i sheqerit, melasa e sheqerit dhe mjalti qe nuk mbulohen nga kjo rregullore mund te autorizohet nga autoriteti apo organizmi i inspektimit për ushqimin artificial gjate një periudhe kalimtare dyvjeçare.
5.5 Informacioni i mëposhtëm do te hyje ne regjistrat e parkut te bletëve, lidhur me përdorimin e ushqimit artificial, tipin e produktit, datën, sasinë dhe kosheret ku është përdorur.
5.6 Produktet e tjera te ndryshme nga ato te paraqitura ne paragrafët 5.1 deri 5.4 nuk mund
te përdoren ne bletari, te cilat veprojnë ne përputhje me këtë shtojce.
5.7 U shqimi artificial mund te përdoret vetëm ndërmjet periudhës se vjeljes se fundit te
mjaltit dhe 15 dite para se te filloje grumbullimi j nektarit te ri.
6. Parandalimi i sëmundjeve dhe trajtimet veterinare
6.1 Parandalimi i sëmundjeve ne bletari duhet te bazohet ne parimet e mëposhtme:
a) seleksionimi i racave te përshtatshme rezistente;
b) aplikimi i praktikave te caktuara qe inkurajojnë rezistence te fuqishme ndaj sëmundjeve dhe parandalojnë infeksione, te tilla si: zëvendësimi i rregullt i mëmave (mbretëreshave), kontroll sistematik i koshereve për te zbuluar ndonjë anomali shëndetësore, kontrolli i numrit te meshkujve ne koshere, dezinfektimi i materialeve dhe pajisjeve ne mënyrë periodike, shkatërrimi i materialeve apo burimeve kontaminuese, ripërtëritja e rregullt e fletëve te dyllit dhe rezerva te mjaftueshme te polenit dhe mjaltit ne koshere.
6.2 Nëse pavarësisht prej te gjitha masave parandaluese te mësipërme kolonitë sëmuren ose infektohen, ato duhet te trajtohen ne mënyrë te menjëhershme dhe nëse është e nevojshme kolonitë duhet te vendosen ne parqe te izoluara.
6.3 Përdorimi i medikamenteve veterinare ne bletari, te cilat veprojnë sipas kësaj shtojce qe
vepron sipas parimeve te mëposhtme:
a) Ato mund te përdoren përkohësisht ne përputhje me përdorimin e autorizuar nga autoriteti kompetent.
b) Përdorimi i produkteve fitoterapike dhe homeopatike duhet te këtë përparësi ndaj produkteve allopatike te sintetizuara kimikisht, te cilat sigurojnë efekte terapeutike efektive ne kushte ne te cilat tentohet ky trajtim.
c) Nëse përdorimi i produkteve te mësipërme do te provoje ose ne te kundërt nuk do provoje se janë efektive për te çrrënjosur një sëmundje apo infeksion i cili rrezikon shkatërrimin e kolonive, medikamentet allopatike te sintetizuara kimikisht mund te përdoren nen përgjegjësinë e veterinerit, apo personave te tjerë te autorizuar nga MBU, pa paragjykimin për parimet e paraqitura ne paragrafët e mësipërm (a) dhe (b).
d) Ndalohet përdorimi i medikamenteve allopatike kimikisht te sintetizuara për profilaksi.
e) Duke ruajtur parimin ne 6.3.a) acidi formik, acidi laktik, acetik dhe oksalik dhe substancat e mëposhtme: mental, timol, eukaliptol apo kamfor, mund te përdoren ne rastet e infektimit me Varroa jakobsoni.
6.4 Përveç parimeve te mësipërme, do te autorizohen trajtimet veterinare apo trajtimet e koshereve, fletëve te dyllit etj., te cilat janë ne përputhje me legjislacionin kombëtar apo komunitar.
6.5 Nëse një trajtim i aplikuar me produkte allopatike te sintetizuara kimikisht, gjate një periudhe te tille, kolonitë e trajtuara duhet te vendosen ne parqe te izoluara dhe i gjithë dylli duhet te zëvendësohet me dyllë sipas kushteve te vendosura ne këtë shtojce. Për pasoje, periudha e konversionit e një viti do te aplikohet ne ato koloni.
6.6 Kërkesat e paraqitura ne paragrafët e mëparshëm nuk aplikohen ne produktet e përmendura ne paragrafin 6.3 (e).
6.7 Kurdoherë qe përdoren produktet mjekësore veterinare, është e domosdoshme te deklarohet tipi i produktit (përfshi tregimin e substancave aktive forma alogjike aktive) se bashku me detaje mbi diagnozën, përmbajtja, mënyra e përdorimit, zgjatja e trajtimit dhe te periudhës e rekomanduar ligjërisht, duhet te jene te regjistruar dhe te deklaruara mjaft qarte për autoritetin apo organizmin inspektues përpara se produktet te tregtohen si te prodhuara organikisht.
7. Praktikat e mbarështimit zooteknik dhe identifikimi
7.1 Ndalohet shkatërrimi i bletëve ne fletët e dyllit si metode qe shoqëron procesin e grumbullimit te produkteve te bletarisë.
7.2 Ndalohet dëmtimi (thermimi) i krahëve te mëmave (mbretëreshave).
7.3 Lejohet zëvendësimi i mbretëreshës nëpërmjet vrasjes se mëmës se vjetër.
7.4 Lejohet praktika e shkatërrimit te tufës se meshkujve vetëm për te ruajtur (mbajtur)
infestimin nga Varroa jakobsoni.
7.5 Ndalohet përdorimi i kimikateve sintetike me ere te keqe gjate operacionit te vjeljes se
mjaltit.
7.6 Zona ku është vendosur parku duhet te regjistrohet se bashku me identifikimin e koshereve. Duhet te informohet autoriteti ose organi i kontrollit për lëvizjen e parkut brenda një kohe sipas një marrëveshjeje me autoritetin ose organin e kontrollit.
7.7 Kujdes i veçante duhet te tregohet për te siguruar vjelje te përshtatshme, përpunimin, si dhe ruajtjen e prodhimeve te bletarisë. Te gjitha masat qe veprojnë ne përputhje me këto kërkesa do te regjistrohen.
7.8 Heqja e hojeve dhe veprimet e vjeljes se mjaltit te regjistrohen ne regjistrin e parkut.
8. Karakteristikat e koshereve dhe materialet e përdorura ne bletari
8.1 Kosheret te ndërtohen detyrimisht nga materiale natyrale qe nuk paraqesin rreziqe te
kontaminimit te ambientit apo prodhimet e bletarisë.
8.2 Me përjashtim te produkteve te përmendura ne paragrafin 6.3 (e), ne koshere mund te
përdoren vetëm produkte natyrale, si propolis, dyllë dhe vajra bimore.
8.3 Dylli i bletës për te bere fletët e reja te dyllit duhet te vijnë nga njësite e prodhimit organik. Ne kuadër te kufizimeve, ne mënyrë te veçante ne rastin e impianteve te reja ose gjate periudhës se konversionit, dylli i zakonshëm mund te autorizohet nga autoritetet dhe organet e kontrollit ne rrethana te jashtëzakonshme, aty ku nuk ka dyllë te prodhuar ne mënyrë organike ne treg dhe me kusht qe te vije nga pjesa e sipërme e kosheres.
8.4 Ndalohet përdorimi i fletëve te dyllit te cilat përmbajnë blete, larva, meshkuj etj., gjate
kohës se grumbullimit te mjaltit.
8.5 Për mbrojtjen e materialeve (korniza, koshere dhe hojet e dyllit), ne mënyrë te veçante nga dëmtuesit, lejohen vetëm produktet e përshtatshme te listuara ne pjesën B seksioni 2 i shtojcës II.
8.6 Lejohen trajtimet fizike si avull apo flaka direkte.
8.7 Për pastrimin dhe dezinfektimin e materialeve, ndërtesave, pajisjeve, aparatura ose produktet e përdorura ne bletari, lejohen te përdoren vetëm substancat e listuara ne aneksin II.

PJESA E

ANEKSI II

A. Plehrat dhe pasuruesit e tokës
Kushtet e përgjithshme për te gjitha produktet:
- përdoren vetëm ne përputhje me vendimet e shtojcës A;
- përdoren vetëm ne përputhje me vendimet e legjislacionit për daljen ne treg dhe përdorimin e produkteve ne fjale, te zbatueshme ne bujqësinë e përgjithshme te shtetit ku produkti është përdorur.

Emri Përshkrimi, kërkesat për përbërjen, kushtet e përdorimit
Produkte te përbëra ose
produkte qe përmbajnë
vetëm materiale te listuara
me poshtë
Plehu i fermës Produkt qe përmban një përzierje te jashtëqitjeve te kafshëve dhe
lendeve bimore (shtrati i kafshëve)
Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues.

Te dhëna për speciet e kafshëve
I ardhur nga një ekonomi e gjere
Plehu i fermës i thare Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
dhe plehu i shpendëve
i dehidratuar Te dhëna për speciet e kafshëve

I ardhur nga një ekonomi e gjere
Jashtëqitjet e përbëra te Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
kafshëve, duke përfshire
plehun e shpendëve dhe Te dhëna për speciet e kafshëve
plehun e përbëre te fermës Te ndaluara ne qofte se vijnë nga rritje industriale
Jashtëqitjet e lëngshme Përdoret pas fermentimit te kontrolluar dhe/ose hollimit te te kafshëve përshtatshëm

Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues

Te dhëna për speciet e kafshëve

Te ndaluara ne qofte se kane origjine nga rritje industriale
Mbeturina shtëpiake te Produkte te fituara nga mbeturinat shtëpiake te ndara sipas përbëra ose te fermentuara origjinës, te cilat i janë nënshtruar përzierjes ose fermentimit
anaerobik për prodhimin e biogazit

Vetëm mbeturina bimore dhe shtazore

Vetëm kur prodhohen nga një sistem grumbullimi te mbyllur dhe te monitoruar, te pranuar nga shteti anëtar

Maksimumi i përqendrimeve ne mg/kg ne lende te thate:
kadmium: 0.7; bakër: 70; nikel: 25; plumb: 45; zink: 200; merkur: 0.4; krom (i përgjithshëm): 70; krom (VI): 0 (*)

Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Turbe Përdorim i kufizuar ne hortikulture (floriculture, arboriculture, fidanishte)
Argjilat (p.sh. Perlite,
vermiculite etj.)
Mbetjet e kërpudhave Përbërja fillestare e substratit duhet te jete e kufizuar ne produktet e listës aktuale
Jashtëqitjet e krimbave
(paraziteve) dhe insekteve
Guano Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Materiale bimore te përziera Produkte te fituara nga përzierja e materialeve bimore, te cilat i ose te fermentuara janë nënshtruar përzierjes ose fermentimit naerobik për
prodhimin e biogazit

Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Produkte ose nënprodukte Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
me origjine shtazore si
me poshtë:
miell gjaku
miell thundrash
miell brirësh
miell kockash
miell peshku
miell mishi
miell puplash, flokësh Maksimumi i përqendrimit ne mg/kg te lendes se thate te kromit (VI)
leshi
gëzofi
flokë Maksimumi i përqendrimit ne mg/kg te lendes se thate te kromit (VI)
produkte bulmeti

Produkte dhe nënprodukte
me origjine bimore për plehra
(p.sh; miell farash vajore,
lëvozhga kakaos, mbështjellja
e maltit etj:)

Leshterikët dhe produktet Te fituara direkt nga:
me baze leshteriku i) përpunime fizike qe përfshijnë dehidratimin, ngrirjen dhe copëtimin
ii) ekstraktim me tretësirë ujore ose acide dhe/ose tretësirë bazike
iii) fermentimi
Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Pluhur sharre dhe tallash druri Dru i patrajtuar kimikisht pas prerjes
Lëvore druri e përbëre Dru i patrajtuar kimikisht pas prerjes
Hi druri Nga dru i patrajtuar kimikisht pas prerjes
Shkëmbinj te bute me baze Përmbajtje e kadmiumit me e vogël ose e barabarte me 90 fosfate mg/kg P205
Fosfat alumin-kalcium Përmbajtje e kadmiumit me e vogël ose e barabarte me 90
mg/kg P205
Përdorimi i kufizuar i tokave bazike (pH > 7.5)
Skoriet bazike Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Kripe kaliumi e papërpunuar Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
(p. sh. kainit, silvinit etj.)
Sulfat kaliumi, mundësisht Produkt i fituar nga kripa e kadmiumit e papërpunuar me te përmbaj, kripe magnezi proces ekstraktimi fizik dhe gjithashtu te përmbajë mundësisht
kripëra magnezi
Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Karbonit kalciumi me
origjine natyrale
(p.sh. shkumës, gurë
gëlqeror, shkumës fosfatik etj)

Karbonit magnezi dhe Vetëm me origjine natyrale
kalciumi me origjine
natyrale (p.sh. shkumës
magnezin, gurë gëlqeror
magnezi etj.) Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues

Sulfat magnezi (psh kieserite)
Tretësirë klorur kalciumi Trajtues i gjetheve te pemës se mollës, pas identifikimit te mangësisë se kalciumit
Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Sulfat kalciumi (gips) Vetëm me origjine natyrale
Gëlqere industriale nga Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
prodhimi i sheqerit
Squfuri elementar Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Elementet gjurme Nevoja e njohjes nga autoriteti ose organizmi inspektues
Klorur kaliumi Vetëm kripe guri
Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Miell guri

B. Pesticidet
1. Produktet për mbrojtjen e bimëve
Kushtet e përgjithshme te zbatueshme për te gjitha produktet e përbëra ose qe përmbajnë
substancat aktive te mëposhtme:
- përdoren ne përputhje me vendimet e shtojcës I;
- vetëm ne përputhje me vendimet specifike te legjislacionit te produkteve te mbrojtjes se bimëve, zbatueshëm ne shtetin anëtar ku produkti është përdorur.

I. Substancat me origjine bimore ose shtazore

Emri Përshkrimi, kërkesat për përbërjen, kushte e përdorimit
Azadiraktina e ekstraktuar Insekticide
nga Azadirachta indica Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues

Dyllë blete Agjente krasitës
Xhelatine Insekticide
Proteina te hidrolizuara Atraktues
Vetëm ne aplikime te autorizuara e kombinuar me produkte te tjera te përshtatshme te shtojcës II, pjesa B
Lecitina Fungicid
Ekstrakte nga Nicotiana Insekticid
tabacum (tretësirë ujore)
Vetëm kundër morrave ne pemët e frutave subtropikale (p.sh. portokall, limonë) dhe frutave tropikale (p.sh. banane)
Përdoret vetëm ne fillim për bimët tropikale

Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Vajra bimore (p.sh. vaj mente, Insekticid, acaride, fungicide dhe ngadalësues i mbirjes
vaj pishe, vaj qimioni)
Piretrin ekstraktuar nga Insekticid
Chrysanthemum
Cinerariaefolium Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Kuasia ekstraktuar nga Quassia amara Insekticid, neverite (jo atraktues)
Rotenone ekstraktuar nga Derris spp. Insekticid
dhe Lonchocarpus spp. dhe
Terohrosia sPP. Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues

II. Mikroorganizmat e përdorura për kontrollin biologjik te dëmtuesve

Emri Përshkrimi, kërkesat për përbërjen, kushte e përdorimit
Mikroorganizmat (baktere, viruse dhe
kërpudha) p.sh. Bacillus thuringiensis,
Granulose virus eti. Vetëm produkte te pamodifikuara gjenetikisht



III. Substancat e përdorura ne kurthe dhe/ose shpërndarje
Kushtet e përgjithshme:
Kurthet dhe/ ose shpërndarjet mund te parandalojnë penetrimin e substancave ne mjedis dhe ndalojnë kontaktin e substancave me bimët e kultivuara.
Kurthet duhet te mblidhen pas përdorimit dhe te mbahen ne vende te sigurta.

Emri Përshkrimi, kërkesat për përbërjen, kushte e përdorimit
Fosfat diamoni Atraktues

Vetëm ne kurthe

Metaldehid Moluskicid

Vetëm ne kurthe qe përmbajnë neveritës për speciet e kafshëve te mëdha

Feromonet Atraktues; me sjellje shkatërruese, seksuale

Vetëm ne kurthet dhe shpërndarësit

Piretroidet (vetëm Insekticid
deltametrin ose
lambdaksihalotrin)

Vetëm ne kurthe me atraktues specifik

Vetëm kundër Batrocera oleae dhe Ceretitis capitata

Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues

IV. Substanca te tjera te përdorimit tradicional ne bujqësinë organike

Emri Përshkrimi, kërkesat për përbërjen, kushte e përdorimit
Bakër ne formën e Fungicide
hidroksidit te bakrit,
oksiklorurit te bakrit,
sulfat bakri (tribazik), Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
oksid bakri

Etilen Për ruajtjen e ngjyrës se bananes
Kripe kaliumi i acideve
yndyrore (sapun i bute) Insekticid
Kalinite Parandalues i pjekjes se bananes
Polisulfit kalciumi Fungicid, insekticid, acaricid

Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues
Vaj parafine Insekticid, acaricid
Vajra minerale Insekticide, fungicide

Vetëm ne pemët frutore, vreshta , ullinj dhe bime tropikale (p.sh. banane)

Nevoja e njohjes nga organizmi certifikues

Permanganat kaliumi Fungicide, baktericide

Vetëm ne pemët frutore, ullinj dhe vreshta

Rërë kuarcore Neveritës

Squfur Fungicid, acaricid, neveritës

2. Produkte për kontrollin e dëmtuesve dhe sëmundjeve ne stalla dhe impiante:
Produkte te listuara ne seksionin 1.
Rodenticidet.

C. Ushqimi i kafshëve
1. Materialet ushqyese me origjine bimore
1.1 Drithërat, produktet dhe nënproduktet e tyre. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat
e mëposhtme:
Tërshëre si kokërr, tufe, lëvore dhe krunde;
Elbi si kokërr, proteinë dhe miell mesatar dhe krunde;
orizi si kokërr, oriz i thyer, krunde dhe embrion; meli si kokërr;
Thekër si kokërr, miell mesatar dhe krunde;
Sorghum si kokërr;
gruri si kokërr, miell mesatar, krunde, ushqim glutinoz, gluten dhe embrion;
drithëra
Triticale si kokërr;
Misër si kokërr, krunde, miell mesatar, embrion dhe gluten;
Maltë;
1.2 Farat vajore, frutat vajore, produktet dhe nënproduktet e tyre. Ne këtë kategori janë
përfshirë substancat e mëposhtme:
fara te pjekura, embrioni dhe cipa;
farat e sojës si fare, e pjekur, embrioni dhe cipa;
fara e lulediellit si fare dhe embrion;
pambuku si fare dhe embrion fare;
fara e lirit si fare dhe embrion;
kokrra palmës si embrion;
farat e pjekura te rrepës se bardhe si embrion dhe lëvore;
farat e kungullit e pjekur;
pulpa ullirit (nga ekstraksioni fizik i ullinjve).
1.3 Farat leguminoze, produktet dhe nënproduktet e tyre. Ne këtë kategori janë përfshirë
substancat e mëposhtme:
bizele si fare;
buxhak si fare e marre nga një trajtim i përshtatshëm me nxehtësi;
bizele si fare, miellra mesatare dhe krunde;
batha si fare, miellra mesatare dhe krunde;
lupini si fare.
1.4 Zhardhokët rrënjore, produktet dhe nënproduktet e tyre. Ne këtë kategori janë përfshirë
substancat e mëposhtme:
pulpa e panxhar sheqerit,
panxhar i thare,
patate,
patate e ëmbël,
maniok si rrënje,
pulpa e patates (nënprodukt i ekstraktimit te niseshtesë se patates)
niseshteja e patates,
proteina e patates.
1.5 Fara dhe fruta te tjera, produktet dhe nënproduktet e tyre. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e mëposhtme:
pulpa e agrumeve,
pulpa e mollës,
pulpa e domates,
pulpa e rrushit.
1.6 Foragjeret dhe forazhet e trasha. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e mëposhtme:
jonxhe
miell jonxhe,
tërfil,
miell tërfili,
bari (marre nga bimët foragjere),
miell bari,
sane,
silazh,
kashte drithërash,
rrënje bimësh për foragjere.
1.7 Bime te tjera, produktet dhe nënproduktet e tyre. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e mëposhtme:
melasa si agjent lidhës ne ushqimet e përbëra me miell aglash (marre nga tharja dhe shtypja e aglave dhe te lara për te reduktuar përmbajtjen e jodit);
pluhurat dhe ekstraktet e bimëve;
ekstrakti i proteinave bimore (për kafshët e reja);
erëzat dhe aromat.
2. USHQIMI PER KAFSHE ME ORIGJINE SHT AZORE
2.1 Qumështi dhe nënproduktet e tij. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e
mëposhtme:
Qumësht i freskët, qumësht pluhur, qumësht i skremuar, qumësht i skremuar pluhur, gjalpë, gjalpë pluhur, hirre, hirre pluhur, hirre pluhur me pak sheqer, proteinat e hirrës pluhur (ekstraktuar me trajtim fizik), kazein pluhur dhe laktozë pluhur.
2.2. Peshk dhe kafshe te tjera deti, produktet dhe nënproduktet e tyre. Ne këtë kategori janë
përfshirë substancat e mëposhtme:
peshk, vaj peshku dhe vaj i parafinuar i mëlçisë se merlucit;
peshk moluskan, hidrolizat dhe proteolizat te marra nga veprimi i një enzime, ne forme te tretshme ose jo, miell peshku.
3. USHQIMI PER KAFSHE ME ORIGJINE MINERALE
Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e mëposhtme:
Natriumi:
kripe deti e parafinuar
kripe guri e papërpunuar
sulfat natriumi
karbonit natriumi
bikarbonat natriumi
klorur natriumi
Kalcium:
Guaskat e kafshëve ujore (përfshirë kockat e sepjeve)
karbonit kalciumi
laktat kalciumi
glukonat kalciumi
Fosfori:
precipitati i fosfatit bikalcik i kockave
fosfat bikalcik i defluorinuar
Squfuri :
sulfat natriumi

D. Shtesat ushqimore ne ushqimin për kafshe, substanca te caktuara te përdorura ne ushqyerjen e kafshëve dhe lendet ndihmese te përpunimit te përdorura ne ushqimet e kafshëve
1. SHTESAT USHQIMORE NE USHQIMIN PER KAFSHE
1.1 Elementet gjurme. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e mëposhtme:


E1 Hekuri:
karbonit hekuri (II)
sulfat hekuri (II) monohidrat
oksid ferric (III)

E2 Jodi:
Jodur kalciumi, anhider
Jodur kalciumi, hekzahidrat
Jodur lakciumi

E3 Kobalt:
sulfat kobalti (II), monohidrat dhe/ose heptahidrat
karbonati bazik i kobaltit (II), monohidrat

E4 Bakër:
oksid bakri (II)
karbonati bazik I bakrit (II), monohidrat
sulfati bakrit (mono dhe/ose tetrahidrat

E5 Mangani:
karbonit mangani (II)
oksid mangani dhe oksid manganik
sulfat mangani (II), mono dhe/ose tetrahidrat

E6 Zink:
karbonit zinku
oksid zinku
sulfat zinku, mono dhe/ose hevtahidrat
E7 Molibden:
molibdat amoni, molibdat natriumi

E8 Seleni:
selenat natriumi
selenit natriumi

1.2 Vitaminat, provitaminat dhe substancat e përcaktuara mire kimikisht qe kane efekt te
ngjashëm. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e mëposhtme:
- te preferueshme marre nga lende te para qe ndodhen ne mënyrë natyrale ne ushqimin për kafshët,
- vitaminat sintetike identike me vitaminat natyrale verem për kafshët monogastrite.
1.3 Enzimat.
1.4 Mikroorganizmat.
1.5 Konservantet. Ne këtë kategori janë përfshirë substancat e mëposhtme:
E 236 Acidi formik vetëm për silazhe
E 260 Acidi acetik vetëm për silazhe
E 270 Acidi laktik vetëm për silazhe
E 280 Acidi propionik vetëm për silazhe
1.6 Agjentet lidhës, antiglomerantet dhe koaguluesit. Ne këtë kategori janë përfshirë
substancat e mëposhtme:
E 551b Silice koioidale
E 551c Kiselgur
E 553 Sepiolit
E 558 Bentonit
E 559 Argjili kaolinitike
E 561 Vermikulite
E 599 Perlite
2. Produkte te caktuara te përdorura ne ushqyerjen e kafshëve.
Ne këtë kategori janë përfshirë produktet e mëposhtme:
2.1 Lendet ndihmese te përpunimin për silazh. Ne këtë kategori janë përfshirë produktet e
mëposhtme:
- kripa e detit, kripa e gurit e papërpunuar, enzimat, majatë, hirra, sheqeri, pulpa e panxhar
sheqerit, mielli i grurit, melasa dhe bakteret laktike, acetike, formike dhe propionike.
Kur kushtet e motit nuk lejojnë fermentimin e duhur, autoriteti ose organizmi inspektues mund te autorizoje përdorimin e acideve laktike, formike, propionike dhe acetike për prodhimin e silazhit.

E. Produktet e autorizuara për pastrimin dhe dezinfektimin e stallave dhe impianteve (p.sh.
pajisje dhe ene)
Sapun kaliumi dhe natriumi
Ujë dhe avull
Qumësht gëlqereje
Gëlqere
Gëlqere e pashuar
Hipoklorit natriumi (p.sh. si lëng zbardhues)
Soda kaustike
Potas kaustik
Peroksid hidrogjeni
Esenca natyrale te bimëve
Acid citrik, peracetik, formik, laktik, oksalik dhe acetik
Alkool
Acid nitrik (për pajisjet e bulmetit)
Acid fosforik (për pajisjet e bulmetit)
Formaldehid
Produkte për pastrim dhe dezinfektim për pajisjet e qumështit
Karbonit natriumi

F. PRODUKTE TE TJERA

ANEKSI III

KERKESAT MINIMALE TE INSPEKTIMIT DHE MASAT PARAPRAKE TE REGJIMIT TE INSPEKTIMIT

A.1 Bimët ose produktet bimore te marra nga prodhimet bujqësore ose te mbledhura
1. Prodhimi duhet te behet ne një njësi te ngastrave te tokës dhe prodhimi dhe ruajtja te jene
te ndara qarte nga ato te ndonjë njësie tjetër qe nuk prodhon ne përputhje me rregullat e vendosura ne këtë ligj; raportet e përpunimit dhe/ose paketimit mund te jene pjese e njësisë, kur aktiviteti i tyre është i kufizuar ne përpunimin dhe paketimin e produktit te tij bujqësor.
2. Kur rregullat e inspektimit zbatohen për here te pare, edhe pse aktiviteti i prodhuesit
është kufizuar ne mbledhjen e bimëve te egra, organizmi inspektues duhet te përshkruajë:
- një përshkrim te plote te njësisë,duke treguar ambientet e ruajtjes dhe përpunimit dhe ngastrat e tokës dhe/ose zonat e mbledhjes dhe, kur është e zbatueshme, ambientet ku kryhen operacione te caktuara te përpunimit dhe/ose paketimit;
- te gjitha masat praktike te marra nga prodhuesi ne nivel njësie për te siguruar plotësimin e
vendimeve te këtij ligji;
- dhe, ne rastin e mbledhjes se bimëve te egra, u jepet garanci palëve te treta qe prodhuesit
mund te provojnë se janë plotësuar vendimet e shtojcës I pika 4.
Përshkrimi dhe masat e dhëna duhet te përmbahen ne një raport inspektimi te firmosur nga
prodhuesi i interesuar. Për me tepër, raporti duhet te specifikoje:
- datën e aplikimit te fundit ne ngastra dhe/ose zonat e mbledhjes te produkteve, përdorimi i
te cilave nuk është ne përputhje me këtë ligj.
3. Çdo vit, përpara datës se caktuar nga organizmi inspektues, prodhuesi duhet t'i njoftoje organizmit skedën e tij te prodhimit te produkteve bimore, duke dhënë një përshkrim analitik për çdo ngastër.
4. Duhet te mbahet regjistër i shkruar dhe/ose i dokumentuar, i cili do te lejoje organizmin e inspektimit te identifikoje origjinën, natyrën dhe sasinë e te gjitha lendeve te para te blera dhe përdorimin e materialeve te tilla; për me tepër, duhet te mbahen regjistra te shkruar ose te dokumentuar për natyrën, sasitë dhe destinacionin e te gjitha produkteve bujqësore te shitura. Sasitë e shitura direkt tek konsumatori i fundit do te llogariten ne baze ditore. Kur njësia përpunon produktet e veta bujqësore, ne regjistër duhet te mbahet informacion sipas pikës B. 2, pjesa e trete e kësaj shtojce.
5. Ndalohet magazinimi ne njësi i lendeve te para te ndryshme nga ato te përdorura ne
përputhje me këtë ligj.
6. Përveç vizitave inspektuese te paralajmëruara, organizmi inspektues duhet te beje
inspektim te plote fizik te njësisë, te paktën një here ne vit.
Pas çdo vizite hartohet një raport inspektimi, i cili firmoset edhe nga personi përgjegjës i
njësisë.
7. Prodhuesi duhet t'i japë organizmit inspektues, për qëllime inspektimi, akses ne ambientet e magazinimit dhe prodhimit dhe ne ngastrat e tokës, gjithashtu ne llogarite dhe dokumentet e tjera mbështetëse. Ai duhet t'i siguroje organizmit inspektues çdo informacion te domosdoshëm për qëllime inspektimi.
8.1 Produktet mund te transportohen ne njësitë e tjera, duke përfshirë tregtinë me shumice dhe pakice vetëm ne ambalazhe te përshtatshme ose ne kontenier te mbyllur, ne mënyrë për te ndaluar zëvendësimin e përmbajtjes dhe për te siguruar me etikete, pa paragjykuar çdo tregues tjetër te kërkuar nga ligji:
a) emrin dhe adresën e personit përgjegjës për prodhimin ose përgatitjen e produktit, ose kur është përmendur një shitës tjetër, një deklarim i cili lejon njësinë dhe organizmin inspektues te identifikoje pa ekuivokë personin përgjegjës për prodhimin e produktit;
b) emrin e produktit, duke përfshirë një reference te metodës se prodhimit organik.
8.2 Megjithatë, mbyllja ne ambalazhim ose kontenier nuk kërkohet kur:
a) transportimi është ndërmjet një prodhuesi dhe një operatori tjetër, te cilët qe te dy i
nënshtrohen sistemit te inspektimit;
b) produktet janë shoqëruar nga një dokument ku jepet informacioni i kërkuar sipas nënparagrafit te mëparshëm.
9. Kur një operator ka disa njësi prodhimi ne te njëjtën zone qe prodhojnë bime ose produkte bimore te pambuluara nga neni 1, se bashku me ambientet e magazinimit te lendeve te para (te tilla, si: plehra, insekticide, fara) duhet t'i nënshtrohen rregullave te inspektimit, ne përputhje me nënparagrafin e pare te pikës 2 dhe pikave 3 dhe 4. Bimët e te njëjtit varietet, si ato te prodhuara ne njësinë e treguar ne piken 1, nuk mund te prodhohen ne këto njësi, megjithatë prodhuesit mund te shmangen nga rregulli i dhënë ne fjalinë e fundit te nënparagrafit te mëparshëm:
a) ne rastin e prodhimit te produkteve bujqësore shumëvjeçare (peme frutore, hardhi dhe lupuli), me kusht qe te plotësojnë kushtet:
1. Prodhimi ne fjale bën pjese ne një plan transformimi ne lidhje me te cilën prodhuesi impenjohet dhe siguron për fillimin e transformimit te pjesës se fundit te zonës se interesuar për prodhim organik ne periudhën me te shkurtër te mundshme, e cila ne asnjë rast nuk mund te kaloje maksimumin prej 5 vjetësh.
2. Duhet te merren masa te përshtatshme për te siguruar një ndarje te përhershme te produkteve te marra nga secila njësi e interesuar.
3. Organizmi ose autoriteti inspektues duhet te njoftohet për vjeljen e secilit produkt, te
paktën 48 ore përpara.
4. Menjëherë pas përfundimit te vjeljes, prodhuesit informojnë organizmin ose autoritetin inspektues për sasinë e sakte te vjelur ne njësitë e interesuara, se bashku me çdo veti te veçante dalluese (te tilla, si: cilësia, ngjyra, pesha mesatare etj.) dhe konfirmojnë qe janë zbatuar masat e marra për ndarjen e produkteve.
5. Plani I transformimit dhe masat sipas pikave 1 dhe 2 janë aprovuar nga organizimi ose autoriteti inspektues. Ky aprovim duhet te konfirmohet çdo vit pas fillimit te planit te transformimit:
a) ne rastin e zonave te përcaktuara për kërkime shkencore bujqësore, bihet dakord me autoritetin kompetent, duke siguruar qe janë plotësuar kushtet 2,3 dhe 4;
b) ne rastin e prodhimit te farave, materialeve shumuese vegjetative dhe fidanëve, sigurohet qe janë plotësuar kushtet e 2, 3 dhe 4;
A.2 Kafshët dhe produktet blegtorale prodhuar nga ferma blegtorale.
1. Kur sistemi i inspektimit zbatohet ne produktet blegtorale për here te pare, prodhuesi dhe organizmi inspektues duhet te parashikojnë;
- një përshkrim te plote te lokaleve te qëndrimit te kafshëve, lëndinave, kullotave etj. Dhe, sipas rastit, ambientet e magazinimit, ambalazhimit dhe përpunimit te kafshëve, produkteve blegtorale, lendeve te para dhe faktorëve prodhues;
- një përshkrim te plote te impiantit te grumbullimit te plehut organik;
- planin e shpërndarjes se plehrave te tilla ne marrëveshje me organizmin inspektues ose autoritetin inspektues, se bashku me një përshkrim te plote te zonës se dhënë për prodhimin e bimëve
- kur kërkohet, marrëveshjet sipas kontratës ne forma te tjera ne lidhje me shpërndarjen e plehrave;
- planin e menaxhimit për njësinë blegtorale te prodhimit organik (p.sh. menaxhimin për ushqyerjen, riprodhimin, shëndetin etj.)
- te gjitha masat praktike qe do te merren ne fermën blegtorale për te garantuar plotësimin e dispozitave te këtij ligji.
Përshkrimet dhe masat e marra do te shënohen ne një raport inspektimi te firmosur nga prodhuesi i interesuar.
Për me tepër, raporti duhet te specifikoje detyrimin e prodhuesit për kryerjen e operacioneve dhe, ne rast shkeljeje, aplikimin e masave administrative.
2. Kërkesat e përgjithshme te inspektimit ne pikat 1 dhe 4 deri 8 te pjesës A.1 qe mbulojnë bimët dhe produktet blegtorale.
Duke u shmangur nga këto rregulla, është i lejuar përdorimi i produkteve mjekësore veterinare alopatike dhe antibiotikeve, duke siguruar qe ato janë dhënë nga një veteriner ne lidhje me trajnimet sipas shtojcës I dhe janë ruajtur ne një vend te kontrolluar, si dhe janë shënuar ne regjistrin e fermës.
3. Kafshët duhet te identifikohen ne forme te përshtatshëm, duke përdorur teknika te përshtatshme për çdo specie, individuale ne rastin e gjitarëve te mëdhenj dhe individuale ose ne grup ne rastin e shpendëve ose gjitarëve te vegjël.
4. Te dhënat e kafshëve duhet te shënohen ne një regjistër dhe te mbahen gjithmonë ne dispozicion te autoritetit ose organizmave inspektuese ne ndërmarrje.
Shënime te tilla, te cilat japin një përshkrim te plote te sistemit te menaxhimit te kopesë, duhet te përmbajnë informacionin e mëposhtëm:
- për çdo specie, ne lidhje me kafshët qe vijnë ne ferme; origjinën dhe datën e ardhjes, periudhën e transformimit, shenjen identifikuese dhe shënime veterinare
- ne lidhje me kafshët qe largohen nga ferma; moshën, numrin e matrikullit, peshën ne rastin e therjeve, shenjen identifikuese destinacionin;
- hollësitë për çdo kafshe qe humbet dhe arsyet;
- ne lidhje me ushqimin; tipin, përfshirja e ushqimit shtese, porcionet e përbërësve te ndryshëm te racionit dhe periudhat e futjes se zonave me hapësira te lira;
- Ne lidhje me parandalimin e sëmundjeve, trajtimin dhe kujdesin veterinar; datën e trajtimit, diagnozën, tipin e produktit te përdorur, metodën e trajtimit dhe përshkrimin e mjekut për kujdesin veterinar me arsyet përkatëse dhe periudhën e përdorimit përpara shitjes se produkteve blegtorale.
5. Kur një prodhues menaxhon disa ferma blegtorale ne te njëjtin rajon, njësitë te cilat prodhojnë kafshe ose produkte blegtorale do t 'i nënshtrohen sistemit te inspektimit sipas përcaktimit te pare, te dyte dhe te trete te pikës 1 te këtij seksioni ne kafshe dhe produkte blegtorale, si dhe programin e menaxhimit te kafshëve, regjistrave te tyre dhe parimet e ruajtjes se produkteve te mbarështimit te kafshëve te përdorura.
B. Njësitë për përgatitjen e produkteve bimore dhe shtazore, si dhe produkteve ushqimore
qe përmbajnë produkte bimore dhe shtazore.
1. Kur regjimi i inspektimit është aplikuar për here te pare, prodhuesi dhe organizmi i
inspektimit duhet te përpilojnë:
- një përshkrim te plote te njësisë, duke treguar teknikat e përdorura për përpunimin,
paketimin dhe ruajtjen e produkteve bujqësore përpara dhe pas përpunimit te tyre;
- te gjitha masat praktike te marra ne nivel njësie për te garantuar zbatimin e këtij ligji.
Ky përshkrim dhe masat e lidhura me te duhet te jepen ne një raport inspektimi te firmosur
edhe nga personi përgjegjës i njësisë.
Për me tepër, raporti duhet te përmbajë masat e marra nga operatori për te kryer operacionet sipas ligjit.
2. Regjistri i shkruar duhet te mbahet ne dispozicion te organizmit inspektues për:
- origjinën, natyrën dhe sasinë e produkteve bujqësore te cilat janë dorëzuar ne njësi;
- natyrën, sasitë dhe destinacionin e produkteve qe kane lënë njësinë;
- çdo informacion tjetër qe kërkohet nga organizmi i inspektimit për qëllime te inspektimit te përshtatshëm te operacioneve te tilla si: origjina, natyra dhe sasitë e përbërësve, aditivëve dhe ndihmësve teknologjike te dhëna njësisë dhe përbërja e produkteve te përpunuara.
3. Kur produktet janë përpunuar, paketuar dhe ruajtur ne një njësi, sipas këtij ligji:
- njësia duhet te ndaje sipërfaqen ne lokale për ruajtjen e produkteve, përpara dhe pas
operacioneve;
- operacionet duhet te kryhen vazhdimisht deri ne përfundimin e plote te tyre, te ndara fizikisht dhe ne kohe nga operacione te ngjashme te kryera ne produkte te papërfshira ne këtë ligj;
- ne qofte se operacione te tilla nuk kryhen shpesh, atë duhet te lajmërohen me përpara, ne
një kohe te vendosur se bashku me organizmin inspektues;
- çdo mase duhet te merret për te garantuar identifikimin e partive dhe për te parandaluar
përzierjen me produktet qe nuk merren ne përputhje me rregullat e këtij ligji.
4. Përveç vizitave inspektuese te paralajmëruara, organizmi inspektues duhet te beje një
inspektim te plote fizik, te paktën një here ne vit, te njësisë. Mund te merren mostra për testimin e produkteve te paautorizuara. Megjithatë, ato mund te merren kur dyshohet përdorimi i pa autorizuar i produkteve. Pas çdo vizite duhet te përpilohet një raport inspektimi i firmosur edhe nga përgjegjës për njësinë e inspektuar
5. Operatori duhet t'i japë organizmit inspektues, për qëllime inspektimi, akses për njësinë dhe regjistrat e shkruara dhe sigurimin e dokumentacionit tjetër.
6. Produktet e dhëna ne nenin 1 mund te transferohen ne njësitë e tjera, akses duke përfshirë tregtinë me shumice dhe pakice, vetëm me ambalazhim te përshtatshëm ose konteniere te mbyllur, ne mënyrë qe te parandalohet zëvendësimi i përmbajtjes dhe te pajisur me etikete, ku shënohet pa paragjykuar tregues te tjerë te kërkuar nga ligji;
a) emri dhe adresa e personit përgjegjës për prodhimin ose përgatitjen e produktit ose, kur është përmendur një shitës tjetër, një deklarim i cili te tregoje njësinë matëse dhe organizmi
inspektues te identifikoje pa ekuivokë personin përgjegjës për prodhimin e produktit;
b) emrin e produktit, duke përfshirë një reference te metodës se prodhimit organik.
Me marrjen e një produkti, operatori do te kontrolloje mbylljen e ambalazhit ose kontenierit
dhe kur kërkohet edhe praninë e treguesve te dhënë ne paragrafin e mësipërm, ne piken a.8,1 ose ne piken C.8. Rezultati i këtij verifikimi do te shënohet ne mënyrë te sakte ne regjistër sipas pikës B.2. Kur kontrolli le ndonjë dyshim, ai vetëm mund t'i nënshtrohet përpunimit ose ambalazhimit pas eliminimit te këtij dyshimi, po te mos nxirret ne treg pa treguesin qe i referohet metodës se prodhimit organik.
C. Eksportuesit e produkteve bimore, produkteve blegtorale dhe produkteve ushqimore qe
përmbajnë produkte bimore dhe/ose shtazore për ne vendet e BE-se.
1. Kur rregullat e inspektimit janë zbatuar për here te pare, eksportuesi dhe organizmi inspektues duhet te japin:
- një përshkrim te plote te ambienteve te eksportuesit dhe te aktiviteteve te tij, duke treguar sa është e mundur pikat e futjes se produkteve ne komunitet dhe çdo mjet tjetër qe eksportuesi
përdor për ruajtjen, magazinimin e produkteve te eksportuara;
- te gjitha masat praktike te marra nga eksportuesi për te garantuar zbatimin e këtij ligji;
- ky përshkrim dhe masat e marra duhet te përfshihen ne raportin e inspektimit te firmosur
nga eksportuesi.
Për me tepër, raporti duhet te përmbajë detyrimet e eksportuesit:
- te garantoje qe çdo mjet apo mënyrë qe eksportuesi përdor për ruajtje te jete i hapur për
inspektim, inspektim qe kryhet ose nga organizmi inspektues ose, kur këto magazina janë ne një shtet tjetër, nga një organizëm inspektues i aprovuar për inspektim nga ky shtet.
2. Duhet te mbahen regjistra te shkruar qe lejojnë organizmin inspektues te identifikoje për
do parti produkti te eksportuar:
- origjinën, natyrën dhe sasinë e partisë ne fjale dhe me kërkesë te organizmit inspektues do
hollësi për mënyrën e transportit ne lokalet apo magazinat e importuesit;
- origjinën, natyrën dhe destinacionin e partisë ne fjale dhe, me kërkesë te organizmit inspektues, çdo hollësi për mënyrën e transportit nga lokalet ose magazinat e importuesit ne destinacion.
3. Eksportuesit duhet te informojnë organizmin inspektues për çdo ngarkese te eksportuar ne komunitet, duke i dhënë hollësitë e kërkuara organizmit apo autoritetit, si një kopje te certifikatës se inspektimit për produktet organike te importuara.
4. Kur produktet e importuara referuar ne nenin 1 ruhen ne magazina ku produkte te tjera
bujqësore ose produkte ushqimore janë përpunuar, ambalazhuar ose magazinuar:
- produktet e referuara ne nenin 1 duhet te mbahen te ndara nga produktet e tjera bujqësore
dhe/ose produktet ushqimore;
- duhet te merren masa për te garantuar identifikimin e partive te produkteve dhe parandalimin e përzierjeve me produktet qe nuk merren ne përputhje me rregullat e këtij ligji.
5. Përveç vizitave inspektuese te paralajmëruara, organizmi inspektues duhet te beje një inspektim te plote fizik, te paktën një here ne vit, te lokaleve te eksportuesit. Organizmi inspektues do te inspektoje regjistrat e shkruara te përmendura ne piken C.2 dhe certifikatat sipas ligjit. Mund te merren mostrat për testimin e substancave te paautorizuara ne këtë ligj. Megjithatë, ato mund te merren kur dyshohet përdorimi i substancave te paautorizuara. Pas do vizite duhet te përpilohet një raport inspektimi, i firmosur edhe nga personi përgjegjës për njësinë e inspektimit.
6. Eksportuesi duhet, për qëllime inspektimi, t'i japë organizmit inspektues akses për lokalet e tij dhe për regjistrat e shkruara dhe ta mbështesë me dokumente te tjera, ne veçanti certifikatat eksportuese. Ai duhet t'i siguroje organizmit inspektues çdo informacion te domosdoshëm për qëllime inspektimi.
7. Produktet organike duhet te eksportohen me ambalazhim ose kontenier te përshtatshëm, te mbyllur ne mënyrë qe te parandaloje zëvendësimin e përmbajtjes dhe te siguruar me identifikimin e eksportuesit dhe me shenja te tjera dhe numrat qe shërbejnë për te identifikuar partine e mallit me certifikatën e inspektimit.

ANEKSI IV

INFORMACIONI PER NOTIFIKIMIN

a) emri dhe adresa e operatorit;
b) vendndodhja e lokaleve dhe, kur kërkohet, ngastrat (data e regjistrimit te tokës) ku kryhen operacionet;
c) natyra e operacioneve dhe produktet;
d) detyrimet e operatorit për kryerjen e operacioneve;
e) ne rastin e një ndërmarrjeje bujqësore, data ne te cilin prodhuesi nuk përdor me ne
ngastrat e tij aplikimin e produkteve, përdorimi i te cilave nuk është ne pajtueshmëri me tete ligj;
f) emrin e organizmit te aprovuar, te cilit operatori i ka besuar kontrollin e ndërmarrjes se
tij, ku shteti ka zbatuar sistemin e inspektimit, duke aprovuar organizma te tille.

ANEKSI V

PJESA A: TREGUESI QE PRODUKTET JANE MBULUAR NGA SKEMA E INSPEKTIMIT

Treguesi qe një produkt është, mbuluar nga stema e inspektimit duhet te tregohet ne te
Njëjtën gjuhe ose gjuhet e përdorura për etiketimin.
AL: Bujqësia organike - Sistemi i kontrollit shqiptar
ES: Agrikultura Ecológica - Sistema de control CE
DA: Økologisk Jordbrug - EF- Kontrolordning
DE: Ökologischer Landbau - EG-Kontrollsystem oder Biologische Landwirtschaft - EG -
Kontrollsystem
EL:



EN: Organic Farming - EC Control System
FR: Agriculture biologique - Systéme de contrôle CE
T: Agricoltura Biologica - Regime di controlloCE
NL: Biologische landbouw - EG-controlesysteem
PT: Agrikultura Biológica - Sistema de Controlo CE
F: Luonnonmukainen maataloustuotanto - EY:n valvontajärjestelmä
SV: Ekologiskt jordbruk - EG-kontrollsystem

PJESA B: LOGOT KOMUNITARE

B.1. Kushtet ne lidhje me paraqitjen dhe përdorimin e logos se komunitetit
B.1.1. Logoja e komunitetit referuar me sipër do te përfshijë modelet ne pjesën B.2 te kësaj
shtojce.
B.1.2 Treguesit qe duhet te përfshihen ne logo janë listuar ne pjesën B.3 te kësaj shtojce.
Është e mundur te kombinohet logo me treguesin e përmendur ne pjesën A te kësaj shtojce.
B.1.3 Për te përdorur logon e komunitetit dhe treguesit e referuar ne pjesën B.3 te kësaj shtojce, duhet te plotësohen rregullat e riprodhimit teknit te dhëna ne grafik manual ne pjesën B.4 te kësaj shtojce.

B.2. Modelet





B.3. Treguesit qe do te vendosen ne logon e Komunitetit:
B-3.1. Treguesit e thjeshte:
ES: AGR CULTURA ECOLÓGICA
DA: ØKOLOGISK JORDBRUG
DE: BIOLOGISCHE LANDWIRTSCHAFT or ÖKOLOGISCHER LANDBAU
EL: ?????????????????
EN: ORGANIC FARMING
FR: AGRICULTURE BIOLOGIQUE
T: AGRICOLTURA BIOLOGICA
NL: BIOLOGISCHE LANDBOUW
PT: AGRICULTUR ABIOLÓGICA
F : LUONNONMUKAINEN MAATALOUSTUOTANTO
SV: FKOLOGISKT JORDBRUK

B.3.2. Kombinimi i dy treguesve:
Autorizohet te behet kombinimi i dy treguesve qe u referohen gjuhëve te përmendura ne B.3.1. te cilat do te jene subjekt i zhvillimit ne përputhje me shembujt qe vijojnë:

NL/FR: Biologische landbouw - agrikulture biologique
F/SV: Lionnonmukainen Maataloustuotanto - ekologjiskt jordbruk
FR/DE: Agrikulture biologique- biologische landwirtschaft

B.4. Manuali grafik

Përmbajtja Faqja
1. Hyrje 8
2. Përdorim i përgjithshëm i logo-s 8
2.1 Logo e ngjyrosur (ngjyra reference) 8
2.2 Logo me një ngjyre: logo bardhe e zi 9
2.3 Kontrasti me ngjyrat e sfondit 10
2.4 Tipografi 10
2.5 Gjuha 10
2.6 Madhësitë e reduktuara 11
2.7 Kushtet e veçanta për përdorimin e logo-s 11
3. Bromides origjinale 12
3.1 Zgjedhja e dy ngjyrave 12
3.2 Përshkrimet 27
3.3 Një ngjyre: logo bardhe e zi 27
3.4 Fletët e mostrave te ngjyrës 28


1. Hyrje
Grafiku manual është një instrument për operatoret për te riprodhuar logo-no

2. Përdorimi i përgjithshëm i logos
2.1 Logo e ngjyrosur (ngjyrat reference)
Kur është përdorur logo e ngjyrosur, kjo logo duhet te vendoset ne ngjyrën, duke përdorur direkt ngjyrat (Pantone) ose një proces katër ngjyrash. Ngjyrat e referencës janë treguar këtu poshtë.

LOGO NE PANTONE




JESHILE: Pantone 367
BLU: Pantone Blue Refleks
Teksti ne blu

LOGO NE PROCESIN KATER NGJYRESH




BLU: 100 % e kaltër 80 % magenta
JESHILE: 30,5 % e kaltër 60 % e verdhe
Teksti ne blu

2.2. LOGO NE NJE NGJYRE: LOGO NE BARDH E ZI
Logo ne bardh e zi mund te përdoret si me poshtë:


2.3. KONTRASI ME NGJYREN E ZEZE TE SFONDIT
Ne qofte se logo është përdorur ne ngjyrën e sfondit te ngjyrosur e cila e bën te vështirë leximin, përdoret një vije rrethuese e jashtme për te përmirësuar kontrastin e logo-s me ngjyrat e sfondit si është treguar me poshtë:

LOGO NE SFOND TE NGJYROSUR

2.4 Tipografi
Përdorimi i qartësisë Fruitier ne germat e mëdha ose fjalët. Madhësia e germave te shkrimit do te reduktohet ne përputhje me normal e dhëna ne seksionin 2.6

2.5 Gjuhet
Ju jeni te lire te përdorni versionin e gjuhës ose versionet e zgjedhjes tuaj ne përputhje me specifikimet e treguar ne B. 3

2.6 Madhësitë e reduktuara
Ne qofte se aplikimi i logo-s ne logo-n e tipeve te ndryshme te etiketimit kërkon reduktimet e domosdoshme, madhësia minimale do te jete:
a) Për një logo me një tregues: madhësia minimale e diametrit 20 mm.




(b) Për një logo me kombinimin e dy treguesve: madhësia minimale e diametrit 40 mm,



2.7 Kushtet e veçanta për përdorimin e logo-s
Përdorimi i shërbimeve te logo-s për te konfirmuar vlerën specifike te produkteve. Aplikimi me efektiv është ne ngjyre, kështu ai ka një paraqitje te madhe dhe njihet me lehtësisht dhe me shpejt nga konsumatori.
Përdorimi i logos me një ngjyre te vetme (bardh e zi), dhënë ne seksionin 2.2, rekomandohet te përdoret vetëm ne rastet kur aplikimi i tij me ngjyra nuk është praktik.

3. Bromides origjinale

3.1 Zgjedhja e dy ngjyrave
- Treguesi i vetëm ne te gjitha gjuhet.
































ANEKSI VI
HYRJE

Për qëllime te kësaj shtojce, do te përdoren përkufizimet e mëposhtme:
1. Përbërësit me origjine bujqësore:
a) produktet bujqësore te thjeshta dhe produkte te marra prej tyre nga larja, pastrimi, përpunimi termik dhe/ose mekanik i përshtatshëm dhe/ose nga përpunime fizike, duke ndikuar ne reduktimin e përmbajtjes se lagështirës se produktit;
b) gjithashtu, produktet e rrjedhura nga produktet e përmendura ne piken (a) nga procese te tjera te përdorura ne përpunimin e ushqimit, por vetëm se këto produkte janë konsideruar si shtesa ushqimore ose aromatizuese.
2. Përbërësit me origjine jobujqësore: përbërës te ndryshëm nga ato me origjine bujqësore dhe qe i përkasin te paktën një prej kategorive te mëposhtme:
3.1. shtesa ushqimore, duke përfshirë bartësit e shtesave ushqimore,
3.2. aromatizuesit,
3.3. uji dhe kripa,
3.4. preparatet e mikroorganizmave,
3.5. mineralet (duke përfshirë elemente gjurme) dhe vitaminat.
4. Mbartësit, duke përfshirë mbartësit e solventeve: shtesat ushqimore te përdorura për te tretur, holluar, shpërndarë ose për te modifikuar fizikisht një shtese ushqimore, pa ndryshuar funksionin teknologjik te tij, me qellim qe te lehtësoje përpunimin, aplikimin ose përdorimin e tij.

PARIME TE PERGJITHSHME

Seksionet A, B dhe C përfshijnë përbërësit dhe lendet ndihmese te përpunimit, te cilat mund te përdoren ne përgatitjen e produkteve ushqimore te përbëra kryesisht nga një ose me shume përbërës me origjine bimore, me përjashtim te verërave.
Përpara adoptimit te rregullave ne seksionet A dhe B te kësaj shtojce dhe me qellim qe te përfshihet ne mënyrë specifike përgatitja e produkteve ushqimore te përbëra nga një ose me shume produkte blegtorale, do te zbatohen rregullat kombëtare.
Megjithatë, referenca për çdo përbërës te seksioneve A dhe C ose çdo lende ndihmese te përpunimit te seksionit B, do praktike përpunimi, te tilla si tymosja do te përdoren vetëm ne përputhje me legjislacionin komunitar dhe/ose legjislacionin kombëtar dhe, ne mungese te tyre, ne përputhje me parimet e praktikes se mire te prodhimit për produktet ushqimore.

SEKSIONI A
PERBERESIT ME ORIGJINE JOBUJQESORE

Emri Kushtet specifike
E 170 Karbonit kalciumi Autorizohen te gjitha funksionet, përveç ngjyrimit
E 270 Acid laktik
E 290 Dyoksid karboni
E 296 Acidmalik
E 300 Acid askorbik
E 306 Ekstrakt i pasur i tokoferolit Antioksidant ne yndyra dhe vajra
E 322 Lecitina
E 330 Acid citrik
E 333 Citrat kalciumi
E 334 Acid tartrik (L( )-)
E 335 Tartrat natriumi
E 336 Tartrat kaliumi


E 341 (i) Monofosfat kalciumi Agjent rritës për veterrijen ne miell
E 400 Acid algjinik
E 401 Alginat natriumi
E 402 Alginat kaliumi
E 406 Agar
E 407 Karagenan
E 410 Locust bean gum
E 412 Guar gum
E 413 Tragacanth gum
E 414 Goma arabike
E 415 Goma xanthan
E 416 Karaga gum
E 422 Glicerol Ekstrakt bimor
E 440(i) Pektin
E 500 Karbonit natriumi
E 501 Karbonit kaliumi
E 503 Karbonit amoni
E 504 Karbonit magnezi
E 516 Sulfat ka1ciumi Mbartës
E 524 Hidroksid natriumi Trajtues i sipërfaqes i Laugengeback
E 551 Dioksid silici Agjent kundër pjekjes për erëzat
E 938 Argon
E 941 Azot
E 948 Oksigjen

A.2 Aromatizuesit te etiketuar si substanca aromatizuese natyrale
A.3 Uji dhe kripa
Uji i pijshëm
Kripa (me komponentë baze klorurin e natriumit ose klorurin e kaliumit), ne përgjithësi te
përdorura ne përpunimin e ushqimit.
A.4 Preparatet e mikroorganizmave
Çdo preparat i mikroorganizmave normalisht i përdorur ne përpunimin e ushqimeve, me përjashtim te mikroorganizmave gjenetikisht te modifikuara.
A.5 Mineralet (duke përfshirë edhe elemente gjurme), vitaminat, aminoacidet dhe komponimet e tjera te azotit: Mineralet (duke përfshirë edhe elemente gjurme), vitaminat, aminoacidet dhe komponimet e tjera te azotit janë te lejueshme vetëm ne qofte se përdorimi i tyre është i lejuar me ligj ne produktet ushqimore ku ato janë përfshirë.

SEKSIONI B
LENDET NDIHMESE TE PERPUNIMIT DHE PRODUKTE TE TJERA TE CILAT MUND TE PERDOREN PER PERPUNIMIN E PERBERESVE ME ORIGJINE BUJQESORE NGA PRODHIMI ORGANIK

Emri Kushtet specifike
Ujë
Klorur kalciumi Agjent koagulues
Karbonit kalciumi
Hidroksid kalciumi
Sulfat kalciumi Agjent koagulues
Klorur magnezi (ose nigar) Agjent koagulues
Karbonit kaliumi Tharës i rrushit

Karbonit natriumi Prodhim sheqeri
Hidroksid natriumi prodhim sheqeri
prodhim vaji nga farat e pjekura (Bras sica spp)
Acid sulfurik Prodhim sheqeri
Izopropanol (propan-2-ol) Ne procesin e kristalizimit ne prodhimin e sheqerit
Për një [...] periudhe deri me 31.12.2006
Dvoksid karboni
Azot
Etanol tretës
Acid tanik Për qëllime filtrimi
Albumina tek e bardha e vezës
Kazein
Xhelatin

Vajra vegjetal Agjent lubrifikues, çlirues ose antishkumues
Dyoksid silici Xhel ose tretësirë koloidale
Karbon aktiv
Pudër
Bentonit
Kaolin
Toke diatomike
Perlite
Lëvozhga e lajthisë
Miell orizi
Dyllë blete Agjent çlirues
Carnauba wax Agjent çlirues

Preparatet e mikroorganizmave dhe te enzimave:
Çdo preparat i mikroorganizmave dhe i enzimave normalisht te përdorur si lende ndihmese ne përpunimin e ushqimeve, me përjashtim te organizmave gjenetikisht te modifikuar.

SEKSIONI C
PERBERESIT ME ORIGJINE BUJQESORE, TE CILET NUK JANE PRODHUAR ORGANIKISHT

C 1. Produktet bimore te papërpunuara, si dhe produktet e rrjedhura prej tyre nga përpunimi
sipas përkufizimit 2(a) te hyrjes se kësaj shtojce:
C1.1. Frutat dhe farat e ngrënshme:

Lende Quercus spp.
Arra cola Cola acuminata
Rrush frëngu Ribes uva-crisoa
Frut oasioni Passiflora edulis
Manaferre (e thare) Rubus idaeus
Stafidhe e kuqe (e thare) Ribes rubrum

C1.2. Erëzat dhe barërat e ngrënshme:
Arre hindri Myristica fragrans, deri me 31.12.2000
Piper jeshil Piper nigrum, deri me 30.4.2001

Piper (Peruvian) Schinus mane L.
Fara rrepe Armoracia rusticana
Lesser galanga Alpina officinarum
Safflower flower Carthamus tinctorius
Watercress herb Nasturtium officinale

C1.3 Te ndryshme: alga, duke përfshirë leshterikët, te lejuar ne përgatitjen e produkteve
ushqimore konvencionale.
C.2 Produkte bimore, te përpunuara nga procese sipas përkufizimit te pikës 2(b) te hyrjes se
kësaj shtojce.
C.2.1 Yndyrat dhe vajrat te ose jo te rafinuara, por jo te modifikuara kimikisht, te marra
nga bime te ndryshme, si:

Kakao Theobroma cacao
Arre kokosi Cocos nucifera
Ulli Olea europaea
Lule dielli Helianthus annuus
Palm Elaeis guineensis
Rrepe Brassica napus, rapa
Safflower Carthamus tinctorius
Susam Sesames indicum
Soja Glycine max

C.2.2 Sheqernat, niseshteja dhe produkte te tjera te marra nga dritherat dhe bimët zhardhokore:
Sheqer nga panxhar sheqeri
Fruktoze
Flete orizi
Buke pa maja
Niseshte nga orizi dhe misri, te pamodifikuara kimikisht
C.2.3 Te ndryshme:

Coriander, i tymosur Coriandrum sativum deri me 31.12.2000
Protein bizeleje Pisum spp.

- Rum, i marre vetëm nga lëngu i kallam sheqerit.
- Kirsch, i përgatitur ne baze te frutave dhe aromatizuesve sipas seksionit A.2. te kësaj shtojce.
Përzierje e bimëve e lejuar ne përgatitjen e produkteve ushqimore konvencionale dhe duke i
dhënë cilësitë e ngjyrës dhe shijes se ëmbëlsirave, vetëm ne përgatitjen e "Gummi Barcheu".
- Përzierje te pipereve: piper nigrum, Schinus mane dhe Schinus terebinthifolium,
C.3 Produkte shtazore:
- organizmat ujore, qe nuk rrjedhin nga akuakultura dhe lejohen ne përgatitjen e produkteve
ushqimore konvencionale;
gjalpë qumështi pluhur;
xhelatine;
mjaltë.

ANEKSI VII

Numri maksimal i kafshëve për ha Numri maksimal i kafshëve për ha
Klasa ose speciet Ekuivalent për 170 kg N/ha/vit
Njëthundrak mbi 6 muaj 2
Viça për majmëri 5
Gjedhe te tjerë me te vegjël se një vit 5
Gjedhe meshkuj nga 1 deri ne 2 vjeç 3.3
Gjedhe femra nga 1 deri ne 2 vjeç 3.3
Gjedhe meshkuj 2 ose mbi 2 vjeç 2
Mëshqerra riprodhuese 2.5
Mëshqerra për majmëri 2.5
Lope për qumësht 2
Lope Qumështi për reformim 2
Lope te tjera 2.5
Lepuj riprodhimi 100
Dele 13.3
Dhi 13.3
Derra 74
Dosa riprodhimi 6.5
Derra për majmëri 14
Derra te tjerë 14
Pula për tavoline 580
Pula për veze 230


ANEKSI VIII

Sipërfaqet minimale te mbuluara dhe te pambuluara dhe karakteristikat e tjera te vendndodhjes për specie dhe tipe te ndryshme prodhimi.

1. GJEDHET, DELET DHE DERRAT

Sipërfaqja e mbuluar (sipërfaqja neto e disponueshme për kafshët) Sipërfaqet e zbuluara (sipërfaqet e lira, duke përfshirë kullotat)
Pesha e gjalle minimale (kg) m2/koke m2/koke
Gjedhet dhe njëthundrakë për riprodhim dhe majmëri Deri ne 100
Deri ne 200
Deri ne 350
Deri ne 350 1.5
2.5
4.0
5 me një minimum 1 m2/100 kg 1.1
1.9
3
3.7 me një minimum 0.75 m2/100kg
Lope qumështi 6 4.5
Dema për riprodhim 10 30
Dele dhe dhi 1.5 dele/dhi
0.35 qengja/keca
2.5
2.5
0.5 për qengja/keca
Dosa me gica deri ne 40 dite 7.5 dosa 2.5
Derra për majmëri Deri ne 50
Deri ne 85
Deri ne 110 0.8
1.1
1.3 0.6
0.8
1
Derra Mbi 40 dite dhe mbi 30 kg 0.6 0.4
Gica 2.5 femër
6.0 mashkull 1.9
8.0

2. SHPENDET
Sipërfaqja e
mbuluar
(sipërfaqja neto e
disponueshme
për kafshët) Sipërfaqet e zbuluara
(sipërfaqet e lira ne m2 ne qarkullim/koke
No)
Kafshe/m2 cm furrik/kafshe fole
Pula për veze 6 18 8 pula për fole
ose ne rastin e
foleve te
përbashkëta 120
cm2/zog 4, duke siguruar qe nuk kalohet kufiri 170 kg te N/ha/vit
Shpendë për
majmëri (ne strehim fiks) 10 me një
maksimum 21 kg
peshe e gjalle/m2 20 (vetëm për
kafshe shtëpiakë) 4 zogj për mish dhe
kafshe shtëpiakë
4.5 rosa
10 gjela deti
15 para
Për te gjitha speciet e
përmendura me sipër
nuk duhet te kalohet
kufiri 170 kg te
N/ha/vit.
Shpendë për
majmëri (ne
strehim te
lëvizshëm) 16 (*) ne strehim
te lëvizshëm
shpendësh me një
maksimum 30 kg
peshe e gjalle/m2 2.5, duke siguruar qe
te mos kalohet kufiri
i 170 kg te n/ha/vit


(*) Vetëm ne rastet e strehimeve te lëvizshme nuk duhet te kaloje 150 m2 sipërfaqe dyshemeje te cilat mbeten hapur natën.






Komente: Shfleto artikuj te tjere per:
Postuar nga: admin
Lexuar: ikub #:
 0  3.496 402260003





   
 
  *Nese nuk e lexoni kodin atehere ringarkoni faqen per nje kod te ri.


| Shto tek te Preferuarat
Argetohu Gjej
Jeta e perditshme Te nevojshme


acdurres

spitaliamerikan