marketkonekt
0 0
16
 
Lënda Morfologji - Kategoria e Shkalles.
Shkalla e mbiemrit shpreh masen ne te cilen shfaqet nje cilesi e caktuar tek sendi i dhene.

Kete kategori gramatikore e kane ata mbiemra cilesor, semantika e te cileve e lejon qe tipari i emeruar prej tyre te shprehet ne mase te ndryshme.
Shembull: i çale, i çmendur, i vdekur, i verber nuk e lejon.

Shkalla pohore: Emerton thjesht tiparin e sendit jashte çdo krahasimi. Kjo shkalle e jep cilesine e sendit si diçka absolute.
Shembull: arkitekture e re, shtepi e bukur.

Shkalla krahasore: Tregon se cilesia e dhene krahasohet me vetveten ose me nje cilesi tjeter .

1) Me te njejten cilesi veshtuar ne dy a me shume sende: Gjini eshte me i gjate dhe më i bukur se ti.

2) Me  cilesi  te njejte,veshtuar tek i njejti send por ne kohe te ndryshme: Tani dhoma iu duk me e bukur dhe me e gjalle.

3) Me te njejten cilesi veshtuar ne mbar klasen ku sendi a sendet bejne pjese: Agronin e kemi djalin me te bukur dhe me te shkathet nga tere djemte e fshatit tone.

4) Me nje a disa cilesi te te njejtit send a te sendeve te ndryshme veshtruar ne perqasje me njeri – tjetrin.
Shembull: Fytyra e tij sa e rrepte aq e kendeshme dhe e permallshme me sillet para syve

Mbaj mend: Per te patur krahasim midis dy a me shume cilesive, duhet te kemi se paku dy elemente, dy krahe, dy gjymtyre krahasimi te cilat zakonisht jane te shprehura qe te dyja. Por gjymtyra e dyte mund te mos te jete e shprehur, por thjesht e nenkuptueshme:
Shembull: Duhan i mire ky i shkodres – ia beri i ati sikur fliste me vete. Pastaj shtoi me ze me te larte.
Qe ketej del se mbiemri eshte ne shkallen krahasore, sa here qe cilesia e sendit te dhene krahasohet per nga Shkalla e saj me vetveten a me nje send tjeter. Nga ky krahasim ajo mund te dale e barabarte, me e larte, me e larta, dhe me e ulet.

mbiemri ka shkallet krahasore te barazise dhe pabarazise.

Shkalla krahasore e barazise tregon se cilesia e dhene eshte ne te njejten shkalle ne te dy krahet e krashasimit.

1) Nje cilesi tek i njejti send ne kohe te ndryshme, te sende te ndryshme ne kohe te njejte eshte e barabarte.

2) Por ka raste qe mund te jene dy cilesi te ndryshme tek i njejti send ketu zakonisht shoqerohet me ndajfolje sasiore aq dhe kaq
Ai me degjonte me vemendje sikur te isha po aq e pjekur dhe e rrahur ne jete sa ai.

3) Kur nuk ka ndajfolje atehere rrolin e saj e luan fjalia e gjithe kishte vite qe e mbaja ata pushke ne krahe, po e rende sa asaj dite nuk me ishte dukur.

4) Mund te shoqerohet me ndajfolje te rendit as ..sa ose sa …aq
Duken sa guximtare aq edhe kranare.

5) Ndonjehere gjymtyra tjeter e krahasimit nuk shprehet keto presim nga nje popull kaq trim e kaq i zgjuar.

6) E shoqeron biseden me gjeste: nuk ka dite qe mos te zere tre a kater peshq, na, kaq te medhenj.

Kujtese: ne kete shkalle mbiemri mund te shoqerohet nga pjese perforcuese po
Tani edhe ne jemi po aq te vendosur sa ata.

7) Shkalla krahasore e barazise ndertohet dhe e shoqeruar me pjesezen dhe, edhe. Katerina nuk ishte dhe aq e bukur.

Shkalla krahasore e pabarazise:
 
1) Shkalla krahasore e siperise relative tregon se cilesia te  sendi te dhene eshte ne shkalle me te larte se tek nje send tjeter, ose tek i njejti send ne rrethana te tjera.
Shembull: doktori ishte me i verdhe se ne te dy.
Qerosi i shembuar dhe i ndryre u hodh ne kazan me uje te perveluar magjik dhe doli andej i perteritur, me i ri, me i forte, me i ndritur, me i bukur (rrethana te tjera)
 Mbaj mend: Gjymtyra e dyte e krahasimit mund te perfshije ne vetvete nje numer pacaktuar sendesh (perkatesisht cilesi te sendeve) megjithate kjo gjymtyre nuk mund te pershfisje kurre mbare klasen, grupin e synuar, ky ben pjese gjymtyra e pare e krahasimit.

Forma e kesaj shkalle eshte analitike, mbiemrit ne pohore i vendoset pjeseza trajformuese më, pra, më + mbiemer ne pohore
Forma e kesaj shkalle mund te shoqerohet edhe nga ndajfolje te ndryshme sasiore perfrorcuese qe tregojne shkallezim te ndryshem te intesitetit te tiparit: shume, edhe, pak, ca, jashtzakoknisht.

Shembull: me ne fund ai erdhi ne shtepi edhe me i rahur edhe me i zverdhur.

Kjo forme shoqerohet edhe nga lolucioni sa ….aq per te treguar rritje perpjestimore te shkalles se cilesise tek nje a me shume sende.
Shembull: Sa me e larte te jete pozita e njeriut, aq me i thjeshte duhet te jete ai.


Kur jane te shprehura te dyja gjymtyret e krahasimit lidhezeat jane se, sesa nga
Shembull: dashke te dalesh me e zgjuar nga une.

Kur gjymtyra e dyte e krahasimit eshte tashme e njohur per bashkebiseduesin folesi e le te mangut krahasimin:
Shembull: Kengen tone do ta degjonte i tere fshati dhe per ne nuk do te kishte gezim me te madh.

 

Shkalla krahasore e siperise absolute.

Tregon se cilesia e dhene tek nje a disa sende te nje grupi homogjen eshte ne shkallen me te larte.
Kjo shkalle dallohet qarte nga ajo e siperise relative sepse ketu vihen perballe njera tjetres pjesa me te teren e synuar si grup.
Pra gjymtyren e pare te krahasimit e perbejne, nje a disa elemente te grupit dhe gjymtyren e dyte e perbejne gjithe elementet e tjere qe mbeten te marra se bashku.
Shembull: Ai duhet te ishte ndeshur me rruget me te veshtira te jetes.
                   Ky ishte me siguri me i gjati ne ate liste.

Mbaj mend: Nese emri eshte ne trajte te pashquar atehere mbiemri eshte gjimone ne shkallen krahasore te siperise relative.

Kur ndohet menjehere pas emrit, kjo shkalle ka forme te njejte me ate te siperise relative:
Shembull: populli yne edhe ne rrethanat me te veshtira nuk eshte ligeshtuar.

Ne rastet e tjera ai perdoret ne trajte te shquar, pra kemi te bejme me nje mbiemer te emerzuar gramatikisht
Shembull: Meshari i gjon Buzukut eshte me e para permendore e letersise shqipe qe dihet deri me sot.

Per shprehjen e gjymtyres se dyte te krahasimit perdoret rasa gjinore a nje rase tjeter e emrit te grupit ku ben pjese bartesi i tiparit.
Shembull: me i lumturi i njerzve, me i forti ne bote


Shkalla krahasore e ultesise.

 Tregon se cilesia tek sendi i dhene eshte ne nje shkalle me te ulet se tek nje send tjeter, ose tek i njejti send ne rrethana te tjera.
Ne nje shkalle me te ulet mudnte jete edhe nje cilesi tjeter e sendit te dhene ose e nje sendi tjeter.

Formimi: Kjo shkalle formohet duke i paravendosur mbiemrit ne shkalle pohore ndajfoljen pak ne shkallen krahasore me pak: me pak i drejte.
Ndajfoja qe i prin mbiemrit mund te perfocohet edhe me ndajfoljen e sasise shume.
 

Lidhezat qe perdoren per gjymtyret e krahasimit se dhe nga.


 Shembuj: Sa me teper te coptohet toka, aq me pak pjellore eshte ajo.

Shkalla siperore

Shkalla siperore e mbiemrit tregon se cilesia e dhene eshte ne nje shkalle shume te larte dhe kundrohet jashte cdo krahasimi.

Forma: kjo shkalle ka forme analitike, e sajuar me mjete leksikore. Ajo ndertohet me ndajfolje te ndryshme sasie te cilat vendosen perpara formes pohore te mbiemrit.
Keto ndajfolje e ruajne kuptimin dhe theksin dhe nje fare lirie ne vensojen e tyre. Ndajfoljet qe perdoren me shpesh jane: shume, jashtzakonisht, mjaft, teper, krejt, fare, absolutisht, thellesisht, tmerresisht, cuditerisht.

Per te shprehur kete shkalle perdoren edhe disa emra me kuptim te fytyruar. akull, mjalte, dylle, bore, qumesht.

Forma pohore, e prire nga ndajfolja e sasise sa, e cile ketu perdoret si pjesez, merr vleren e shkalles siperore me nje ngjyrim ndjesie te theksuar
Shembull: oooo sa e veshtire


Perseritja e shkalles pohore merr vleren e shkalles siperore
Shembull: njera nga ato filloi te me tregonte nje perralle te gjate, te gjate

Shkallen siperore mund ta tregoje edhe cilesia e dhene ne nje shkalle te ulet, a shume te ulet qe mund te shkoje deri ne mohim te saj. Ne keto raste mbiemri shoqerohet me ndajfoljet e paravendosura pak, pakez, aspak, hic, fare.
Shembull: nenokja nuk i ka hic te mbara qiqrat.


Lokucioni me se + shkallen pohore eshte ne shkalle siperore
Shembull: ky problem eshte me se i veshtire

Kur mbas mbiemrit ne pohore a krahasore vjen nje fjale e varur rrjedhimore, e cila luan si te thuash rrolin e gjymtyres se dyte te krahasimit, atehre mbiemri ka vleren e shkalles siperore.
Shembull: Gjer tani je treguar i pjekur sa me s’behet

Kur cilesia gjendet ne te njejten shkalle shume te larte ne dy sende dhe folsi nuk eshte ne gjende te bej dallimin midis tyre
Shembull: Agimi kishte dy djem, njerin me te sjellshem se tjetrin.

Kur kemi rritje te cilesesise pepara formes krahasore te siperise relative vendosen lokucione ndajfoljore: gjithnje e gjithmone, per dite ose shprehja sa vete e.
Shembull: Mimoza po behet sa vete e me e bukur.
 

itkalbania shkollarrezedrite >


umb










Komente: Shfleto artikuj te tjere per:
Postuar nga: lepuri
Lexuar: ikub #:
 16  7.150 1003130090





   
 
  *Nese nuk e lexoni kodin atehere ringarkoni faqen per nje kod te ri.
elta
Para 15 muajsh  
  
kush e din qka jon fjalite e nenerenditura dhe te bashkerenditura me tregoni :D
+1     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Qitne edhe qeta
+0     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Vetëm ai po mungon
     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Vetëm ai po mungon
     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Vetëm ai po mungon
     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Vetëm ai po mungon
     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Vetëm ai po mungon
     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Vetëm ai po mungon
     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
pffffff
     
punkdaan1
Para 20 muajsh  
  
Nuk Po Mundem Dot Tè Gjejë Një Rrethanor Krahasimi :( Po Më Vyën Shumë :(
     
xho
Para 31 muajsh  
  
njerez ne fillim mesoni te flisni shqip pastaj komentoni
psh.. komenti i fundit: s'kuptohet ca eshte..
megjithate shume mire i keni dhene flm :))
     
erblina
Para 32 muajsh  
  
po i jepni ne menyr shum te ekzagjeruar keshtu qe eshte pak e veshtir te kuptohet...megjithate falemnderit shume :P
+2     
zgjim
Para 32 muajsh  
  
thanks shumm a
<3<3
+2     
zgjim
Para 32 muajsh  
  
shkalla krahasore e emrit a eshte
+1     
arlind
Para 35 muajsh  
  
kategorit gramatikore te mbiemrit
+1     
ilirida
Para 44 muajsh  
  
nuuk po mmuuj me qet nje rrethanor krahasimit
-1     


| Shto tek te Preferuarat
Argetohu Gjej
Jeta e perditshme Te nevojshme


alpet

spitaliamerikan

empty